Soru

Zorluk: OrtaEndoplazmik Retikulum (GER ve DER)

Adrenal korteks (sürrenal bez) veya testislerdeki Leydig hücreleri gibi yoğun steroid hormon sentezi yapan hücrelerin elektron mikroskobik incelemesinde; sitoplazmada bol miktarda lipid damlacığı ve dallanan tübüllerden oluşan geniş bir ağ yapısı gözlenir. Bu hücrelerdeki düz endoplazmik retikulumun (DER) fonksiyonel organizasyonu ve steroid biyosentezi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Steroid sentezinin başlangıç basamağı olan kolesterolün yan zincir koparılması mitokondride gerçekleşirken, takip eden birçok enzimatik basamak düz endoplazmik retikulumda yürütülür.Cevap
  2. B
    Steroid hormonların sentezi için gerekli olan tüm enzimler sadece granüllü endoplazmik retikulumun (GER) lümeninde aktif formda depolanır.
  3. C
    Sentezlenen steroid hormonlar, Golgi aygıtının 'trans' yüzünde paketlenerek büyük salgı vezikülleri içinde biriktirilir ve ekzositozla salınır.
  4. D
    Düz endoplazmik retikulum (DER), bu hücrelerde yalnızca kalsiyum (Ca2+Ca^{2+}) iyonlarını depolayarak hormon salınım sinyalini yönetmekle görevlidir.
  5. E
    Hücredeki tüm steroid biyosentezi reaksiyonları, nükleus dış membranı ile süreklilik gösteren granüllü endoplazmik retikulum sisternalarında tamamlanır.

Cevap

Steroid sentezinin başlangıç basamağı olan kolesterolün yan zincir koparılması mitokondride gerçekleşirken, takip eden birçok enzimatik basamak düz endoplazmik retikulumda (DER) yürütülür.
Steroid hormon sentezi, hücre içindeki farklı organellerin koordinasyonunu gerektirir. Süreç, kolesterolün mitokondriye taşınması ve burada yan zincirinin koparılarak (side-chain cleavage) pregnenolona dönüştürülmesiyle başlar. Oluşan bu öncül madde daha sonra düz endoplazmik retikulum (DER) membranlarındaki spesifik enzimler tarafından işlenerek nihai steroid hormonlara (kortizol, testosteron vb.) dönüştürülür. Bu nedenle doğru ifade, bu iki organelin iş birliğini vurgulayan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Hücre tipini ve baskın organeli belirle
Adrenal korteks ve Leydig hücreleri steroid sentezleyen hücrelerdir ve bu nedenle düz endoplazmik retikulum (DER) bakımından zengindirler.
Steroid hormonların öncül maddesi lipidlerdir ve bu metabolizma DER'de yoğunlaşır.
2
Steroid sentez yolunu analiz et
Kolesterol, mitokondri iç membranındaki P450scc enzimi ile pregnenolona dönüştürülür.
Sentezin 'hız kısıtlayıcı' ilk basamağı mitokondriyaldir.
3
Organeller arası geçişi değerlendir
Pregnenolon mitokondriden çıkarak DER'e geçer ve burada diğer enzimlerle (3β-HSD, CYP21 vb.) hedef hormona dönüştürülür.
Steroid sentezi tek bir organelde değil, mitokondri ve DER'in koordineli çalışmasıyla tamamlanır.

Anahtar Kavram

Steroidojenik hücrelerde düz endoplazmik retikulum (DER) ve mitokondri arasındaki fonksiyonel iş birliği.

Alternatif Yöntem

Hücre tipinden yola çıkarak (Leydig/Adrenal korteks), bu hücrelerin 'steroid' ürettiğini ve steroidlerin lipid türevi olduğunu hatırlamak, sizi doğrudan lipid metabolizmasının merkezi olan DER'e ve steroid sentezinde rolü olan mitokondriye yönlendirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla