Soru

Zorluk: ZorOSS Genel İlkeleri ve Nörotransmisyon

Adrenerjik sinir uçlarından norepinefrin salınımı, presinaptik reseptörler aracılığıyla sıkı bir şekilde modüle edilmektedir. Bu modülasyon genellikle hücre içi kalsiyum girişini azaltarak nörotransmitter salınımını baskılayan (inhibisyon) reseptörler üzerinden gerçekleşir. Ancak fizyolojik durumlarda (örneğin stres anında) salınımı daha da artırmak için pozitif feedback mekanizmasıyla çalışan 'presinaptik fasilitatör' reseptörler de bulunmaktadır.

Buna göre, adrenerjik sinir ucunda yerleşmiş olan ve aktivasyonu sonucunda norepinefrin salınımını artıran reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Alfa-2 adrenerjik reseptör
  2. B
    Muskarinik M2 reseptör
  3. Beta-2 adrenerjik reseptörCevap
  4. D
    Adenozin A1 reseptör
  5. E
    Dopamin D2 reseptör

Cevap

Norepinefrin salınımını presinaptik olarak artıran (fasilitasyon yapan) reseptör Beta-2 adrenerjik reseptördür.
Adrenerjik sinir uçlarında bulunan presinaptik reseptörlerin büyük çoğunluğu (örneğin Alfa-2) inhibitör etkilidir. Ancak Beta-2 adrenerjik reseptörler, Gs proteini aracılığıyla adenilat siklazı aktive edip cAMP miktarını artırarak hücre içine kalsiyum girişini kolaylaştırır ve vezikül füzyonunu artırır. Bu durum, özellikle kanda epinefrin arttığında (stres durumu) sempatik sinir uçlarından daha fazla norepinefrin salınmasını sağlayan bir 'pozitif feedback' (fasilitasyon) mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Presinaptik modülasyon kavramını analiz et
Sinir uçlarında nörotransmitter salınımı, 'inhibe edici' (negatif feedback) ve 'aktive edici/fasilitatör' (pozitif feedback) reseptörlerle kontrol edilir.
Soruda özellikle salınımı 'artıran' (fasilitatör) reseptör sorulmaktadır; bu ayrım kritiktir.
2
İnhibe edici reseptörleri ele
Alfa-2 (temel otoreseptör), Muskarinik M2 (heteroreseptör), Adenozin A1 ve Dopamin D2 reseptörlerinin hepsi Gi proteini kenetlidir ve salınımı azaltır (inhibisyon).
Yaygın presinaptik reseptörlerin çoğu (özellikle Alfa-2) inhibitör karakterdedir.
3
Fasilitatör reseptörü belirle
Beta-2 adrenerjik reseptörler Gs proteini ile kenetlidir ve cAMP seviyesini artırarak kalsiyum girişini kolaylaştırır, böylece norepinefrin salınımını artırır.
Beta-2 (ve Angiotensin II AT1) reseptörleri sempatik uçta nadir görülen 'pozitif feedback' mekanizmalarından sorumludur.

Anahtar Kavram

Adrenerjik sinir uçlarında presinaptik Beta-2 reseptörleri 'pozitif feedback' ile norepinefrin salınımını artırırken; Alfa-2, M2, A1 ve D2 reseptörleri salınımı inhibe eder.
Bu soruyu puanla