Soru

Zorluk: ZorTat Duyusu

Tat duyusunun periferik reseptör düzeyindeki uyarılma mekanizmaları (transdüksiyon) ve bu duyusal bilginin merkezi sinir sistemindeki iletim yolları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tuzlu tat duyusu, gustdusin proteini ile kenetli reseptörler üzerinden sodyumun hücre içine aktif taşınmasıyla başlatılır ve tat reseptörleri yavaş adapte olan (tonik) karakterdedir.
  2. B
    Acı tat uyaranları, apikal ENaCENaC kanalları üzerinden hücre içine girerek membran potansiyelini sodyumun Nernst denge potansiyeline yaklaştırır; bu sinyaller dilin ön 2/3'ünden n.vagusn. \text{vagus} aracılığıyla taşınır.
  3. C
    Tatlı ve umami tat reseptörleri, uyarılma sonucu apikal TRPTRP kanallarından proton girişiyle depolarize olur ve bu lifler otonom sinir sistemi ganglionlarında sinaps yaptıktan sonra hipotalamusa ulaşır.
  4. Ekşi tat transdüksiyonu protonların (H+H^+) apikal kanallar (TRPTRP) üzerindeki etkisiyle gerçekleşirken; acı, tatlı ve umami duyuları GPCRGPCR aktivasyonu ve IP3IP_3 artışı ile ATPATP salınımına yol açar; tat bilgisi talamusun VPMVPM çekirdeği üzerinden insulaya iletilir.Cevap
  5. E
    Tat reseptörlerinden acı ve tatlıyı saptayan Tip II hücreler veziküler yolla serotonin salgılarken; tüm tat duyuları talamusun VPLVPL çekirdeğinde sinaps yaptıktan sonra primer somatosensoriyel kortekste sonlanır.

Cevap

Ekşi tat transdüksiyonunun protonlar ve TRP kanalları aracılığıyla gerçekleştiği, acı/tatlı/umami duyularının ise GPCR-IP3 yoluyla ATP salınımına neden olduğu ve tat duyusunun talamusun VPM çekirdeğinden insular kortekse ulaştığı seçenek doğrudur.
Doğru ifadede belirtildiği gibi, ekşi tat transdüksiyonu protonların iyon kanalları (özellikle TRP ailesinden PKD2L1 veya OTOP1) üzerindeki etkisiyle başlar. Acı, tatlı ve umami gibi kompleks tatlar ise G-proteini kenetli reseptörler (gustdusin ile ilişkili) üzerinden IP3IP_3 artışı ve hücre içi Ca2+Ca^{2+} salınımı ile tetiklenir; bu hücreler ATP salgılayarak afferent siniri uyarır. Merkezi iletimde tat duyusu talamusun VPM çekirdeğine uğrayarak insular kortekse ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Tat modaliteleri ile transdüksiyon mekanizmalarını eşleştirin.
Tuzlu tat ENaCENaC, ekşi tat H+H^+ (kanallar/TRPTRP), tatlı/acı/umami ise GPCRGPCR (T1R/T2R) kullanır.
Her tat uyaranının reseptör hücresinde depolarizasyon oluşturma yolu farklıdır.
2
Reseptör hücre tipleri ve nörotransmitter salınımını belirleyin.
Tip II hücreler (Tatlı/Acı/Umami) ATPATP salgılarken, Tip III hücreler (Ekşi) serotonin salgılar.
Veziküler ve non-veziküler salınım mekanizmaları hücre tiplerine göre özelleşmiştir.
3
Merkezi iletim yolundaki kranial sinir ve çekirdekleri doğrulayın.
İletim n.facialisn. \text{facialis}, n.glossopharyngeusn. \text{glossopharyngeus} ve n.vagusn. \text{vagus} ile NTSNTS'ye, oradan talamusun VPMVPM çekirdeğine ulaşır.
Tat duyusu somatik duyulardan (VPL) farklı olarak visseral duyusal çekirdekleri ve talamusun VPM bölümünü kullanır.
4
Son projeksiyon alanını (korteks) belirleyin.
Primer tat korteksi insula ve frontal operkulumdur.
Tat duyusunun bilinçli algısı parietalin derinliklerindeki insular bölgede gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Tat Duyusu Transdüksiyonu ve Merkezi İletim Yolları
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular