Duyu Organları

192 soru

Soru 121Soru →

Gözün refraktif (kırıcı) ortamları arasında yer alan, akomodasyon (uyum) yeteneği sayesinde kırıcılığını değiştirebilen ve yapısındaki saydamlık kaybı klinik olarak "katarakt" olarak adlandırılan anatomik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lens

Cevap

Gözün kırıcı ortamlarından olan, akomodasyon yapabilen ve katarakt ile ilişkili olan yapı lenstir.
Doğru yanıt olan yapı lenstir. Lens, önünde humor aquosus arkasında corpus vitreum bulunan, m.ciliarism. ciliaris yardımıyla kırıcılığını değiştirebilen (akomodasyon) ve yaşa veya travmaya bağlı saydamlığını kaybettiğinde katarakt tablosuna neden olan saydam bir yapıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Gözün refraktif (kırıcı) ortamlarını belirleyin.
Gözün kırıcı ortamları dıştan içe: Cornea, Humor aquosus, Lens ve Corpus vitreumdur.
Işığın retina üzerine odaklanması için bu dört ortamdan geçmesi gerekir.
2
Akomodasyon (uyum) fonksiyonunu yerine getiren yapıyı tanımlayın.
M. ciliaris aracılığıyla şekli ve kırıcılığı değiştirilebilen tek ortam lenstir.
Lens, elastik yapısı sayesinde yakın ve uzak görme için odaklama yapar.
3
Saydamlık kaybı (opasite) durumunun klinik karşılığını eşleştirin.
Lensin saydamlığını kaybetmesine katarakt denir.
Katarakt, lens liflerinin yapısının bozulmasıyla oluşan bir görme kusurudur.

Anahtar Kavram

Gözün kırıcı ortamları ve lensin klinik önemi

İpuçları

1
Bu yapı gözün ön ve arka kamaralarındaki sıvı ile arkadaki jel kıvamındaki madde arasında bulunur.
2
Yakındaki bir nesneye bakarken şeklini değiştirerek görüntüyü odaklayan yapıdır.
3
Tıbbi terim olarak 'fakoemülsifikasyon' yöntemiyle değiştirilen, saydamlığını yitirmiş göz merceğidir.

Daha Fazla Pratik

Gözün diğer kırıcı ortamlarının kırıcılık indekslerini ve korneanın kırıcılık gücünü tekrar ediniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 122Soru →

İç kulak vaskülarizasyonu, klinik olarak ani işitme kayıpları ve vestibüler semptomların lokalizasyonu açısından büyük önem taşır. Genellikle a. cerebelli inferior anteriora. \ cerebelli \ inferior \ anterior’dan (AICA) ayrılan a. labyrinthia. \ labyrinthi’nin terminal dallanma paterni düşünüldüğünde; **a. vestibulocochlearisa. \ vestibulocochlearis’in ramus vestibularis’i** tarafından beslenen yapılar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sacculus ve ampulla posterior

Cevap

Sacculus ve ampulla posterior yapıları, iç kulak arteriyel ağında a. vestibulocochlearis’in vestibüler dalı (ramus vestibularis) tarafından beslenir.
A. labyrinthiA. \ labyrinthi iç kulakta iki ana dala ayrılır. İlk dal olan a. vestibularis anteriora. \ vestibularis \ anterior; utriculus, superior ve lateral semisirküler kanalları besler. İkinci ana gövde olan a. cochlearis communisa. \ cochlearis \ communis ise a. cochlearis propriaa. \ cochlearis \ propria (kohleanın geri kalanı) ve a. vestibulocochlearisa. \ vestibulocochlearis dallarını verir. A. vestibulocochlearisA. \ vestibulocochlearis’in vestibüler parçası ise sacculus ve posterior semisirküler kanalın beslenmesinden sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
a. labyrinthia. \ labyrinthi’nin başlangıç dallanmasını tanımla.
a. labyrinthia. \ labyrinthi; a. vestibularis anteriora. \ vestibularis \ anterior ve a. cochlearis communisa. \ cochlearis \ communis olarak ikiye ayrılır.
Arterin iç kulaktaki temel dağılımını anlamak için ilk bölünme noktası kritiktir.
2
a. cochlearis communisa. \ cochlearis \ communis’in uç dallarını belirle.
Bu arter; a. cochlearis propriaa. \ cochlearis \ propria ve a. vestibulocochlearisa. \ vestibulocochlearis dallarına ayrılır.
Soru kökündeki hedef arterin hangi ana gövdeden çıktığını saptamak gerekir.
3
a. vestibulocochlearisa. \ vestibulocochlearis’in alt dallarının besleme alanlarını eşleştir.
Ramus cochlearisRamus \ cochlearis kohleanın bazal kıvrımını, ramus vestibularisramus \ vestibularis ise sacculus ve ampulla posterior'u besler.
Terminal dalların ulaştığı spesifik anatomik son noktaları belirlemek soruyu çözdürür.

Anahtar Kavram

İç kulağın arteriyel beslenme hiyerarşisi ve terminal dalların hedef organ dağılımı.
Soru 123Soru →

Gözün refraktif ortamlarından biri olan lensin (lens crystallina) kırıcılığını artırarak yakına uyum (akomodasyon) sağlanmasında görev alan kas ve bu kasın innervasyonunu sağlayan kranial sinir aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. ciliaris — N. oculomotorius

Cevap

M. ciliaris ve N. oculomotorius eşleşmesi doğrudur.
Gözün refraktif gücünü değiştiren akomodasyon işlemi, M. ciliaris kasının kasılmasıyla gerçekleşir. Bu kasılma zonula liflerini gevşeterek lensin bombeliğini artırır. M. ciliaris, N. oculomotorius (CN III) bünyesinde taşınan parasempatik lifler tarafından innerve edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Akomodasyon (göz uyumu) mekanizmasını hatırla.
Yakındaki cisimlerin net görülmesi için lensin kırıcılığının artırılması gerekir.
Gözün refraktif gücünü dinamik olarak değiştirebilen tek yapı lenstir.
2
Bu mekanizmayı gerçekleştiren kası belirle.
M. ciliaris.
M. ciliaris kasıldığında corpus ciliare lense yaklaşır, zonula lifleri (zonula ciliaris) gevşer ve lens kendi elastikiyeti sayesinde daha küresel (konveks) hale gelir.
3
M. ciliaris'in innervasyonunu sağlayan siniri belirle.
N. oculomotorius (CN III).
Gözün iç kasları (M. ciliaris ve M. sphincter pupillae) N. oculomotorius içindeki parasempatik lifler tarafından uyarılır.

Anahtar Kavram

Akomodasyon Refleksi ve Lensin İnnervasyonu

İpuçları

1
Gözün kırıcılığını değiştiren kas, lensi çevreleyen silyer cisim (corpus ciliare) içinde bulunur.
2
Göz kaslarının innervasyonunda LR6 ve SO4 formülü dışındaki tüm kaslar (göz içi kaslar dahil) 3. kranial sinir tarafından uyarılır.

Daha Fazla Pratik

Silyer kas felcinde (siklopleji) hastanın hangi mesafeyi görmekte zorlanacağını düşününüz.
Soru 124Soru →

Bulbus oculi’nin vasküler organizasyonu içerisinde, nervus opticus’un sclera’yı delerek göz küresinden ayrıldığı lamina cribrosa sclerae çevresinde konumlanan; hem choroidea’nın en arka kısmını hem de optik sinir başını (discus nervi optici) besleyen circulus vasculosus nervi optici (Zinn-Haller halkası), aşağıda belirtilen hangi arterlerin sclera’yı delmeden hemen önce veya deldikten hemen sonra verdikleri dalların anastomozu ile meydana gelir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aa. ciliares posteriores breves

Cevap

Zinn-Haller halkası (circulus vasculosus nervi optici), aa. ciliares posteriores breves dalları tarafından oluşturulur.
Zinn-Haller halkası, nervus opticus'un bulbus oculi'ye giriş yaptığı bölgede (lamina cribrosa sclerae) yer alan arterial bir halkadır. Bu halka, aa. ciliares posteriores breves dallarının birbirleriyle ve pial damarlarla yaptıkları anastomozlar sonucu oluşur ve optik sinir başının beslenmesi için hayati önem taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Lamina cribrosa ve optik sinir başı bölgesindeki vasküler yapıların tanımlanması.
Optik sinir başını besleyen temel yapının Zinn-Haller halkası olduğu belirlenir.
Bu halka, gözün arka kutbundaki en kritik anastomozlardan biridir.
2
Posterior siliyer arter sisteminin dallarının ve seyirlerinin karşılaştırılması.
Kısa posterior siliyer arterlerin optik sinir çevresinde, uzun olanların ise daha periferde sclera'yı deldiği hatırlanır.
Arterlerin giriş noktaları, besledikleri hedef yapıları belirler.
3
Zinn-Haller halkasını oluşturan spesifik damar grubunun seçilmesi.
Aa. ciliares posteriores breves'in lamina cribrosa çevresinde anastomoz yaparak bu halkayı oluşturduğu sonucuna varılır.
Anatomik literatürde bu halka doğrudan kısa posterior siliyer arter dalları ile ilişkilendirilir.

Anahtar Kavram

Circulus vasculosus nervi optici (Zinn-Haller halkası) ve kökeni.

Daha Fazla Pratik

Optik sinir başının beslenmesinin bozulması ile ilişkili anterior iskemik optik nöropati (AION) vakalarında Zinn-Haller halkasının perfüzyonu kritik öneme sahiptir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 125Soru →

Derinin derin tabakalarında (dermis ve hipodermis) yer alan, hızlı adapte olan ve özellikle yüksek frekanslı vibrasyon (titreşim) ile derin basınç duyusunu algılayan kapsüllü mekanoreseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Corpusculum lamellosum (Pacini cisimciği)

Cevap

Derinin derin tabakalarında bulunan ve vibrasyon duyusunu algılayan reseptör Corpusculum lamellosum (Pacini cisimciği) olarak bilinir.
Doğru cevap olan Pacini cisimciği (Corpusculum lamellosum), derinin derinliklerinde bulunan, soğan kabuğu benzeri çok katmanlı kapsüllü bir yapıdır. Hızlı adapte olması sayesinde özellikle yüksek frekanslı titreşimleri ve ani basınç değişikliklerini algılamada uzmanlaşmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Deri reseptörlerinin anatomik yerleşimini hatırla.
Meissner ve Merkel diskleri yüzeyel (papiller dermis), Pacini ve Ruffini ise derin (retiküler dermis/hipodermis) yerleşimlidir.
Soruda belirtilen 'derin tabaka' ifadesi seçenekleri daraltmaya yardımcı olur.
2
Reseptörlerin spesifik duyusal fonksiyonlarını eşleştir.
Vibrasyon ve hızlı değişen basınç Pacini ile, hafif dokunma Meissner ile, gerilme Ruffini ile ilgilidir.
Reseptörlerin morfolojik yapıları algıladıkları fiziksel uyarana göre özelleşmiştir.
3
Doğru seçeneği teyit et.
Pacini cisimciği (Corpusculum lamellosum) en büyük ve en derin yerleşimli kapsüllü reseptördür.
TUS sınavlarında vibrasyon duyusu denildiğinde akla ilk gelmesi gereken yapı Pacini cisimciğidir.

Anahtar Kavram

Deri mekanoreseptörleri ve spesifik uyaranları

İpuçları

1
Bu reseptör, histolojik kesitlerde bir soğanın enine kesitine benzer bir yapı sergiler.
2
Derinin derinlerinde bulunan bu yapı, vibrasyon (titreşim) duyusunun ana dedektörüdür.

Daha Fazla Pratik

Deri reseptörlerinin (Pacini, Meissner) hangi spinal traktus (arka kordon/DCML) ile taşındığını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 126Soru →

Orbita anatomisinde, m.rectuslateralism. rectus lateralis'i inerve eden sinir ile m.obliquussuperiorm. obliquus superior'u inerve eden sinirin fissura orbitalis superior'dan geçerken annulus tendineus communis (Zinn halkası) ile olan ilişkileri farklıdır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi m.rectuslateralism. rectus lateralis'in siniri ile aynı anatomik bölmeden (Zinn halkasının içinden) geçerek orbita'ya giriş yapar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nervus nasociliaris

Cevap

Nervus nasociliaris, tıpkı m.rectuslateralism. rectus lateralis'i inerve eden N.abducensN. abducens gibi annulus tendineus communis (Zinn halkası) içerisinden geçer.
Doğru yanıt olan seçenek, tıpkı m.rectuslateralism. rectus lateralis'in siniri olan N.abducensN. abducens gibi annulus tendineus communis (Zinn halkası) içerisinden geçmektedir. Zinn halkası içinden geçen yapılar arasında N.oculomotoriusN. oculomotorius'un superior ve inferior dalları, N.nasociliarisN. nasociliaris, N.abducensN. abducens ve N.opticusN. opticus (canalis opticus aracılığıyla) bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kasların sinirlerini belirle.
m.rectuslateralism. rectus lateralis'in siniri N.abducensN. abducens (CNVICN VI), m.obliquussuperiorm. obliquus superior'un siniri ise N.trochlearisN. trochlearis'dir (CNIVCN IV).
Zinn halkası ile olan ilişkiyi kurabilmek için önce hangi sinirlerin test edildiğini bilmek gerekir.
2
Sinirlerin Zinn halkası ile olan ilişkisini analiz et.
N.abducensN. abducens halka içerisinden geçerken, N.trochlearisN. trochlearis halka dışından (fissura orbitalis superior'un üst-dış kısmından) geçer.
Soruda istenen 'halka içinden geçen' yapıyı tanımlamak için referans noktasıdır.
3
Seçeneklerdeki diğer yapıların konumlarını karşılaştır.
N.nasociliarisN. nasociliaris halka içinden geçer; N.frontalisN. frontalis, N.lacrimalisN. lacrimalis ve V.ophthalmicasuperiorV. ophthalmica superior halka dışından geçer.
Halka içinden geçen diğer yapıların (CN III dalları, CN VI ve N. nasociliaris) bilinmesi doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Fissura orbitalis superior'dan geçen yapıların annulus tendineus communis (Zinn halkası) ile olan ilişkisi (LFT-V kuralı dışarıda olanlar için: Lacrimalis, Frontalis, Trochlearis ve Vena ophthalmica superior).
Soru 127Soru →

Bulbus oculi’nin tabakaları, bu tabakaları oluşturan alt birimler ve bu birimlerin anatomik/fonksiyonel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lamina choriocapillaris, choroidea’nın en iç vasküler tabakası olup sadece Bruch membranı (lamina basalis) aracılığıyla retina’nın dış tabakaları ile komşuluk yapar.

Cevap

Lamina choriocapillaris, choroidea’nın en iç vasküler tabakası olup Bruch membranı aracılığıyla retina’nın dış tabakaları ile komşuluk yapar.
Doğru ifade, lamina choriocapillaris'in choroidea'nın en iç vasküler ağı olduğunu ve retina'nın dış tabakalarıyla (stratum pigmentosum ve fotoreseptörler) Bruch membranı üzerinden doğrudan ilişki kurduğunu belirtmektedir. Bu tabaka, retina'nın iç 2/32/3'ünü besleyen a. centralis retinae'nin aksine dış 1/31/3'ün oksijen ve besin ihtiyacını karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Tunica vasculosa bulbi (uvea) tabakalarının incelenmesi
Choroidea, corpus ciliare ve iris'ten oluştuğu teyit edildi.
Vasküler tabakanın retina ile olan ilişkisini belirlemek için yapısal hiyerarşiyi anlamak gerekir.
2
Choroidea'nın katmanlarının ve vasküler dağılımının analizi
Lamina choriocapillaris'in en içte yer aldığı ve aa. ciliares posteriores breves tarafından oluşturulduğu belirlendi.
Retina beslenmesinden sorumlu olan spesifik vasküler ağın tespiti için gereklidir.
3
Retina-uvea sınır yapısının (Bruch membranı) değerlendirilmesi
Bruch membranı (lamina basalis), choroidea ile retina epiteli arasındaki filtrasyon bariyeridir.
İki tabaka arasındaki anatomik komşuluğun doğrulanması sağlanır.

Anahtar Kavram

Tunica vasculosa bulbi (Uvea) ve Retina (Tunica interna) arasındaki vasküler ve anatomik ilişki.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 128Soru →

Bulbus oculi’nin tunica vasculosa bulbi (uvea) tabakası içerisinde yer alan choroidea’nın yapısı incelendiğinde, retina’nın stratum pigmentosum tabakası ile en içten komşuluk yapan ve aynı zamanda choroidea’nın en iç katmanını oluşturan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lamina basalis (Bruch membranı)

Cevap

Lamina basalis (Bruch membranı)
Choroidea (damar tabaka), dıştan içe doğru Lamina suprachoroidea, Lamina vasculosa, Lamina choriocapillaris ve Lamina basalis (Bruch membranı) olmak üzere dört katmandan oluşur. Lamina basalis, hem choroidea'nın en iç katmanıdır hem de retinanın stratum pigmentosum (pigment epiteli) tabakası ile doğrudan komşuluk yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Bulbus oculi tabakalarının (uvea) organizasyonunu hatırla.
Tunica vasculosa (uvea); iris, corpus ciliare ve choroidea bölümlerinden oluşur.
Soruda choroidea'nın spesifik katmanları sorulmaktadır.
2
Choroidea katmanlarını dıştan içe doğru sırala.
Lamina suprachoroidea, lamina vasculosa, lamina choriocapillaris ve lamina basalis (Bruch membranı).
Doğru anatomik hiyerarşiyi belirlemek için katman bilgisi gereklidir.
3
En iç katman ile retina arasındaki komşuluğu belirle.
Bruch membranı, choroidea'nın en iç katmanı olup retinanın pigment epiteli ile doğrudan temas halindedir.
Retina ile komşuluk yapan katman Bruch membranıdır.

Anahtar Kavram

Choroidea'nın tabakalı yapısı ve Bruch membranı

Daha Fazla Pratik

Choroidea ile retina arasındaki kan-retina bariyerinin yapısını ve Bruch membranı'nın bu bariyerdeki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 129Soru →

Gözün refraktif (kırıcı) ortamlarının anatomik dizilimi ve optik özellikleri değerlendirildiğinde; toplam kırıcılık gücünün yaklaşık olarak üçte ikisinden (yaklaşık 40−4240-42 dioptri) sorumlu olan yapıdan hemen sonra gelen ve drenajındaki aksaklıklar sonucu intraoküler basınç artışına (glokom) yol açan ortam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Humor aquosus

Cevap

Humor aquosus, gözün kırıcılık gücü en yüksek olan yapısı olan korneadan hemen sonra gelen ve drenaj bozukluğunda glokoma neden olan ortamdır.
Doğru yanıt olan sıvı, gözün en dıştaki ve en güçlü kırıcı ortamı olan korneadan hemen sonra gelir. Bu sıvı, camera anterior ve camera posterior'u dolduran humor aquosus'tur. Corpus ciliare tarafından üretilir ve Schlemm kanalı (sinus venosus sclerae) üzerinden drene edilir. Bu drenajdaki engel, göz içi basıncının artmasına yani glokoma neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Işığın geçtiği refraktif ortamların sırasını belirle.
Dıştan içe: Kornea →\rightarrow Humor aquosus →\rightarrow Lens →\rightarrow Corpus vitreum.
Anatomik dizilimi anlamak sorunun temelidir.
2
Kırıcılık gücü en yüksek olan yapıyı tespit et.
Kornea (yaklaşık 40−4240-42 dioptri).
Hava ile kornea arasındaki kırıcılık indisi farkı en yüksek kırılmayı sağlar.
3
Korneadan sonraki yapıyı ve klinik önemini analiz et.
Humor aquosus; drenajı Schlemm kanalı ile sağlanır ve bozukluğu glokoma yol açar.
Sorudaki klinik veriler (glokom, drenaj) bu ortamı işaret eder.

Anahtar Kavram

Gözün refraktif ortamlarının sırası ve humor aquosus drenajının klinik önemi.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 130Soru →

Gözyaşının drenaj sisteminde görev alan ductus nasolacrimalis, burun boşluğunda aşağıdaki yapıların hangisine açılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meatus nasi inferior

Cevap

Ductus nasolacrimalis, burun boşluğundaki meatus nasi inferior'a açılır.
Ductus nasolacrimalis, gözyaşını göz yüzeyinden alıp burun boşluğuna taşıyan son kanaldır ve anatomik olarak meatus nasi inferior'un (alt burun konkasının altındaki boşluk) ön kısmına açılır.

Adım Adım Çözüm

1
Lakrimal sistemin akış yolunu belirle.
Gözyaşı bezi → Konjonktiva kesesi → Punctum lacrimale → Canaliculus lacrimalis → Saccus lacrimalis → Ductus nasolacrimalis.
Drenajın son durağını bulmak için yolu takip etmek gerekir.
2
Ductus nasolacrimalis'in sonlandığı anatomik bölgeyi tanımla.
Ductus nasolacrimalis, os lacrimale ve maxilla arasındaki kanaldan geçerek alt burun geçidine (meatus nasi inferior) ulaşır.
Burun boşluğu ile gözyaşı sistemi arasındaki bağlantı noktası budur.

Anahtar Kavram

Ductus nasolacrimalis'in meatus nasi inferior'a açılması.

İpuçları

1
Gözyaşı kanalı, burun boşluğunun en alt seviyesindeki geçide açılır.
2
Burun boşluğunda üç ana geçit (meatus) vardır; en aşağıdaki olanı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Lakrimal bezin (glandula lacrimalis) parasempatik innervasyonunu sağlayan sinir seyrini (N. petrosus major yolu) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 131Soru →

Bulbus oculi’nin orta tabakası olan tunica vasculosa bulbi (uvea) bölümlerinden corpus ciliare’nin anatomik yapısı ve fonksiyonel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Humör aköz (humoraquosushumor aquosus) salgılayan *processus ciliares*’ler, corpus ciliare’nin ön kısmını oluşturan *pars plicata* (corona ciliaris) üzerinde bulunur.

Cevap

Humör aköz salgılayan processus ciliares’ler, corpus ciliare’nin ön kısmını oluşturan pars plicata üzerinde bulunur.
Corpus ciliare, uvea'nın orta bölümüdür. Ön tarafında bulunan ve 'corona ciliaris' olarak da bilinen *pars plicata* kısmında, humör aköz salgılayan yaklaşık 70−8070-80 adet *processus ciliares* (siliyer çıkıntı) bulunur. Bu yapı, gözün refraktif ortamlarının beslenmesi ve göz içi basıncının dengelenmesi için temeldir.

Adım Adım Çözüm

1
Corpus ciliare'nin bölümlerini tanımlama
Corpus ciliare, kıvrımlı ön parça (pars plicata) ve düz arka parça (pars plana) olmak üzere ikiye ayrılır.
Anatomik lokalizasyonu belirlemek için alt birimlerin bilinmesi gerekir.
2
Fonksiyonel yapıların yerleşimini belirleme
Processus ciliares adı verilen parmaksı çıkıntılar pars plicata (corona ciliaris) üzerinde yer alır.
Salgı yapan birimlerin siliyer cisim üzerindeki spesifik yerleşimi budur.
3
Salgı fonksiyonunu doğrulama
Bu çıkıntılar tarafından humör aköz üretilerek arka kamaraya salgılanır.
Göz içi basıncı ve beslenme için kritik olan sıvının kaynağı bu yapıdır.

Anahtar Kavram

Corpus ciliare Anatomisi ve Aköz Hümör Üretimi
Soru 132Soru →

Timpanik membran (kulak zarı) ve dış kulak yolu anatomisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi anatomik olarak doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Timpanik membranın iç yüzü ile orta kulak boşluğunu döşeyen mukozanın genel duyusu, n. glossopharyngeus (CN IX) kaynaklı plexus tympanicus üzerinden taşınır.

Cevap

Timpanik membranın iç yüzü ve orta kulak mukozasının duyusu, n. glossopharyngeus'un (CN IX) dalı olan n. tympanicus tarafından oluşturulan plexus tympanicus üzerinden taşınır.
Doğru olan ifadede belirtildiği gibi, timpanik membranın iç yüzü endodermal kökenli orta kulak boşluğu ile süreklilik gösterir. Bu bölgenin duyusu, n. glossopharyngeus'un (CN IX) Jacobson siniri olarak da bilinen n. tympanicus dalı aracılığıyla, promontorium üzerinde oluşturulan plexus tympanicus tarafından taşınır.

Adım Adım Çözüm

1
Timpanik membranın iç ve dış yüzlerinin innervasyon kaynaklarını karşılaştır.
Dış yüz: V3, VII, X; İç yüz: IX (Plexus tympanicus).
Zarın iki farklı embriyolojik kökenden (ektoderm ve endoderm) gelmesi nedeniyle innervasyonu farklıdır.
2
Chorda tympani'nin orta kulaktaki seyrini ve kemikçiklerle olan komşuluğunu analiz et.
Chorda tympani, malleus sapının medialinden geçer.
Sinir, orta kulak boşluğu içerisinde, mukozanın altında seyreder.
3
Dış kulağı besleyen arterlerin kökenini belirle.
Ana beslenme a. carotis externa dalları (A. temporalis superficialis ve A. auricularis posterior) aracılığıyladır.
Dış kulak, boyun ve yüz bölgesindeki yüzeysel damar ağından beslenir.

Anahtar Kavram

Timpanik membranın kompleks innervasyonu ve orta kulak komşulukları.

Daha Fazla Pratik

Orta kulak boşluğunun duvar komşuluklarını ve bu duvarlardaki önemli anatomik yapıları (örn. promontorium, fenestra vestibuli) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 133Soru →

Orbita'da yer alan ekstraoküler kasların inervasyonu, sinirlerin fissura orbitalis superior'daki yerleşimi ve orbita içerisindeki seyirleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nervus trochlearis, orbita içerisinde m. levator palpebrae superioris ve m. rectus superior'un altından geçerek m. obliquus superior'un medial kenarına ulaşır.

Cevap

Nervus trochlearis'in orbita içerisindeki seyrinde m. levator palpebrae superioris ve m. rectus superior'un altından geçtiğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu sinir söz konusu kasların üzerinden geçer.
Nervus trochlearis (CNIVCN IV), orbita'ya fissura orbitalis superior'un lateral kısmından, anulus tendineus communis'in (Zinn halkası) dışından giriş yapar. Orbita tavanına ulaştığında, medialde yer alan m. obliquus superior'a gitmek için m. levator palpebrae superioris ve m. rectus superior kaslarının üzerinden (superior/dorsal) geçer. Seçenekte belirtilen 'altından geçer' ifadesi anatomik olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
M. rectus lateralis (CNVICN VI) ve m. obliquus superior (CNIVCN IV) sinirlerinin orbita girişlerini belirle.
CNVICN VI Zinn halkası içinden, CNIVCN IV ise halka dışından geçer.
Zinn halkası (anulus tendineus communis) orbita apeksindeki yapısal organizasyonun temelidir.
2
Nervus trochlearis'in (CNIVCN IV) orbita tavanındaki rotasını takip et.
Sinir, m. levator palpebrae superioris ve m. rectus superior'un üzerinden (superiorundan) çaprazlayarak mediale geçer.
Trochlear sinir orbita tavanına en yakın seyreden motor sinirdir ve kaslara üstten ulaşır.
3
Zinn halkası içi yerleşimi doğrula.
N. abducens, halka içindeki n. oculomotorius dalları ve n. nasociliaris'in lateralinde bulunur.
Halka içi yapılar medialden laterale: III-üst, Nasociliaris, III-alt ve en dışta VI şeklinde dizilir.

Anahtar Kavram

Orbita Apeksi ve Zinn Halkası Topografisi
Soru 134Soru →

İç kulakta kemik labirent (labyrinthus osseuslabyrinthus \ osseus) içerisinde yer alan semisirküler kanalların (canales semicircularescanales \ semicirculares) vestibulum ile olan bağlantıları ve yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Canalis semicircularis anteriorCanalis \ semicircularis \ anterior ve canalis semicircularis posteriorcanalis \ semicircularis \ posterior'un birer uçları birleşerek crus communecrus \ commune yapısını oluşturur.

Cevap

Canalis semicircularis anterior ve posterior'un birer uçlarının birleşerek oluşturduğu crus commune yapısı, vestibulum'a ortak bir delikle açılır.
İç kulaktaki kemik semisirküler kanalların anatomik diziliminde, ön (anterior) ve arka (posterior) kanalların ampulla içermeyen uçları birleşerek 'crus commune' adı verilen ortak bir kol meydana getirir. Bu yapı vestibulum'un üst-arka kısmına tek bir ostium ile açılır. Bu birleşme nedeniyle vestibulum duvarında toplam altı değil, beş adet semisirküler kanal deliği bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kemik semisirküler kanalların sayısını ve uç yapısını belirle.
Üç adet kanal (anterior, posterior, lateralis) ve her birinin ikişer ucu olmak üzere toplam altı uç vardır.
Kanalların vestibulum ile olan bağlantı sayısını hesaplamak için başlangıç noktasıdır.
2
Kanalların vestibulum'a açılma şeklini analiz et.
Anterior ve posterior kanalların ampulla içermeyen uçları birleşerek crus communecrus \ commune oluşturur. Lateral kanalın uçları ise bağımsızdır.
Bağlantı sayısındaki azalmanın (6 uçtan 5 deliğe düşüş) anatomik nedenini açıklar.
3
Vestibulum üzerindeki toplam delik (ostium) sayısını doğrula.
Üç ampullü uç + bir lateral basit uç + bir ortak kol (crus commune) = toplam 55 delik.
Seçeneklerdeki sayısal hataları elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Semisirküler kanalların vestibulum'a açılan 5 deliği vardır ve bunlardan biri crus commune yapısıdır.

İpuçları

1
İç kulakta üç tane semisirküler kanal bulunur, ancak vestibulum'daki delik sayısı kanalların uç sayısından (altı) bir eksiktir.
2
Ön ve arka semisirküler kanalların birer uçlarının birleşerek 'ortak' bir yapı oluşturduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Utriculus ve sacculus'un vestibulum içindeki yerleşimlerini (recessus ellipticus ve sphericus) tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 135Soru →

Orta kulak boşluğunda (cavumcavum tympanitympani) bulunan kaslar ve bu kasların anatomik/fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MM. stapediusstapedius, nn. facialisfacialis tarafından inerve edilir ve yüksek şiddetli seslerin iç kulağa iletimini kısıtlayıcı rol oynar.

Cevap

M. stapedius, n. facialis tarafından inerve edilir ve yüksek şiddetli seslerin iç kulağa iletimini kısıtlayıcı rol oynar.
Doğru ifadeye göre, m. stapedius n. facialis (n. stapedius dalı) tarafından uyarılır. Görevi, yüksek ses seviyelerinde stapes kemiğini geri çekerek (stapedial refleks) iç kulağın hassas yapılarını (organum spirale) korumaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Orta kulak kaslarını ve sinirlerini belirle.
M. tensor tympani (N. trigeminus - V3) ve M. stapedius (N. facialis - VII).
Kasların innervasyon kaynağı embryolojik kökenlerine (1. ve 2. yutak arkı) bağlıdır.
2
Kasların yerleşim yerlerini ve fonksiyonlarını analiz et.
M. stapedius arka duvardaki eminentia pyramidalis'ten başlar; M. tensor tympani ön duvarda tuba auditiva üzerindeki kanaldan başlar.
Topografik anatomi duvar komşuluklarını anlamayı gerektirir.

Anahtar Kavram

Orta kulak kaslarının (stapedius ve tensor tympani) innervasyonu ve fonksiyonel yansımaları.
Soru 136Soru →

Dış kulak ve timpanik membranın (kulak zarı) anatomik yapısı, vaskülarizasyonu ve duyusal innervasyonu dikkate alındığında, bu yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Timpanik membranın iç (medial) yüzünün duyusu, plexus tympanicus aracılığıyla N. glossopharyngeusN. \ glossopharyngeus tarafından sağlanır.

Cevap

Timpanik membranın iç (medial) yüzünün duyusu, plexus tympanicus aracılığıyla N. glossopharyngeus tarafından sağlanır.
Timpanik membranın iç (medial) yüzü, orta kulak boşluğunun bir duvarını oluşturur. Orta kulak mukozası gibi zarın bu iç yüzü de N. glossopharyngeusN. \ glossopharyngeus'un (IX. kranial sinir) oluşturduğu plexus tympanicus tarafından duyusal olarak uyarılır. Bu sinire plexus tympanicus'u oluşturmadan önce N. tympanicusN. \ tympanicus (Jacobson siniri) adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Timpanik membranın (kulak zarı) yüzey özelliklerini belirle.
Zarın dış (lateral) ve iç (medial) olmak üzere iki yüzü vardır.
Her iki yüzey farklı embriyolojik kökenlere sahip olduğu için innervasyonları farklıdır.
2
İç yüzeyin innervasyon kaynağını hatırla.
Orta kulak boşluğunu döşeyen mukoza ve zarın iç yüzü N. glossopharyngeus (IX) tarafından inerve edilir.
Bu sinir promontorium üzerinde plexus tympanicus'u oluşturarak duyusal liflerini verir.
3
Dış kulak yapılarının vaskülarizasyonunu kontrol et.
Auricula, A. carotis externa dalları tarafından beslenir.
Başın dış kısımlarının beslenmesi genel olarak A. carotis externa sistemine aittir.

Anahtar Kavram

Timpanik membran ve dış kulağın duyusal innervasyon haritası
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 137Soru →

Orta kulak boşluğunu (cavum tympani) üstte fossa cranii media'dan (kafa orta çukuru) ayıran ve paries tegmentalis olarak da isimlendirilen ince kemik tabaka aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tegmen tympani

Cevap

Tegmen tympani, orta kulak boşluğunun tavanını (paries tegmentalis) oluşturarak burayı kafa orta çukurundan ayırır.
Tegmen tympani, os temporale'nin pars petrosa'sının ön yüzünde bulunur. Bu ince kemik plaka, orta kulak boşluğunun tavanını (paries tegmentalis) oluşturur ve orta kulağı kafa orta çukurundan (fossa cranii media) ayırır. Klinik olarak bu bölgedeki enfeksiyonlar veya fraktürler beyin zarlarına (meninks) yayılım gösterebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Orta kulak boşluğunun (cavum tympani) altı duvarını ve temel komşuluklarını hatırlayın.
Boşluk; tavan, taban, ön, arka, iç ve dış olmak üzere 6 duvarlı bir kutuya benzetilir.
Anatomik lokalizasyonu belirlemek için temel yapı taşlarını bilmek gerekir.
2
Üst duvarın (tavan) anatomik ismini ve hangi kranyal boşlukla komşu olduğunu belirleyin.
Üst duvar 'paries tegmentalis'tir ve 'tegmen tympani' isimli kemik tabakadan oluşur. Üstünde fossa cranii media bulunur.
Soru kökündeki 'üst' ve 'fossa cranii media' ipuçları doğrudan bu yapıya işaret eder.

Anahtar Kavram

Orta kulak boşluğunun (cavum tympani) duvarları ve komşulukları
Tahmini Süre:45s
Soru 138Soru →

Bulbus oculi’nin dış tabakasını (tunica fibrosa bulbi) oluşturan kornea’nın histolojik katmanları, bu katmanların rejeneratif özellikleri ve limbus bölgesindeki anatomik değişimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lamina limitans posterior (Descemet membranı), kornea endotelinin bazal membranıdır; yaşla birlikte kalınlığı artar ve limbus bölgesinde ligamentum pectinatum lifleri olarak devam eder.

Cevap

Lamina limitans posterior (Descemet membranı), kornea endotelinin bazal membranı olup yaşla birlikte kalınlığı artar ve limbus bölgesinde ligamentum pectinatum lifleri olarak devam eder.
Doğru ifade olan Descemet membranı, endotel hücrelerinin bazal membranıdır. Bu tabaka korneanın diğer tabakalarının aksine yaşla birlikte kalınlaşmaya devam eder ve periferde (limbus) ligamentum pectinatum denilen trabeküler ağ yapılarını oluşturarak humor aquosus drenajına katılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kornea tabakalarının histolojik özelliklerini hatırla.
Dıştan içe: Epitel, Bowman membranı, Stroma, Descemet membranı, Endotel.
Tabakalar arasındaki yapısal farkları ayırt etmek için temel anatomik bilgidir.
2
Her bir tabakanın rejenerasyon ve vaskülarite durumunu değerlendir.
Epitel rejenere olur, Bowman olmaz. Stroma avaskülerdir. Endotel mitoz yapmaz.
Klinik anatomi ve patolojik süreçleri anlamak için bu fizyolojik detaylar kritiktir.
3
Limbus bölgesindeki geçiş yapılarını analiz et.
Descemet membranı ligamentum pectinatum'a (trabeküler ağ) dönüşerek aköz drenajına katkı sağlar.
Tunica fibrosa'nın anterior ve posterior bölümleri arasındaki yapısal sürekliliği belirler.

Anahtar Kavram

Kornea tabakalarının (özellikle Descemet membranı) mikroanatomik özellikleri ve limbus bölgesindeki yapısal dönüşümleri.
Soru 139Soru →

Gözün refraktif (kırıcı) ortamları; kornea, humor aquosus, lens ve corpus vitreum'dan oluşur. Bu ortamların her birinin kırıcılık indeksi ve anatomik yapısı, ışığın retina üzerine düşürülmesinde farklı rollere sahiptir. Özellikle kırıcılığı değiştirilebilen tek ortam olan ve klinik olarak saydamlığını yitirmesi katarakt olarak adlandırılan lensin, yakındaki bir cisme odaklanırken (akomodasyon) sergilediği anatomik mekanizma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. ciliaris kasıldığında zonulae ciliaris'ler gevşer, bu da lensin kendi elastikiyetiyle daha küresel bir hal alarak kırıcılığını artırmasını sağlar.

Cevap

M. ciliaris kasıldığında zonulae ciliaris'ler (Zinn bağları) gevşer, bu durum lensin üzerindeki çekme kuvvetini ortadan kaldırarak lensin kendi elastikiyetiyle bombeleşmesine ve kırıcılık gücünün artmasına neden olur.
Doğru seçenek, akomodasyonun temel fizyolojik mekanizmasını açıklar. Parasempatik uyarı (n. oculomotorius) ile m. ciliaris kasıldığında, ciliar cisim öne ve içe doğru hareket ederek lensi asan zonulae ciliaris'leri gevşetir. Bu durum, lensin kendi elastik kapsülü sayesinde daha kavisli ve kalın bir hal almasına (ön-arka çapının artmasına) yol açar, böylece kırıcılık gücü artar.

Adım Adım Çözüm

1
Yakına bakış (akomodasyon) gerekliliğini analiz et.
Yakındaki bir cismin görüntüsünü retinada odaklamak için lensin kırıcılık gücü artırılmalıdır.
Işık ışınlarının daha dik açıyla kırılması gerekir.
2
M. ciliaris'in fonksiyonunu değerlendir.
Parasempatik uyarı ile m. ciliaris kasılır ve ciliar cisim lens eksenine doğru yaklaşır.
M. ciliaris'in sfinkter benzeri dizilimi kasıldığında çapı daraltır.
3
Zonulae ciliaris ve lens şekli arasındaki ilişkiyi kur.
Zonulalar gevşer, lens serbest kalarak daha küresel (konveks) bir hal alır.
Lensin doğal elastik yapısı, üzerindeki gerilim kalktığında bombeleşme eğilimindedir.

Anahtar Kavram

Lens akomodasyon mekanizması: M. ciliaris kasılması → Zonula gevşemesi → Lens bombeleşmesi → Kırıcılık artışı.

İpuçları

1
Lensin kırıcılığının artması için daha kalın (bombe) bir şekil alması gerektiğini hatırlayın.
2
M. ciliaris kasıldığında lensi tutan bağlar (zonulalar) üzerindeki gerilimin ne yönde değiştiğini düşünün.
3
M. ciliaris'in kasılması lensi 'sıkıştırmak' yerine, onu asan ipleri 'gevşeterek' lensin serbest kalmasını sağlar.

Daha Fazla Pratik

Presbiyopi durumunda lensin elastikiyetini kaybetmesinin akomodasyon üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 140Soru →

Deri anatomisi ve somatosensoriyel reseptörler göz önüne alındığında; mekanoreseptörlerin histolojik yerleşimi, adaptasyon özellikleri ve duyusal modaliteleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meissner cisimcikleri (Corpusculum tactile); özellikle el ayası ve ayak tabanı gibi kılsız derinin dermal papillalarında yerleşmiş, düşük frekanslı titreşimlere duyarlı ve hızlı adapte olan kapsüllü reseptörlerdir.

Cevap

Meissner cisimcikleri (Corpusculum tactile); kılsız derinin dermal papillalarında yerleşen, hızlı adapte olan kapsüllü reseptörlerdir ve düşük frekanslı vibrasyonu algılarlar.
Doğru olan ifadede belirtildiği gibi Meissner cisimcikleri (Corpusculum tactile), derinin papiller tabakasındaki dermal papillalara (özellikle parmak uçları gibi kılsız bölgelerde) yerleşmiştir. Kapsüllü yapıdadırlar ve uyaran başladığında veya bittiğinde sinyal üreten 'hızlı adapte olan' (rapidly adapting) reseptörlerdir. Özellikle nesnelerin deride kayması ve düşük frekanslı titreşimlerin algılanmasında kritik rol oynarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Derinin histolojik tabakalarını ve bu tabakalarda yerleşen reseptörleri sınıflandır.
Epidermis (Merkel, serbest sinir uçları), Dermis (Meissner - papiller tabaka; Ruffini - retiküler tabaka; Pacini - derin dermis/hipodermis).
Reseptörlerin derinlik farkı, algıladıkları uyaranın tipini ve eşiğini belirler.
2
Reseptörlerin adaptasyon hızlarını ve fonksiyonlarını analiz et.
Hızlı adapte olanlar (RA): Meissner ve Pacini (dinamik değişimler). Yavaş adapte olanlar (SA): Merkel ve Ruffini (sürekli basınç ve gerilme).
Adaptasyon hızı, reseptörün statik mi yoksa dinamik mi bir uyaranı takip ettiğini gösterir.
3
Seçeneklerdeki yerleşim-fonksiyon eşleşmelerini kontrol et.
Sadece Meissner cisimciği için verilen 'dermal papilla, hızlı adaptasyon, düşük frekanslı vibrasyon' bilgisi doğrudur.
Diğer seçeneklerde yerleşim yerleri (epidermis vs dermis) veya fonksiyonlar (gerilme vs vibrasyon) birbirine karıştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Deri mekanoreseptörlerinin anatomik yerleşimi ve fonksiyonel karakterizasyonu
ÖncekiSayfa 7 / 10Sonraki
Duyu Organları Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 7 | Examkin