Koku Duyusu

22 soru

Anozmi (koku alamama) şikayeti ile tetkik edilen bir hastada, koku sisteminin reseptör düzeyindeki transdüksiyon mekanizması ve merkezi iletim yolları değerlendirilmektedir. Koku duyusunun fizyolojik işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Koku molekülü reseptöre bağlandığında aktive olan

G_{olf}

proteini, adenilat siklazı uyararak hücre içinde

cAMP

miktarını artırır.

Koku reseptör nöronlarında oluşan impulslar, primer koku korteksine ulaşmadan önce mutlaka talamusun medial genikulat gövdesinde sinaps yapar.

Koku transdüksiyonu sürecinde, fotoreseptörlerde olduğu gibi

cGMP

ikincil haberci olarak görev yapar ve katyon kanallarının kapanmasına neden olur.

Bulbus olfaktoriusta yer alan granül hücreleri, mitral hücreleri glutamat salgılayarak uyarır ve koku duyusunda lateral fasilitasyonu sağlar.

Koku reseptör nöronlarında koku molekülünün bağlanması

G_i

proteini üzerinden kalsiyum kanallarını kapatarak hücrenin hiperpolarizasyonuna yol açar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Koku molekülü reseptöre bağlandığında aktive olan $G_{olf}$ proteini, adenilat siklazı uyararak hücre içinde $cAMP$ miktarını artırır.

Cevap

Koku transdüksiyonu, koku molekülünün reseptöre bağlanmasıyla aktive olan

G_{olf}

proteini aracılığıyla adenilat siklazın uyarılması ve

cAMP

artışı sonucu gerçekleşir.

Koku duyusu transdüksiyonu sürecinde koku molekülünün reseptöre bağlanmasıyla aktive olan özel G-proteini (

G_{olf}

), adenilat siklaz enzimini uyarır. Bu uyarım sonucunda hücre içi

cAMP

düzeyi artar ve bu molekül siklik nükleotid kapılı kanallara bağlanarak

Na^+

Ca^{2+}

girişini (depolarizasyon) başlatır.

Adım Adım Çözüm

Koku transdüksiyon mekanizmasını belirle

G_{olf}

aktivasyonu ve

cAMP

artışı

Koku reseptörleri G-proteini kenetli reseptörlerdir ve ikincil haberci olarak

cAMP

kullanırlar.

Santral iletim yollarını analiz et

Talamik röle bypass edilir

Koku duyusu, primer nöron aksonları (fila olfactoria) aracılığıyla bulbus olfaktoriusa, oradan da doğrudan primer koku korteksine iletilir.

Doğru seçeneği doğrula

G_{olf}

cAMP

ilişkisi doğrudur

cAMP

artışı, siklik nükleotid kapılı kanalları açarak hücreye sodyum ve kalsiyum girişini sağlar.

Anahtar Kavram

Koku duyusu, talamik röle istasyonuna uğramadan kortekse ulaşan tek özel duyudur ve transdüksiyonunda

G_{olf}

cAMP

yolu kullanılır.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 22Soru →

72 yaşındaki bir erkek hasta, son zamanlarda yemeklerin kokusunu alabildiğini (deteksiyon) ancak kokuları birbirinden ayırt etmekte (örneğin nane ile kekik kokusunu ayırmada) belirgin zorluk yaşadığını ifade etmektedir. Yapılan nörolojik değerlendirmede hastanın koku eşiğinin normal sınırlarda olduğu, ancak koku diskriminasyonunun (ayırt etme) bozulduğu saptanmıştır. Koku duyusunun talamik ilişkileri ve projeksiyon yolları dikkate alındığında, bu hastadaki klinik tablo aşağıdaki mekanizmalardan hangisindeki bir aksama ile en iyi açıklanabilir?

Koku bilgisinin bilinçli analizi ve diskriminasyonu için talamusun mediodorsal çekirdeği üzerinden orbitofrontal kortekse ulaşan yolun işlev görmemesi

Koku reseptör nöronlarında koku molekülü bağlanması sonrası

G_{olf}

aracılığıyla cAMP düzeyinin azalması ve buna bağlı olarak reseptör potansiyelinin oluşamaması

Bulbus olfaktoriustaki granül hücrelerinin, mitral ve tufted hücreler üzerinde oluşturduğu dendrodendritik inhibitör etkileşimin yetersiz kalarak lateral inhibisyonu bozması

Koku reseptörlerindeki transdüksiyon sürecinde, kalsiyum bağımlı klor kanallarının açılmasıyla hücre içine klor girişi olması ve hiperpolarizasyon gelişmesi

Koku bilgisinin diğer tüm duyusal modaliteler gibi talamusun ventroposterolateral (VPL) çekirdeğinde röle yaptıktan sonra doğrudan primer koku korteksine iletilmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Koku bilgisinin bilinçli analizi ve diskriminasyonu için talamusun mediodorsal çekirdeği üzerinden orbitofrontal kortekse ulaşan yolun işlev görmemesi

Cevap

Koku bilgisinin bilinçli analizi ve diskriminasyonu için talamusun mediodorsal çekirdeği üzerinden orbitofrontal kortekse ulaşan yolun işlev görmemesi

Koku duyusu, duyusal bilginin doğrudan kortekse (primer koku korteksi) iletildiği tek duyudur. Ancak, kokuların ne olduğunun bilinçli olarak fark edilmesi, analiz edilmesi ve diğer kokulardan ayırt edilmesi için koku bilgisi talamusun mediodorsal çekirdeği üzerinden orbitofrontal kortekse iletilir. Hastada koku eşiğinin normal olması reseptör ve bulbus düzeyinde iletimin olduğunu, ancak diskriminasyonun bozulması bu spesifik 'talamo-kortikal' yolun etkilendiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

Klinik bulguları analiz et

Hastada koku alma eşiği normal (reseptör ve bulbus sağlam), ancak ayırt etme (diskriminasyon) bozuk.

Bu ayrım, koku sisteminin farklı projeksiyon yollarının olduğunu gösterir.

Koku yollarının anatomik rotasını hatırla

Koku bilgisi Bulbus Olfaktorius'tan sonra iki ana yola ayrılır: 1. Talamusa uğramayan doğrudan yol (limbik sistem ve primer korteks), 2. Talamus üzerinden geçen dolaylı yol (diskriminasyon).

Primer koku korteksi temel algı ve emosyonel yanıt içindir, bilinçli ayrım talamik bir basamak gerektirir.

Talamik nükleus ve kortikal hedefi belirle

Talamusun Mediodorsal (MD) çekirdeği ve Orbitofrontal Korteks (OFC) koku diskriminasyonu için kritiktir.

VPL somatosensoriyel, VPM tat ve yüz duyusu içindir; koku ise MD çekirdeğini kullanır.

Anahtar Kavram

Koku duyusunun 'talamusu bypass etme' özelliği sadece primer korteks için geçerlidir; bilinçli diskriminasyon için talamusun mediodorsal çekirdeği ve orbitofrontal korteks yolu kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Koku transdüksiyonunda kalsiyum bağımlı klor kanallarının (efflux) depolarizasyona katkısını ve koku adaptasyonunda granül hücrelerinin rolünü tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 40s

ÖncekiSayfa 2 / 2

Koku Duyusu

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik