Fertilizasyon sırasında sperm başının zona pellucida'ya bağlanmasının ardından gerçekleşen akrozom reaksiyonu ve ardından gelen kortikal reaksiyon hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Akrozom reaksiyonu, ZP3 glikoproteininin sperm plazma membranına bağlanmasıyla tetiklenir ve akrozomdan salınan enzimlerin zona pellucida'yı eritmesine olanak sağlar; kortikal reaksiyon ise yumurta korteksindeki granüllerin ekzositozu ile zona reaksiyonuna yol açarak poliisperminin önlenmesini sağlar.Cevap
- BAkrozom reaksiyonu, LH dalgasıyla doğrudan tetiklenir ve sperm nükleusunun ootid içine girmesini kolaylaştırır; kortikal reaksiyon ise sadece sperm kuyruk mitokondrisinden kaynaklanan kalsiyum akışıyla başlatılır.
- CKortikal reaksiyon, sperm ile oolemm'in füzyonundan hemen önce gerçekleşir ve zona pellucida'nın sertleşmesini sağlayarak spermin zona'ya bağlanmasını engeller; akrozom reaksiyonu ise polispermiyi önlemenin birincil mekanizmasıdır.
- DAkrozom reaksiyonu gerçekleştiğinde, sperm membraniyle akrozomal membran füzyona uğrar ve içerik ekzositozla salınır; bu içerikte bulunan hiyaluronidaz kümülüs ooforus hücrelerini dağıtmaya, akrozin ise zona pellucida'yı eritmeye katkıda bulunur. Ancak kortikal reaksiyon, progesteron tarafından başlatılır.
- EHem akrozom reaksiyonu hem de kortikal reaksiyon, FSH tarafından uyarılır; akrozom reaksiyonu spermatogenezdeki FSH bağımlı basamakların son aşamasıdır ve kortikal reaksiyon, FSH etkisiyle ootid sitoplazmasındaki granüllerin serbest bırakılmasıyla oluşur.
Cevap
Akrozom reaksiyonu ZP3 ile tetiklenerek zona pellucida'nın enzimatik eritilmesini sağlar; kortikal reaksiyon ise sperm-yumurta füzyonu sonrası Ca²⁺ dalgasıyla başlatılan ve zona reaksiyonu aracılığıyla polispermiyi önleyen mekanizmadır.
Akrozom reaksiyonu; zona pellucida'daki ZP3 glikoproteininin spermin plazma membranındaki reseptörlere bağlanmasıyla başlar. Bu bağlanma, akrozomal ve sperm plazma membranlarının füzyonuna yol açar; ardından hidrolitik enzimler (hiyaluronidaz, akrozin vb.) ekzositozla salınarak spermin kümülüs hücre tabakasını ve zona pellucida'yı geçmesine olanak sağlar. Ardından sperm-oolemm füzyonu gerçekleşince yumurta sitoplazmasında Ca²⁺ dalgası yayılır; bu dalga kortikal granüllerin ekzositozunu başlatır. Salınan kortikal granül içerikleri perivitellin aralığa geçerek zona pellucida'nın glikoprotein yapısını değiştirir (zona reaksiyonu) ve polispermiyi önler. Her iki mekanizma da doğru biçimde tanımlanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akrozom reaksiyonu (ZP3 ile tetikleme, enzimatik zona geçişi) ve kortikal reaksiyon (Ca²⁺ dalgası, zona reaksiyonu ile polisperminin önlenmesi) mekanizmaları ve sıralanmaları
Tahmini Süre:2m 30s