Examkin

Karbonhidrat Metabolizması

202 soru

Soru 201Soru →

Açlık durumunda karaciğerde glukoneogenez sürecinin başlaması, yağ asitlerinin β\beta-oksidasyonu sonucu oluşan metabolitlerin konsantrasyon değişimleri ile sıkı bir şekilde koordine edilir. Bu süreçte, piruvatın oksaloasetata dönüşümünü katalizleyen ve glukoneogenezin ilk basamağını oluşturan piruvat karboksilaz enziminin tam aktivite gösterebilmesi için ortamda zorunlu olarak bulunması gereken allosterik aktivatör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Asetil-CoA

Cevap

Glukoneogenezin ilk basamağında görev alan piruvat karboksilaz enziminin zorunlu allosterik aktivatörü Asetil-CoA'dır.
Doğru yanıt olan Asetil-CoA, piruvat karboksilaz enziminin konformasyonel değişikliğini sağlayarak aktif bölgeyi açan 'obligatuar' yani zorunlu bir aktivatördür. Asetil-CoA yokluğunda enzim neredeyse hiç aktivite göstermez.

Adım Adım Çözüm

1
Glukoneogenezin başlangıç basamağını tanımlayın.
Piruvatın mitokondri içinde piruvat karboksilaz enzimi ile oksaloasetata (OAA) çevrilmesi.
Glukoneogenezin ilk 'bypass' reaksiyonu piruvatın PEP'e dönüşümüdür ve bu iki basamakta (PC ve PEPCK) gerçekleşir.
2
Piruvat karboksilaz enziminin gereksinimlerini belirleyin.
Enzim kofaktör olarak biyotin (Vitamin B7) kullanır, CO2CO_2 bağlar (karboksilasyon) ve enerji olarak ATP tüketir.
Karboksilasyon reaksiyonları genellikle biyotin bağımlıdır.
3
Enzimin allosterik düzenleyicisini saptayın.
Asetil-CoA seviyeleri yükseldiğinde piruvat karboksilaz aktifleşir.
Açlıkta artan yağ asidi oksidasyonu bol miktarda Asetil-CoA üretir. Bu durum hücreye enerji düzeyinin yüksek olduğunu ve piruvatın TCA döngüsü yerine glukoz sentezine (glukoneogenez) yönlendirilmesi gerektiğini sinyaller.

Anahtar Kavram

Piruvat karboksilaz, Asetil-CoA tarafından allosterik olarak aktive edilen, biyotin bağımlı bir mitokondriyal enzimdir.
Soru 202Soru →

İnce bağırsak enterositlerinin bazolateral membranında yer alan Na+/K+Na^+/K^+ ATPaz pompasının ouabain gibi bir inhibitörle bloke edilmesi durumunda; aşağıdaki karbonhidratlardan hangisinin lümenden hücre içerisine taşınma hızında belirgin bir azalma gözlenmesi beklenmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fruktoz

Cevap

Fruktoz emilimi, sodyum gradyanından bağımsız olan GLUT5 taşıyıcısı aracılığıyla kolaylaştırılmış difüzyonla gerçekleştiği için bu durumdan en az etkilenen şekerdir.
Fruktoz, ince bağırsak lümeninden enterositlere GLUT5 taşıyıcısı ile alınır. Bu taşıyıcı kolaylaştırılmış difüzyon prensibiyle çalışır ve sodyum iyonlarına ihtiyaç duymaz. Bu nedenle bazolateral membrandaki Na+/K+Na^+/K^+ ATPaz pompasının ouabain ile inhibe edilmesi sonucunda sodyum gradyanının bozulması, fruktozun emilim hızını doğrudan etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Karbonhidrat emiliminde görev alan apikal membran taşıyıcılarını ve çalışma prensiplerini belirle.
Glukoz ve galaktoz SGLT1 (sodyum bağımlı ikincil aktif transport), fruktoz ise GLUT5 (kolaylaştırılmış difüzyon) kullanır.
Her monosakkaritin enterosit içine giriş mekanizması farklı enerji ve iyon gereksinimlerine sahiptir.
2
Na+/K+Na^+/K^+ ATPaz pompasının inhibisyonunun hücresel etkisini analiz et.
Pompanın durması hücre içi Na+Na^+ konsantrasyonunu artırır ve lümen ile hücre arasındaki sodyum gradyanını ortadan kaldırır.
SGLT1 gibi ikincil aktif taşıyıcılar, sodyumun hücre içine girmesini sağlayan bu elektrokimyasal potansiyel farkı itici güç olarak kullanır.
3
Gradyan kaybından etkilenmeyen taşıma sistemini saptaki.
Fruktozun taşınımı (GLUT5) sodyum gradyanına değil, fruktozun kendi konsantrasyon farkına dayandığı için hızı korunur.
Kolaylaştırılmış difüzyon, ATP harcanan pompalardan dolaylı olarak enerji alan sodyum gradyanına ihtiyaç duymaz.

Anahtar Kavram

Fruktozun GLUT5 aracılığıyla sodyumdan bağımsız emilimi

İpuçları

1
Şekerlerin emiliminde hangi taşıyıcıların sodyuma ihtiyaç duyduğunu, hangilerinin duymadığını düşünün.
2
Ouabain sodyum gradyanını bozar. Sodyum bağımlı taşıma (ikincil aktif transport) yapan şekerler bu durumdan olumsuz etkilenir.
3
Fruktoz GLUT5 ile taşınır; bu taşıyıcı bir sodyum-şeker kotransportörü değildir.

Daha Fazla Pratik

GLUT2 taşıyıcısının basolateral membrandaki rolünü ve tüm monosakkaritlerin (glukoz, galaktoz, fruktoz) enterositten kana geçişindeki ortak işlevini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 11 / 11
Karbonhidrat Metabolizması — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 11 | Examkin