Genel Embriyoloji

367 soru

Embriyonal gelişim sürecinde nörülasyonun tamamlanmasıyla birlikte nöral tüpten ayrılarak vücudun farklı bölgelerine göç eden nöral krest hücreleri, birçok farklı dokunun öncülünü oluşturur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi nöral krest hücrelerinden köken alan bir yapıdır?

Spinal (dorsal kök) ganglionları

İskelet kası lifleri

Karaciğer parankimi

Böbrek tübülleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spinal (dorsal kök) ganglionları

Cevap

Spinal (dorsal kök) ganglionları

Spinal (dorsal kök) ganglionları, nörülasyon sürecinde nöral katlantıların serbest kenarlarından ayrılan ve mezenşimal bir karakter kazanan nöral krest hücrelerinin periferik sinir sistemi içindeki temel türevlerinden biridir. Bu hücreler ayrıca melanositler, adrenal medulla hücreleri ve Schwann hücreleri gibi yapıları da oluşturur.

Adım Adım Çözüm

Nöral krest hücrelerinin tanımını hatırla.

Nöral krest hücreleri, nörülasyon sırasında nöral tüpün dorsalinden ayrılan ektoderm kökenli pluripotent hücrelerdir.

Hücrenin kökenini bilmek türevlerini ayırt etmeyi sağlar.

Seçeneklerdeki yapıların embriyolojik kökenlerini karşılaştır.

Spinal ganglionlar nöral krestten; kas ve böbrek mezodermden; karaciğer ise endodermden gelişir.

Doğru eşleştirmeyi yaparak sonuca ulaşmak için germ yaprağı türevleri bilgisi kullanılır.

Anahtar Kavram

Nöral krest türevleri

İpuçları

Nöral krest hücreleri 'dördüncü germ yaprağı' olarak da adlandırılır ve sinir sistemi ile melanositlerin gelişiminde kritiktir.

Daha Fazla Pratik

Nöral krest hücrelerinin MSS (merkezi sinir sistemi) yapılarını mı yoksa PSS (periferik sinir sistemi) yapılarını mı oluşturduğunu tekrar edin.

Tahmini Süre:45s

Soru 262Soru →

Gebeliğinin $28$ . haftasında ağır bir diş enfeksiyonu geçiren ve hekim kontrolü dışında tetrasiklin grubu antibiyotik kullanan bir anneden doğan bebeğin muayenesinde; süt dişlerinde kalıcı sarı-kahverengi renk değişikliği ve mine hipoplazisi saptanmıştır. Teratolojik prensipler ve gelişimsel zamanlama dikkate alındığında, bu klinik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Maruziyet gebeliğin ilk

2

haftasında (pre-embriyonik dönem) gerçekleştiği için "hep ya da hiç" kuralı uyarınca diş taslakları etkilenmiştir.

Bu tip yapısal bozukluklar sadece organogenez (post-konsepsiyonel

3

8

. haftalar) dönemindeki maruziyetlerle açıklanabilir.

Tetrasiklinler, kalsifikasyonun başladığı fetal dönemde (

14

. haftadan doğuma kadar) alındığında kalsiyum ile şelat oluşturarak diş ve kemik dokularında birikir.

Dişlerdeki bu anomali, ilacın plasenta bariyerini geçemediğini ve sadece annede gelişen sistemik toksisitenin bebeğe yansıdığını gösterir.

Söz konusu tablo, ilacın

3

. haftadaki gastrulasyon sırasında mezoderm tabakasındaki hücre göçünü engellemesi sonucu ortaya çıkmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tetrasiklinler, kalsifikasyonun başladığı fetal dönemde ( $14$ . haftadan doğuma kadar) alındığında kalsiyum ile şelat oluşturarak diş ve kemik dokularında birikir.

Cevap

Tetrasiklinlerin kalsifikasyonun devam ettiği fetal dönemdeki maruziyet sonucu dişlerde birikmesi doğru açıklamadır.

Tetrasiklinler, fetal dönemde (

14

. haftadan itibaren) süt dişlerinin ve uzun kemiklerin kalsifikasyonu sırasında kalsiyum ile kompleks oluşturarak dokulara bağlanır. Bu durum, dişlerde kalıcı kahverengi-sarı lekelenmelere ve mine hipoplazisine yol açar.

28

. haftadaki maruziyet fetal döneme denk geldiği için bu spesifik etki gözlenir.

Adım Adım Çözüm

Maruziyet zamanını ve etkeni analiz et.

Gebeliğin

28

. haftası (fetal dönem) ve tetrasiklin maruziyeti belirlendi.

Anomalinin tipini anlamak için maruziyetin hangi gelişimsel evrede gerçekleştiği kritiktir.

Teratolojik hassasiyet dönemlerini hatırla.

Majör organ gelişimi

3

8

. haftalarda tamamlanırken, diş kalsifikasyonu

14

. haftadan itibaren fetal dönemde devam eder.

Organogenez sonrası maruziyetlerin genellikle fonksiyonel bozukluklara veya mineralize doku etkilenmelerine yol açtığını ayırt etmek gerekir.

Tetrasiklinin spesifik etki mekanizmasını değerlendir.

Tetrasiklin, kalsiyum ortofosfat kompleksi oluşturarak diş ve kemik dokularında birikir.

İlacın neden olduğu spesifik renk değişikliği ve mine hipoplazisinin patogenezini açıklamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Teratojenik Maruziyet Zamanlaması ve Fetal Dönem Etkileri

Soru 263Soru →

Embriyolojik gelişim sürecinde; trakea, bronşlar ve akciğerlerin iç yüzeyini döşeyen epitelyal örtü ile bu organların duvarında bulunan bezlerin köken aldığı germ yaprağı aşağıdakilerden hangisidir?

Ektoderm

Nöroektoderm

Endoderm

Paraksiyel mezoderm

Lateral plak mezodermi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Endoderm

Cevap

Solunum sisteminin epitelyal örtüsü ve bezleri endoderm kökenlidir.

Solunum sistemi gelişimi, 4. haftada ön bağırsağın (foregut) ventral duvarından laringotrakeal divertikülün (solunum tomurcuğu) tomurcuklanmasıyla başlar. Ön bağırsak endodermden köken aldığı için, solunum sisteminin tüm iç yüzeyini döşeyen epitelyal örtü ve bu epitelden gelişen bezler endodermal kökenlidir.

Adım Adım Çözüm

Gelişimsel başlangıcı tanımlama

Laringotrakeal divertikülün (solunum tomurcuğu) 4. haftada ön bağırsağın ventral duvarından oluştuğu belirlendi.

Solunum sistemi yapıları bağırsak tüpünün bir divertikülü olarak başlar.

Germ yaprağı kökenini ilişkilendirme

Bağırsak tüpünün iç yüzeyi endoderm ile döşeli olduğundan, ondan gelişen tüm epitelyal yapılar endodermaldir.

Primitif bağırsak kanalının tüm iç astarı endoderm türevidir.

Anahtar Kavram

İç organların (sindirim ve solunum) epitelyal örtüleri endoderm kökenlidir.

Tahmini Süre:45s

Soru 264Soru →

Gelişimin $3.$ haftasında nörülasyon süreci ile eş zamanlı olarak, ektodermin üç farklı bölgeye (nöral plak, nöral krest ve yüzey ektodermi) ayrışmasını yöneten moleküler sinyal hiyerarşisi düşünüldüğünde, nöral krest hücrelerinin ( $NKH$ ) indüksiyonu ve delaminasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nöral plak sınırında (

neural\ plate\ border

), paraksiyel mezodermden gelen

Wnt

FGF

sinyalleri ile yüzey ektoderminden gelen orta düzeydeki

BMP

gradyanının etkileşimi;

Pax3/7

Msx1/2

genlerini indükleyerek nöral krest kaderini belirler.

BMP

sinyalinin

Noggin

Chordin

tarafından en güçlü şekilde inhibe edildiği medial bölge,

Wnt

antagonistlerinin (

Dkk1

Cerberus

) ekspresyonu ile birlikte nöral krest hücrelerinin primer oluşum alanıdır.

Delaminasyon sırasında gerçekleşen epitel-mezenşimal dönüşüm (

EMT

) sürecinde,

Snail2

(

Slug

) aktivasyonu hücreler arası adezyon molekülü olan

E-kadherin

seviyesini artırarak hücrelerin nöral tüp dorsalinden ayrılmasını kolaylaştırır.

Yüksek yoğunluktaki

BMP

sinyalizasyonu,

Sox2

Sox3

gibi nöral belirleyicileri doğrudan aktive ederek nöral krest hücrelerinin yüzey ektoderminden spesifikasyonunu sağlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nöral plak sınırında ( $neural\ plate\ border$ ), paraksiyel mezodermden gelen $Wnt$ ve $FGF$ sinyalleri ile yüzey ektoderminden gelen orta düzeydeki $BMP$ gradyanının etkileşimi; $Pax3/7$ ve $Msx1/2$ genlerini indükleyerek nöral krest kaderini belirler.

Cevap

Nöral plak sınırında orta düzeyde

BMP

sinyaline eşlik eden

Wnt

FGF

aktivasyonunun

Pax3/7

gibi sınır belirleyici genleri indüklemesi doğrudur.

Nöral krest hücrelerinin indüksiyonu, nörülasyonun erken aşamalarında ektodermin lateral kenarlarında (nöral plak sınırında) gerçekleşir. Bu süreçte yüzey ektoderminden yayılan

BMP

sinyali ile alttaki ve yanlardaki mezodermden gelen

Wnt

FGF

sinyalleri bir etkileşim kurar. Bu sinyaller,

Pax3

Pax7

Msx1/2

Zic1

gibi "nöral plak sınırı belirleyicileri" adı verilen transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonuna yol açar. Bu genler de takiben nöral krestin gerçek kimliğini belirleyen ve epitel-mezenşimal dönüşümü başlatan

Snail1/2

(

Slug

FoxD3

Twist

gibi genleri aktive eder.

Adım Adım Çözüm

Ektodermdeki

BMP

gradyanını analiz et.

BMP

yokluğu/düşük seviyesi = Nöral plak; Orta seviye = Nöral krest; Yüksek seviye = Epidermis.

Ektodermin kaderini belirleyen temel morfojen

BMP

'dir.

Nöral plak sınırı (

neural\ plate\ border

) sinyalizasyonunu incele.

Mezoderm kaynaklı

Wnt

FGF

, sınır bölgesindeki ektodermi nöral krest yönünde uyarır.

Sadece

BMP

gradyanı yeterli değildir; paraksiyel mezodermden gelen ek sinyaller gereklidir.

Gen hiyerarşisini değerlendir.

Pax3

Pax7

Msx1

Zic1

gibi sınır belirleyiciler, nöral krest spesifik genlerini (

Snail

Slug

FoxD3

) aktive eder.

Moleküler hiyerarşi, indükleyici sinyallerden efektör genlere doğru ilerler.

Anahtar Kavram

Nöral krest indüksiyonunda

BMP

gradyanı ve

Wnt/FGF

sinyalizasyonunun moleküler hiyerarşisi.

Soru 265Soru →

Monozigotik ikiz gebeliklerinde en sık karşılaşılan klinik tabloda; embriyoblastın (iç hücre kitlesi) blastokist evresinde ( $4-8$ . günler) ikiye bölünmesiyle gelişen fetusların koryon ve amniyon zarlarının durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Dikoryonik ve diamniyotik

Monokoryonik ve diamniyotik

Monokoryonik ve monoamniyotik

Dikoryonik ve monoamniyotik

Trikoryonik ve diamniyotik

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Monokoryonik ve diamniyotik

Cevap

Monokoryonik ve diamniyotik yapı, monozigotik ikizlerde blastokist evresindeki bölünmenin sonucudur.

Monozigotik ikizlerde bölünme blastokist evresinde (

4-8

. günler) gerçekleştiğinde, dıştaki trofoblast tabakası çoktan oluşmuş olduğu için fetuslar tek bir koryonu (ve plasentayı) paylaşır. Ancak iç hücre kitlesi (embriyoblast) iki ayrı odak halinde geliştiği için her fetus kendi amniyon kesesini oluşturur, bu da monokoryonik diamniyotik tabloyu ortaya çıkarır.

Adım Adım Çözüm

Bölünme zamanlamasını belirle

4-8

. günler (Blastokist evresi)

Soruda belirtilen blastokist evresi, monozigotik ikizlerin en sık bölünme zamanıdır.

Zar yapısını analiz et

Ortak koryon, ayrı amniyonlar

Trofoblast tabakası (koryonu oluşturacak yapı) çoktan farklılaştığı için tektir, ancak iç hücre kitlesi ikiye ayrıldığı için her biri kendi amniyonunu oluşturur.

Anahtar Kavram

Monozigotik ikizlerde bölünme zamanı (blastokist evresi) ve zar konfigürasyonu ilişkisi

Daha Fazla Pratik

Monokoryonik ikizlerde görülebilen vasküler anastomozlar ve ikizden ikize transfüzyon sendromu (TTTS) konusunu gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 266Soru →

Plasenta koryon villuslarının mezenşimal bağ dokusu stromasında yer alan, vakuollü sitoplazmalarıyla karakterize, makrofaj sistemine dahil olan ve fetal antijenlere karşı immünolojik bir bariyer oluşturulmasında görev alan hücreler aşağıdakilerden hangisidir?

Sinsityotrofoblastlar

Sitotrofoblastlar

Desidua hücreleri

Hofbauer hücreleri

Anjiyoblastlar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hofbauer hücreleri

Cevap

Hofbauer hücreleri, koryon villuslarının bağ dokusu stromasında bulunan fetal kökenli makrofajlardır.

Doğru seçenek olan Hofbauer hücreleri, koryon villuslarının mezenşimal çekirdeğinde bulunan, makrofaj karakterindeki fetal hücrelerdir. Bu hücreler fagositoz yetenekleri sayesinde fetal antijenlerin maternal dolaşıma geçmesini veya patojenlerin fetusa ulaşmasını engelleyerek immünolojik bir bariyer görevi üstlenirler.

Adım Adım Çözüm

Villus tabakalarını analiz etme

Dışta sinsityotrofoblast, içte sitotrofoblast ve merkezde mezenşimal stroma (ekstraembriyonik mezoderm) bulunur.

Hücrenin lokasyonunu belirlemek için villus yapısını bilmek gerekir.

Stroma içindeki hücre tiplerini değerlendirme

Stromada fibroblastlar, mezenşimal hücreler, fetal kapillerler ve fetal makrofajlar bulunur.

Soru kökündeki makrofaj fonksiyonu stroma hücrelerine işaret eder.

Hücre isimlendirmesini yapma

Plasentaya özgü fetal makrofajlar Hofbauer hücreleri olarak adlandırılır.

Hofbauer hücreleri fagositoz yaparak fetal dolaşımı patojenlerden korur.

Anahtar Kavram

Hofbauer hücreleri: Plasenta koryon villuslarının stromasında bulunan fetal makrofajlar.

Tahmini Süre:45s

Soru 267Soru →

Embriyolojik gelişim sürecinde gastrulasyon sonucunda oluşan üç temel germ yaprağı, vücudun farklı doku ve organ sistemlerini oluşturur. Baş ve boyun bölgesinde yer alan yutak ceplerinden (faringeal poşlar) gelişen bazı yapılar, vücudun diğer bölgelerindeki ektodermal veya mezodermal yapılarla yakın komşuluk içinde yer alan endodermal türevlerdir. Buna göre, aşağıdaki anatomik yapılardan hangisinin epitelyal döşemesi endoderm kökenlidir?

Orta kulak (timpanik) boşluğu ve östaki borusu

Membranöz labirent ve iç kulak epiteli

Parotis tükürük bezi parankiması

Epifiz bezi (pineal bez) parankiması

Adrenal (böbrek üstü) bezin korteks tabakası

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Orta kulak (timpanik) boşluğu ve östaki borusu

Cevap

Orta kulak boşluğu ve östaki borusu epiteli, 1. yutak cebinden (endoderm) köken almaktadır.

Orta kulak boşluğu ve östaki borusu, embriyolojik olarak 1. yutak cebinden (pharyngeal pouch) gelişir. Yutak ceplerinin iç yüzeyi endoderm ile döşeli olduğundan, bu boşlukların epitelyal örtüsü de endoderm kökenli olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Germ yaprağı türevlerini analiz et.

Endodermin temel olarak iç organların epitelyal örtüsünü (sindirim, solunum) oluşturduğunu belirle.

Soruda istenen endodermal kökenli yapıyı ayırt etmek için temel türevlerin bilinmesi gerekir.

Kulak yapılarının embriyolojik kaynaklarını karşılaştır.

Dış kulağın ektoderm (yarıktan), iç kulağın yüzey ektodermi (plakoddan) ve orta kulağın endoderm (cepten) kaynaklandığını hatırla.

Kulağın farklı bölümleri farklı germ yapraklarından geliştiği için bu ayrım TUS sınavlarında sıkça sorgulanır.

Seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaş.

1. yutak cebinden gelişen tubotimpanik girintinin orta kulak ve östaki borusunu oluşturduğunu doğrula.

Diğer seçeneklerdeki parotis (ektoderm), epifiz (nöroektoderm), adrenal korteks (mezoderm) ve iç kulak (ektoderm) yapıları elenir.

Anahtar Kavram

Orta kulak boşluğu ve östaki borusu, endoderm kökenli 1. yutak cebinin (tubotimpanik girinti) bir türevidir.

Daha Fazla Pratik

Diğer yutak ceplerinden (2., 3. ve 4. cepler) gelişen palatin tonsil, paratiroid ve timus gibi yapıların germ yaprağı kökenlerini tekrar edin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 268Soru →

Monozigotik ikiz gebeliklerinin gelişimsel sürecinde ortaya çıkabilen Siyam ikizleri (yapışık ikizler) ve parazitik ikizlerin embriyolojik oluşum mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Siyam ikizleri, fertilizasyondan sonraki ilk 3 gün içinde blastomerlerin tam olarak ayrılamaması sonucu gelişir.

Parazitik ikiz (fetus in fetu) durumu, her zaman dizigotik ikiz gebeliklerinde plasental damarların anastomoz yapmasıyla oluşur.

Siyam ikizleri, gelişimin 3. haftasında primitif çizgi aşamasındaki embriyonik diskin eksik veya yetersiz bölünmesi sonucu ortaya çıkar.

