Nükleolusta gerçekleşen ribozomal RNA (rRNA) biyogenezi, çekirdek içerisinde mekânsal olar… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Nükleolusta gerçekleşen ribozomal $RNA$ ( $rRNA$ ) biyogenezi, çekirdek içerisinde mekânsal olarak organize olmuş farklı alt kompartmanlarda yürütülür. Bu süreçlerin moleküler mekanizmaları, enzim lokalizasyonları ve alt birim montaj aşamaları düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$5S$ $rRNA$ geni nükleolus dışında $RNA$ Polimeraz $III$ ile transkribe edilir; oluşan ürün nükleolusa ithal edilerek granüler komponentte ( $GC$ ) ribozomal partiküllere eklenir.Cevap
B
Fibriller merkez ( $FC$ ), $45S$ pre- $rRNA$ molekülünün transkripsiyonel olarak en aktif olduğu ve fibrillarin proteininin yoğun olarak bulunduğu ana bölgedir.
C
Nükleolar Organizatör Bölgeler ( $NOR$ ), interfaz çekirdeğinde nükleer laminaya tutunmuş inaktif heterokromatin bölgeleri olarak nükleolusun çevresini kuşatır.
D
Ribozomal proteinlerin sentezi nükleolustaki granüler komponentte ( $GC$ ) tamamlandıktan sonra $rRNA$ molekülleri ile birleştirilerek nükleer porlardan ihraç edilir.
E
$RNA$ Polimeraz $I$ enzimi, nükleolusta $18S$ , $28S$ ve $5.8S$ $rRNA$ 'ların sentezinden sorumlu olduğu gibi sitoplazmik $tRNA$ 'ların sentezinden de sorumludur.

Cevap

Doğru ifade,

5S

rRNA

'nın nükleolus dışında sentezlenip daha sonra nükleolusa gelerek granüler komponentte yapıya katılmasıdır.

Nükleolus, ribozomal

RNA

sentezi ve montaj merkezidir. Ancak

5S

rRNA

geni, nükleolusta bulunan

RNA

Polimeraz

I

tarafından değil, nükleolus dışındaki

RNA

Polimeraz

III

tarafından transkribe edilir. Sentezlenen

5S

rRNA

daha sonra nükleolusa taşınır ve ribozomal alt birimlerin birleştirildiği bölge olan granüler komponentte (

GC

) sürece dahil olur.

Adım Adım Çözüm

Nükleolusun alt kompartmanlarının (FC, DFC, GC) fonksiyonlarını tanımla.

FC: rDna depolama; DFC: Aktif transkripsiyon (

45S

sentezi); GC: Ribozomal alt birimlerin montajı.

Süreçlerin nerede gerçekleştiğini belirlemek için temel morfolojik ayrım gereklidir.

Ribozomal

RNA

tiplerinin sentez yerlerini ve enzimlerini karşılaştır.

18S

28S

5.8S

nükleolusta (

RNA

Pol I);

5S

nükleoplasma dışında (

RNA

Pol III) sentezlenir.

TUS sınavlarında sıklıkla sorgulanan yüksek düzeyde spesifik bir bilgidir.

5S

rRNA

'nın izlediği yolu analiz et.

5S

rRNA

çekirdek plazmasında sentezlenir, nükleolusa girer ve granüler komponentte (

GC

) büyük alt birim (60S) yapısına katılır.

Montajın son aşaması olan granüler komponentin fonksiyonel önemini doğrular.

Anahtar Kavram

Nükleolusta ribozomal biyogenez ve RNA Polimeraz III'ün rolü

Daha Fazla Pratik

Nükleer lamina proteinleri (Lamin A, B, C) ve bu proteinleri kromatine bağlayan reseptörlerin (LBR) mutasyonlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru