Examkin

Solunum Sistemi Fizyolojisi

183 soru

Soru 181Soru →

Klinik bir değerlendirme sırasında bir bireye uygulanan basit spirometri ve helyum dilüsyon testleri sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- Tidal Hacim (TVTV): 500500 ml
- İnspiratuar Rezerv Hacim (IRVIRV): 30003000 ml
- Vital Kapasite (VCVC): 46004600 ml
- Fonksiyonel Rezidüel Kapasite (FRCFRC): 24002400 ml

Buna göre, bu bireyin Total Akciğer Kapasitesi (TLCTLC) kaç ml'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 59005900

Cevap

Bu bireyin Total Akciğer Kapasitesi (TLCTLC) 59005900 ml'dir.
Doğru yanıt olan 59005900 ml, akciğerlerdeki tüm havanın toplamını ifade eder. TLCTLC hesaplanırken spirometri ile ölçülemeyen Rezidüel Hacmin (RVRV) bilinmesi gerekir. RVRV değeri, pletizmografi veya helyum dilüsyonu ile ölçülen FRCFRC değerinden, spirometrik olarak ölçülebilen ERVERV çıkarılarak elde edilir (2400−1100=13002400 - 1100 = 1300 ml). Bu RVRV değeri VCVC ile toplandığında (4600+13004600 + 1300) veya doğrudan IC+FRCIC + FRC (3500+24003500 + 2400) yapıldığında 59005900 ml sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
İnspiratuar Kapasiteyi (ICIC) hesapla.
IC=3500IC = 3500 ml
IC=TV+IRVIC = TV + IRV formülü kullanılarak ölçülebilen inspiratuar üst limit belirlenir (500+3000=3500500 + 3000 = 3500 ml).
2
Ekspiratuar Rezerv Hacmi (ERVERV) hesapla.
ERV=1100ERV = 1100 ml
VC=IC+ERVVC = IC + ERV eşitliğinden yola çıkarak ERV=4600−3500=1100ERV = 4600 - 3500 = 1100 ml bulunur.
3
Rezidüel Hacmi (RVRV) hesapla.
RV=1300RV = 1300 ml
Spirometri ile ölçülemeyen RVRV, pletizmografik FRCFRC değerinden ERVERV çıkarılarak bulunur (2400−1100=13002400 - 1100 = 1300 ml).
4
Total Akciğer Kapasitesini (TLCTLC) hesapla.
TLC=5900TLC = 5900 ml
TLC=VC+RVTLC = VC + RV formülü uygulanarak toplam hacme ulaşılır (4600+1300=59004600 + 1300 = 5900 ml).

Anahtar Kavram

Total Akciğer Kapasitesi (TLCTLC), akciğerlerdeki tüm statik hacimlerin (TV+IRV+ERV+RVTV + IRV + ERV + RV) toplamına eşittir ve doğrudan spirometri ile ölçülemez.

Alternatif Yöntem

TLCTLC değeri, İnspiratuar Kapasite (ICIC) ile Fonksiyonel Rezidüel Kapasitenin (FRCFRC) toplamı olarak da hızlıca hesaplanabilir: TLC=IC+FRC=3500+2400=5900TLC = IC + FRC = 3500 + 2400 = 5900 ml.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 182Soru →

Sağlıklı bir denekte, sakin bir tidal inspirasyon (soluk alma) süreci devam ederken, akciğer hacminin soluk hacminin tam yarısına ulaştığı an ile inspirasyonun tam tamamlandığı an karşılaştırıldığında basınç değişimleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnspirasyonun tam sonunda intraplevral basınç (PipP_{ip}), inspirasyon ortasına göre daha negatif bir değerdedir.

Cevap

İnspirasyonun tam sonunda intraplevral basınç, inspirasyonun ortasına göre daha negatif bir değerdedir.
Sakin bir soluk alma (inspirasyon) sırasında, diyafram kasıldıkça toraks hacmi genişler ve akciğerlerin elastik geri çekilme kuvveti artar. Bu durum, plevra boşluğundaki basıncın (PipP_{ip}) inspirasyonun başlangıcından sonuna kadar sürekli olarak daha negatif bir değer almasına yol açar. Dolayısıyla, inspirasyonun tam sonundaki PipP_{ip} değeri, hacmin daha az olduğu orta noktaya göre daha negatiftir.

Adım Adım Çözüm

1
İnspirasyon sürecindeki hacim değişimini analiz et.
İnspirasyon başlangıcından sonuna kadar akciğer hacmi sürekli artar.
Diyaframın kasılması toraks hacmini artırarak akciğerlerin genişlemesini sağlar.
2
Hacim artışının intraplevral basınç (PipP_{ip}) üzerindeki etkisini değerlendir.
PipP_{ip}, inspirasyon boyunca giderek daha negatifleşir ve inspirasyon sonunda minimum (en negatif) değerine ulaşır.
Akciğerler genişledikçe elastik geri çağırım (recoil) kuvveti artar ve plevral aralığı daha şiddetli 'çeker'.
3
Alveol basıncı (PalvP_{alv}) ve akış ilişkisini değerlendir.
PalvP_{alv} inspirasyon ortasında en negatif değerindedir (maksimum akış), inspirasyon sonunda ise akış durduğu için 0 olur.
Hava akımı basınç farkı (Palv−PatmP_{alv} - P_{atm}) ile doğru orantılıdır; akış durduğunda fark sıfırlanır.

Anahtar Kavram

İnspirasyon sırasında intraplevral basınç, akciğer hacmiyle korele olarak sürekli negatifleşirken; alveol basıncı dinamik bir değişim göstererek fazın sonunda sıfıra döner.

Daha Fazla Pratik

İnspirasyon ve ekspirasyon arasındaki 'histerezis' olayının plevra içi basınç-hacim ilişkisindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 183Soru →

Bir bireyin istirahat halindeki tidal volümü 600 mL600 \text{ mL}, solunum hızı ise dakikada 1010 olarak ölçülmüştür. Bu birey, yüzeysel ve hızlı nefes almaya başlayarak tidal volümünü 300 mL300 \text{ mL}'ye düşürmüş ve solunum hızını dakikada 2020’ye çıkarmıştır. Anatomik ölü boşluğu 150 mL150 \text{ mL} olan bu bireyde, solunum paternindeki bu değişim sonucunda alveolar ventilasyon hızı nasıl etkilenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1500 mL/dk1500 \text{ mL/dk} azalır

Cevap

Alveolar ventilasyon hızı 1500 mL/dk1500 \text{ mL/dk} azalır.
Solunum paternindeki değişim incelendiğinde; ilk durumda alveolar ventilasyon (600−150)×10=4500 mL/dk(600 - 150) \times 10 = 4500 \text{ mL/dk} olarak hesaplanır. İkinci durumda ise (300−150)×20=3000 mL/dk(300 - 150) \times 20 = 3000 \text{ mL/dk} olur. Bu durum, toplam dakika ventilasyonu (6000 mL/dk6000 \text{ mL/dk}) değişmemesine rağmen, yüzeysel solunumda ölü boşluğun her nefeste daha büyük bir pay alması nedeniyle alveolar ventilasyonun 1500 mL/dk1500 \text{ mL/dk} azalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki alveolar ventilasyonu (VA1V_{A1}) hesapla.
VA1=(VT1−VD)×f1=(600−150)×10=4500 mL/dkV_{A1} = (V_{T1} - V_D) \times f_1 = (600 - 150) \times 10 = 4500 \text{ mL/dk}
Alveolar ventilasyon, tidal volümden ölü boşluğun çıkarılıp solunum hızıyla çarpılmasıyla bulunur.
2
Yeni durumdaki alveolar ventilasyonu (VA2V_{A2}) hesapla.
VA2=(VT2−VD)×f2=(300−150)×20=3000 mL/dkV_{A2} = (V_{T2} - V_D) \times f_2 = (300 - 150) \times 20 = 3000 \text{ mL/dk}
Solunum paterni değiştiği için yeni değerler kullanılarak güncel ventilasyon hızı bulunur.
3
İki durum arasındaki farkı bul.
4500−3000=1500 mL/dk4500 - 3000 = 1500 \text{ mL/dk} azalma.
Solunum paternindeki değişimin net etkisini belirlemek için son değerden ilk değer çıkarılır.

Anahtar Kavram

Alveolar ventilasyon, ölü boşluk hacmi sabitken tidal volümün azalması ve frekansın artması durumunda (yüzeysel solunum), dakika ventilasyonu sabit kalsa bile azalır.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 10 / 10
Solunum Sistemi Fizyolojisi — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 10 | Examkin