Yapışık ikizlerde fetüsler anatomik olarak birleşik olsalar da, her zaman iki ayrı plasenta ve dikoryonik bir yapı sergilerler.

Parazitik ikiz (fetus in fetu), dizigotik ikizlerin blastosist aşamasında trofoblastlar aracılığıyla kaynaşması sonucu oluşan bir kimerizm tablosudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyam ikizleri, gelişimin 3. haftasında primitif çizgi aşamasındaki embriyonik diskin eksik veya yetersiz bölünmesi sonucu ortaya çıkar.

Cevap

Siyam ikizleri, gelişimin 3. haftasında primitif çizgi aşamasındaki embriyonik diskin eksik veya yetersiz bölünmesi sonucu ortaya çıkar.

Siyam (yapışık) ikizler, monozigotik ikiz gelişiminin en geç evresinde, yani gelişimin 3. haftasında primitif çizgi oluştuktan sonra embriyonik diskin eksik veya yetersiz bölünmesi sonucu meydana gelir. Bu durum fetüslerin belirli anatomik bölgelerden birbirine yapışık kalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

İkiz gebeliklerde monozigotik (MZ) ve dizigotik (DZ) ayrımı yapılmalıdır.

Siyam ikizleri ve parazitik ikizlerin her zaman monozigotik (tek bir zigotun bölünmesiyle oluşan) olduğu belirlenir.

DZ ikizler iki ayrı zigottan geliştikleri için anatomik olarak birleşik (siyam) olamazlar.

MZ ikizlerde bölünme zamanı ile klinik tablo arasındaki ilişki analiz edilmelidir.

0-3 gün: DCDA; 4-8 gün: MCDA; 8-13 gün: MCMA; >13 gün: Siyam ikizleri.

Bölünme ne kadar geç gerçekleşirse, fetüslerin paylaştığı yapılar o kadar artar; 3. haftadaki (primitif çizgi) eksik bölünme fiziksel bağlantıya yol açar.

Anahtar Kavram

Monozigotik ikizlerde bölünme zamanı (timing) fetal zarların tipini ve anomalilerin doğasını (siyam ikizleri vb.) belirleyen en temel faktördür.

Soru 269Soru →

İnsan oogenez süreci dikkate alındığında; puberte sonrası LH (lüteinleştirici hormon) artışıyla birlikte birinci mayoz bölünmenin tamamlanması sonucunda oluşan ve ovulasyonla tuba uterinaya atılan hücre aşağıdakilerden hangisidir?

Oogonyum

Primer oosit

Sekonder oosit

Birinci kutup hücresi (Polosit)

Matür oosit (Ootid)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sekonder oosit

Cevap

Sekonder oosit

İnsan oogenezinde primer oositler, puberte sonrası her ay gerçekleşen LH artışı (surgesi) etkisiyle birinci mayoz bölünmeyi tamamlar. Bu bölünme sonucunda haploid kromozom (

n

) ancak eşlenmiş DNA (

2c

) içeriğine sahip olan sekonder oosit ve birinci kutup hücresi oluşur. Sekonder oosit, ovulasyonla tuba uterinaya atılan ana hücredir.

Adım Adım Çözüm

Oogenez sürecindeki hücresel evreleri ve hormonal kontrolü değerlendir.

Primer oositlerin embriyonik dönemde mayoz I'e başladığını ancak puberteye kadar durakladığını, LH pikiyle bu bölünmeyi tamamladığını belirle.

Sürecin zamanlamasını bilmek, ovulasyon anındaki hücre tipini belirlemek için temeldir.

Mayoz I bölünmesi sonucunda oluşan sitoplazmik ürünleri karşılaştır.

Eşit olmayan bölünme sonucu büyük bir sekonder oosit (

n

2c

) ve küçük bir birinci kutup hücresinin oluştuğunu saptat.

Ovulasyonla atılan asıl fonksiyonel hücrenin sekonder oosit olduğunu doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

İnsanda oogenez sürecinde ovulasyon (yumurtlama) aşamasında atılan hücre, birinci mayozunu tamamlamış olan sekonder oosittir.

Daha Fazla Pratik

Sekonder oositin mayoz II'de hangi evrede durakladığını ve bu duraklamayı neyin sonlandırdığını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 270Soru →

İnsan embriyosunda gelişimin ikinci haftasında, ekstraembriyonik mezoderm içerisinde kavitasyonlar meydana gelir ve bu kavitasyonların birleşmesiyle ekstraembriyonik sölom (koryon boşluğu) oluşur. Bu süreçte sitotrofoblastın iç yüzeyini döşeyen, amniyon kesesini dıştan saran ve bağlantı sapının (connecting stalk) yapısına katılan mezoderm tabakası aşağıdakilerden hangisidir?

Ekstraembriyonik somatik mezoderm

Ekstraembriyonik splanknik mezoderm

İntraembriyonik mezoderm

Heuser zarı

Kordomezoderm

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekstraembriyonik somatik mezoderm

Cevap

Ekstraembriyonik somatik mezoderm, sitotrofoblastı içeriden ve amniyonu dışarıdan saran tabakadır.

Ekstraembriyonik somatik mezoderm, koryon boşluğu oluştuktan sonra sitotrofoblastın iç yüzeyini, amniyon kesesinin dış yüzeyini döşeyen ve bağlantı sapının yapısını oluşturan mezoderm tabakasıdır.

Adım Adım Çözüm

Gelişim haftasını ve oluşan boşluğu belirle.

Gelişimin 2. haftasında (bilaminar germ diski evresi) ekstraembriyonik sölom (koryon boşluğu) oluşur.

Zamanlama ve anatomik yapıların belirlenmesi doğru tabakayı seçmek için gereklidir.

Ekstraembriyonik mezodermin katmanlarını ve yerleşimlerini analiz et.

Koryon boşluğu, ekstraembriyonik mezodermi somatik (dış/üst) ve splanknik (iç/alt) olarak ikiye ayırır.

Somatik tabaka trofoblast ve amniyon ile, splanknik tabaka ise vitellüs kesesi ile ilişkilidir.

Bağlantı sapının ve koryon plağının yapısını kontrol et.

Bağlantı sapı, embriyoyu trofoblasta bağlayan ve somatik mezodermden oluşan tek köprüdür.

Soruda istenen spesifik lokalizasyonlar somatik tabakayı işaret eder.

Anahtar Kavram

Gelişimin 2. haftasında ekstraembriyonik mezoderm, somatik ve splanknik olmak üzere ikiye ayrılır; somatik tabaka koryon plağı ve bağlantı sapını oluşturur.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 271Soru →

İnsan embriyonal gelişiminin birinci haftası sonunda, blastokistin endometriyum epiteline tutunarak implantasyon sürecini başlatması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Blastokist, uterus kavitesine ulaştığı anda yüzeyindeki zona pellucida varlığında endometriyuma tutunur.

İmplantasyon süreci, blastokistin embriyonik kutbu üzerindeki trofoblast hücrelerinin endometriyum epiteli ile temasıyla başlar.

Gelişimin bu evresinde embriyo, tuba uterina'nın istmus bölgesinde yer alan epitel hücrelerine tutunarak stroma içine ilerler.

Fertilizasyonu takip eden 2. günde başlayan bu süreçte, morula hücreleri endometriyumun bazal tabakasına gömülür.

İç hücre kitlesi (embriyoblast), endometriyum epiteli ile doğrudan temas ederek adezyon moleküllerini salgılayan ilk yapıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İmplantasyon süreci, blastokistin embriyonik kutbu üzerindeki trofoblast hücrelerinin endometriyum epiteli ile temasıyla başlar.

Cevap

İmplantasyon süreci, blastokistin embriyonik kutbu üzerindeki trofoblast hücrelerinin endometriyum epiteli ile temasıyla başlar.

İnsan embriyonal gelişiminin 6. gününde, blastokist yüzeyindeki zona pellucida'dan kurtulur (hatching). Ardından, iç hücre kitlesinin (embriyoblast) yerleştiği kutup olan 'embriyonik kutup' üzerindeki trofoblast hücreleri, endometriyumun epitel hücreleri ile temas eder ve adezyon süreci başlar. Bu, implantasyonun ilk basamağıdır.

Adım Adım Çözüm

Zamanlamanın belirlenmesi

Gelişimin 6. günü

Fertilizasyondan sonraki 1. haftanın sonunda implantasyonun ilk aşamaları gerçekleşir.

Embriyonik evrenin tanımlanması

Blastokist evresi

Uterus kavitesine morula olarak giren embriyo, sıvı birikimiyle blastokiste dönüşür.

Ön koşulun kontrol edilmesi

Zona pellucida kaybı (Hatching)

Trofoblastların endometriyum epiteline fiziksel temas kurabilmesi için koruyucu zona tabakası atılmalıdır.

Temas noktasının tespiti

Embriyonik kutup trofoblastları

İnsan embriyosunda tutunma, iç hücre kitlesinin (embriyoblast) bulunduğu kutup üzerinden gerçekleşir.

Anahtar Kavram

İmplantasyonun başlangıcı, blastokistin embriyonik kutup üzerindeki trofoblastlar aracılığıyla endometriyuma tutunmasıyla karakterizedir.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 272Soru →

İnsan embriyonal gelişiminin birinci haftasında, fertilizasyon sonrası yaklaşık $6.$ günde gerçekleşen blastokistin endometriyum epiteline tutunma (adhezyon) sürecini takiben trofoblastlarda meydana gelen ilk temel farklılaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Trofoblastların sitotrofoblast ve sinsityotrofoblast olarak iki tabakaya ayrılması

Zona pellucida'nın enzimatik olarak sindirilmesiyle embriyonun dışarı çıkması

Embriyoblast hücrelerinin epiblast ve hipoblast tabakalarına ayrılarak bilaminer germ diskini oluşturması

Blastokist boşluğunun (blastosel) içinde sıvı birikmesiyle embriyonun kutuplaşması

Ekstraembriyonik mezodermin trofoblastın iç yüzeyinde belirmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trofoblastların sitotrofoblast ve sinsityotrofoblast olarak iki tabakaya ayrılması

Cevap

İmplantasyonun başlamasıyla birlikte trofoblastların sitotrofoblast ve sinsityotrofoblast olarak iki tabakaya farklılaşması.

Gelişimin 1. haftasının sonunda (yaklaşık 6-7. günler), blastokist endometriyum epiteline tutunduğunda (adhezyon), temas bölgesindeki trofoblast hücreleri hızla çoğalır ve farklılaşır. İçte kalan, hücre sınırları belirgin olan tabakaya sitotrofoblast; dışta kalan, endometriyum içine doğru parmaksı çıkıntılar gönderen, hücre sınırları kaybolmuş çok çekirdekli kitleye ise sinsityotrofoblast denir. Bu olay implantasyonun ve 2. haftaya geçişin en belirgin işaretidir.

Adım Adım Çözüm

Embriyonun 1. hafta sonundaki durumunu belirle.

Blastokist yaklaşık 6. günde endometriyuma tutunur.

Soruda adhezyon (tutunma) sonrası gerçekleşen olay sorulmaktadır.

Trofoblastların değişimini analiz et.

Endometriyumla temas eden trofoblastlar sinsityotrofoblasta dönüşür, içtekiler sitotrofoblast kalır.

İmplantasyonun ilerlemesi için sinsityotrofoblastın invaziv özellikleri gereklidir.

Seçeneklerdeki zamanlamaları karşılaştır.

Diğer şıklar ya adhezyon öncesi (hatching, blastosel) ya da 2. hafta olaylarıdır (bilaminer disk, ekstraembriyonik mezoderm).

Gelişim haftaları ve günleri arasındaki ayrımı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

İmplantasyon başlangıcında trofoblast farklılaşması (Gelişimin 1. haftası sonu - 2. hafta başı geçişi).

Daha Fazla Pratik

İmplantasyonun gerçekleştiği endometriyum tabakası (fonksiyonel tabaka) ve bu süreçteki hormonal kontrolü (progesteron etkisi) gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 273Soru →

Embriyonal gelişim sürecinde, nöral katlantıların birleşerek nöral tüpü oluşturması sırasında tüpten ayrılarak vücudun çeşitli bölgelerine göç eden ve çok sayıda farklı dokuya farklılaşma yeteneği nedeniyle "dördüncü germ yaprağı" olarak da adlandırılan nöral krest hücrelerinden köken alan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Melanositler

Retina tabakası

Karaciğer parankimi

Böbrek glomerülleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Melanositler

Cevap

Melanositler

Melanositler, deri ve saç foliküllerine renk veren hücreler olup nörülasyon sürecinde ektodermden ayrılan nöral krest hücrelerinin göçü sonucu oluşurlar. Bu hücreler dorsolateral yolu izleyerek bazal tabakaya yerleşirler.

Adım Adım Çözüm

Nöral krest hücrelerinin kökenini belirle.

Nöral krest hücreleri, nörülasyon sırasında nöral katlantıların tepe noktasından (apeks) ayrılan ektodermal hücrelerdir.

Bu hücreler embriyonun birçok farklı bölgesine göç ederek özelleşmiş dokuları oluşturur.

Seçeneklerdeki yapıların embriyolojik kökenlerini karşılaştır.

Melanositler nöral krest kökenlidir; retina nöral tüp kökenlidir; karaciğer endoderm, böbrek ise mezoderm kökenlidir.

Her germ yaprağı ve türevi belirli organ sistemlerini oluşturur; melanositler klasik bir nöral krest türevidir.

Anahtar Kavram

Nöral krest hücreleri, embriyonun farklı bölgelerine göç ederek melanositler, adrenal medulla, kafa kemikleri ve periferik sinir sistemi ganglionları gibi çok sayıda yapıyı oluşturur.

İpuçları

Nöral krest hücreleri vücudun her yerine dağılan 'gezgin' hücrelerdir.

Cilt rengini veren hücrelerin kökenini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Nöral krest hücrelerinin adrenal bezdeki (sürrenal bez) hangi tabakayı oluşturduğunu tekrar edin.

Tahmini Süre:45s

Soru 274Soru →

Nörülasyon sürecinde nöral plak ile yüzey ektodermi arasındaki sınır bölgesinde nöral krest hücrelerinin ( $NKH$ ) belirlenmesi ve takiben gerçekleşen epitel-mezenşim geçişi ( $EMT$ ) süreçleri, spesifik sinyal gradyanları ve transkripsiyonel regülatörler tarafından yönetilir. Bu süreçlerin moleküler mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

NKH

indüksiyonu için orta düzeyde (

intermediate

)

BMP

ekspresyonu gerekir; yüksek

BMP

seviyeleri yüzey ektodermini indüklerken,

Noggin

Chordin

gibi antagonistlerce sağlanan çok düşük

BMP

seviyeleri nöral plak oluşumuna neden olur.

EMT

süreci sırasında

NKH

'lerde hücre adezyon moleküllerinde değişim gözlenir; bu kapsamda

Snail

Slug

proteinleri

N-kadherin

ekspresyonunu artırırken

E-kadherin

ekspresyonunu stabilize ederek hücrelerin ayrılmasını sağlar.

Nöral tüpün dorsalizasyonunda görev alan

Sonic\ Hedgehog\ (Shh)

sinyali, nöral krest hücrelerinin göç yollarını belirlemede ve melanositlere farklılaşmada birincil itici gücü oluşturur.

BMP

sinyali tarafından baskılanan

FoxD3

Sox10

gibi genler, nöral krest hücrelerinin epiteliyal karakterini korumasını sağlayarak nöral tüpün kapanmasını kolaylaştırır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $NKH$ indüksiyonu için orta düzeyde ( $intermediate$ ) $BMP$ ekspresyonu gerekir; yüksek $BMP$ seviyeleri yüzey ektodermini indüklerken, $Noggin$ ve $Chordin$ gibi antagonistlerce sağlanan çok düşük $BMP$ seviyeleri nöral plak oluşumuna neden olur.

Cevap

Nöral krest hücrelerinin indüksiyonu için orta düzeyde BMP seviyesi gerekirken, yüksek seviyeler yüzey ektodermini, çok düşük seviyeler ise nöral plağı oluşturur.

Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, nörülasyon sırasında ektodermin hangi bölgeye dönüşeceği

BMP

yoğunluğuna bağlıdır. Mezodermden (notokord) salınan

Noggin

Chordin

Follistatin

gibi moleküller

BMP

aktivitesini en düşük seviyeye indirerek nöral plağı oluşturur. Bu inhibitörlerin etkisinin azaldığı, gradyanın orta seviyede kaldığı sınır bölgesinde ise nöral krest hücreleri belirlenir. En yüksek

BMP

seviyeleri ise epidermis (yüzey ektodermi) oluşumuna yol açar.

Adım Adım Çözüm

Ektodermdeki

BMP

gradyanını analiz et.

Yüksek

BMP

= Yüzey ektodermi; Orta

BMP

= Nöral krest; Düşük

BMP

= Nöral plak.

Morfogen gradyanları embriyonal doku kaderini belirleyen temel mekanizmadır.

BMP

antagonistlerinin (

Noggin

Chordin

) rolünü değerlendir.

Nötokorddan salınan bu moleküller

BMP

sinyalini inhibe ederek ektodermin nöral plak (nöroektoderm) yönünde farklılaşmasını sağlar.

Antagonistler olmadan tüm ektoderm yüzey ektodermine (epidermis) dönüşürdü.

Epitel-mezenşim geçişi (

EMT

) mekanizmasını incele.

Snail/Slug

aktivasyonu ile

E-kadherin

baskılanır.

Hücrelerin nöral tüpten kopup göç edebilmesi için hücreler arası sıkı bağlantıların (adherens bağlantılar) çözülmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Nöral krest indüksiyonunda 'BMP Gradyan Hipotezi'

Soru 275Soru →

İnsan embriyolojisinde oogenez süreci, prenatal dönemde başlayıp fertilizasyona kadar uzanan ve belirli noktalarda duraksamalar içeren bir maturasyon sürecidir. Buna göre oogenezde gerçekleşen meiyotik bölünme evreleri ve duraklama noktaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sekonder oosit, ikinci mayoz bölünmeyi ancak fertilizasyon gerçekleşirse tamamlar.

Primer oositler, doğumdan hemen önce ikinci mayoz bölünmeye başlar ve bu evrede duraklar.

Ovulasyon sırasında folikülden atılan hücre, birinci mayoz bölünmesini henüz tamamlamamış olan primer oosittir.

Mayozun ilk duraklama evresi olan diktiyoten, puberteden hemen önce tüm oositlerde aynı anda sona erer.

İkinci mayoz bölünmenin sonunda oluşan olgun gamet hücresi

2n, 2c

genetik yapıya sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sekonder oosit, ikinci mayoz bölünmeyi ancak fertilizasyon gerçekleşirse tamamlar.

Cevap

Sekonder oosit, ikinci mayoz bölünmeyi ancak fertilizasyon gerçekleşirse tamamlar.

Doğru olan ifade, sekonder oositin ikinci mayoz bölünmeyi ancak fertilizasyon gerçekleşirse tamamladığıdır. Oogenezde oositler ovulasyondan önce birinci mayozu tamamlayarak sekonder oosite dönüşür ve metafaz II'de takılı kalırlar. Eğer döllenme olmazsa hücre bu evrede dejenere olur.

Adım Adım Çözüm

Oogenez evrelerini belirle.

Oogonyum

\rightarrow

Primer Oosit (Profaz I duraksaması)

\rightarrow

Sekonder Oosit (Metafaz II duraksaması).

Oogenez süreklilik arz etmeyen, duraklama noktaları olan bir süreçtir.

İkinci mayozun (Mayoz II) bitiş şartını analiz et.

Mayoz II'nin tamamlanması için döllenme (fertilizasyon) tetikleyicidir.

Sperm hücresinin oosite girişi, metafaz teşvik edici faktörün (MPF) yıkılmasını ve bölünmenin devamını sağlar.

Anahtar Kavram

Oogenezde Meiyotik Duraklama Noktaları

Soru 276Soru →

27 yaşında kistik akne tanısı ile sistemik izotretinoin (A vitamini türevi) tedavisi görmekte olan bir kadın, son adet tarihinden itibaren $4$ . haftaya kadar ilaca devam etmiş ve gebeliğini fark ettiği an tedaviyi sonlandırmıştır. Miadında gerçekleşen doğum sonrası bebekte yapılan fizik muayenede; mikrotia (küçük kulak yapısı), anotia, yarık damak ve kardiyak görüntülemede *truncus arteriosus* (konotrunkal defekt) saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan temel embriyolojik mekanizma ve bu mekanizmanın en hassas olduğu gelişimsel dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişimin

1

2

. haftaları arasında blastosist aşamasındaki embriyoblast hücrelerinde yaygın apoptozis

Gelişimin

6

8

. haftaları arasında paraksiyel mezodermden kaynaklanan sklerotom segmentasyonunun durması

Gelişimin

3

5

. haftaları arasında kranyal nöral krest hücrelerinin göçü ve farklılaşma süreçlerinin bozulması

Gelişimin

9

12

. haftaları arasında uzun kemiklerin primer endokondral ossifikasyon merkezlerinin baskılanması

Fetal dönemde (

24

28

. haftalar) Tip II pnömositlerin sürfaktan sentez kapasitesinin inhibe edilmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelişimin $3$ - $5$ . haftaları arasında kranyal nöral krest hücrelerinin göçü ve farklılaşma süreçlerinin bozulması

Cevap

İzotretinoin kullanımı sonrası görülen bu anomaliler, gelişimin

3

5

. haftaları arasında kranyal nöral krest hücrelerinin göçü ve farklılaşmasının bozulmasıyla açıklanır.

Doğru seçenek olan kranyal nöral krest hücre göçünün bozulması, izotretinoinin patofizyolojik mekanizmasını tam olarak açıklar. Retinoik asit türevleri, HOX gen ekspresyon modellerini değiştirerek ve nöral krest hücrelerinde apoptozisi indükleyerek faringeal arkus gelişimini sekteye uğratır. Bu durum kulak (mikrotia/anotia), yüz (yarık damak), timus ve kalbin çıkış yollarında (truncus arteriosus) ağır anomalilere yol açar.

Adım Adım Çözüm

Teratojenik ajanı ve klinik bulguları analiz et.

İzotretinoin (Retinoik asit) maruziyeti ve DiGeorge sendromuna benzer (mikrotia, konotrunkal defekt) bir tablo saptandı.

İzotretinoin embriyopatisi, spesifik olarak nöral krest hücre türevlerini etkileyen bir sendromdur.

Etkilenen dokuların embriyolojik kökenini belirle.

Dış kulak, damak ve kalbin çıkış yolu (conotruncus), kranyal nöral krest hücrelerinden gelişir.

Nöral krest hücreleri yutak yaylarına (faringeal arkuslara) göç ederek bu yapıların gelişimini sağlar.

Kritik gelişimsel pencereyi saptan.

Nöral krest hücre göçü ve organogenez başlangıcı gebeliğin

3

. haftasından itibaren yoğunlaşır.

Majör yapısal anomaliler genellikle embriyonik dönemin (3-8. hafta) erken evrelerindeki maruziyetlerle ilişkilidir.

Anahtar Kavram

İzotretinoin (Retinoik Asit) Embriyopatisi ve Nöral Krest Hücre Disfonksiyonu

Daha Fazla Pratik

DiGeorge sendromu ile izotretinoin embriyopatisi arasındaki klinik benzerliği ve her ikisinin de nöral krest hücre disfonksiyonu ortak paydasında buluştuğunu inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 277Soru →

Fetal gelişimin yaklaşık 24-26. haftalarında akciğerlerdeki Tip II pnömositler tarafından sentezlenmeye başlanan, alveollerdeki yüzey gerilimini azaltarak doğum sonrası solunumun sürekliliği için kritik rol oynayan madde aşağıdakilerden hangisidir?

Sürfaktan

Verniks kazeoza

Lanugo

Alfa-fetoprotein

Mekonyum

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürfaktan

Cevap

Sürfaktan maddesidir.

Sürfaktan, Tip II pnömositler tarafından fetal gelişimin 24-26. haftalarında üretilmeye başlanan, alveollerin iç yüzeyini kaplayarak yüzey gerilimini düşüren ve doğum sonrası akciğerlerin kollapsını (sönmesini) önleyen temel maddedir.

Adım Adım Çözüm

Akciğer gelişim evreleri ve pnömositlerin olgunlaşma zamanı belirlenir.

24-26. haftalarda Tip II pnömositlerin sürfaktan üretmeye başladığı saptanır.

Solunumun başlayabilmesi için alveollerin sönmesini engelleyecek bir maddeye ihtiyaç vardır.

Seçeneklerdeki maddelerin gelişimsel kökenleri ve görevleri karşılaştırılır.

Verniks ve lanugonun deri, mekonyumun sindirim, sürfaktanın ise solunum sistemi ile ilgili olduğu teyit edilir.

Sorudaki 'yüzey gerilimini azaltma' ifadesi fizyolojik olarak doğrudan sürfaktanı tanımlar.

Anahtar Kavram

Fetal akciğer olgunlaşması ve sürfaktan sentezi

Tahmini Süre:45s

Soru 278Soru →

İnsan embriyonal gelişiminin $1.$ haftasında gerçekleşen olaylar göz önüne alındığında, blastokistin endometriyum epiteline tutunarak implantasyon sürecini başlatabilmesi için gerçekleşmesi gereken öncelikli olay aşağıdakilerden hangisidir?

Bilaminer germ diski oluşumu

Gastrulasyonun başlaması

Zona pellucida'nın kaybolması

Primitif çizgi oluşumu

Amniyon boşluğunun belirginleşmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zona pellucida'nın kaybolması

Cevap

İmplantasyonun başlayabilmesi için blastokistin zona pellucida kılıfından kurtulması (hatching/çıkma) gereklidir.

Gelişimin beşinci gününde blastokist, kendisini çevreleyen zona pellucida kılıfından sıyrılarak çıkar (hatching). Bu olay gerçekleşmeden trofoblast hücreleri endometriyum epiteline yapışamaz ve implantasyon süreci başlayamaz. Bu nedenle zona pellucida'nın kaybı, birinci haftanın en kritik ve öncelikli adımıdır.

Adım Adım Çözüm

Blastokist evresine geçişi analiz et

Dördüncü günde uterus boşluğuna giren morula, içine sıvı alarak blastokist aşamasına geçer.

Embriyonun implantasyon öncesi son serbest evresidir.

Hatching (çıkma) olayının gerekliliğini değerlendir

Zona pellucida, embriyoyu tuba uterina'da ilerlerken erken implantasyona (ektopik gebelik) karşı korur; ancak uterus duvarına tutunmak için bu kılıfın atılması gerekir.

Trofoblast hücrelerinin endometriyum epiteli ile fiziksel temas kurabilmesi için bariyerin kalkması şarttır.

İmplantasyonun zamanlamasını belirle

Zona pellucida'nın kaybı sonrası yaklaşık 6. günde implantasyon başlar.

Birinci haftanın sonuna doğru gerçekleşen bu olay gelişimin devamlılığını sağlar.

Anahtar Kavram

Hatching (Zona Pellucida'nın Kaybolması)

İpuçları

Embriyonun uterus duvarına dokunabilmesi için dışındaki koruyucu kılıfın kalkması gerektiğini düşünün.

Fertilizasyondan sonra 5. günde gerçekleşen ve 'hatching' olarak adlandırılan olayı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İkinci haftada trofoblastların hangi iki tabakaya (sitotrofoblast ve sinsityotrofoblast) ayrıldığını gözden geçirin.

Tahmini Süre:45s

Soru 279Soru →

İnsan embriyolojisinde gametogenez süreci incelendiğinde; oogenezde puberte sonrası $LH$ (lüteinleştirici hormon) dalgalanması ile birinci mayoz bölünmesini tamamlayarak metafaz II evresinde ovulasyona uğrayan bir sekonder oosit ile spermatogenez sürecinde birinci mayoz bölünmeyi tamamlamış bir sekonder spermatosit için aşağıdakilerden hangisi ortak bir özelliktir?

Her iki hücre de 23 adet çift kromatidli kromozom içermeleri nedeniyle haploid (

n

) genetik yapıya ve

2c

DNA miktarına sahiptir.

Her iki hücre de fertilizasyon gerçekleşene kadar metafaz II evresinde duraklamış (arrest) haldedir.

Hücrelerin her ikisi de sitoplazmanın asimetrik bölünmesi sonucunda bir 'birinci kutup cismi' ile eş zamanlı olarak oluşur.

Her iki hücre de homolog kromozomların henüz birbirinden ayrılmadığı diploid (

2n

) kromozom yapısındadır.

Bu hücrelerin oluşabilmesi için her siklusta kanda ani yükselen lüteinleştirici hormon (

LH

) pikine doğrudan ihtiyaç vardır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her iki hücre de 23 adet çift kromatidli kromozom içermeleri nedeniyle haploid ( $n$ ) genetik yapıya ve $2c$ DNA miktarına sahiptir.

Cevap

Her iki hücre de 23 adet çift kromatidli kromozom içermeleri nedeniyle haploid (

n

) genetik yapıya ve

2c

DNA miktarına sahiptir.

Hem sekonder oosit hem de sekonder spermatosit, mayoz I bölünmesinin ürünleridir. Bu evrede homolog kromozomlar ayrıldığı için her iki hücre de 23 kromozom (

n

) içerir. Ancak kromatidler (DNA kopyaları) henüz ayrılmadığı için her kromozom 'çift kromatidli' yapıdadır ve DNA miktarı haploid değerin iki katı (

2c

) düzeyindedir.

Adım Adım Çözüm

Hücrelerin ploidi durumunu belirle

Haploid (

n

)

Mayoz I'de homolog kromozomlar ayrıldığı için hücreler diploid (

2n

) durumdan haploid (

n

) duruma geçer.

Hücrelerin DNA içeriğini (

c

) analiz et

2c

(46 kromatid)

S-fazında DNA eşlenmiş (

4c

) ve mayoz I sonunda kardeş kromatidler henüz ayrılmamıştır, bu nedenle her kromozom iki kromatid içerir.

Hormonal ve duraklama farklarını karşılaştır

Oosit duraklar ve LH'a bağımlıdır; Spermatosit duraklamaz.

Oogenez metafaz II'de fertilizasyona kadar beklerken, spermatogenez süreklidir.

Anahtar Kavram

Gametogenezde Mayoz I Sonrası Hücre Karakteristikleri

Daha Fazla Pratik

Spermatidlerin olgun sperm hücresine (spermatozoon) dönüştüğü 'spermiyogenez' evresindeki morfolojik değişimleri (akrozom oluşumu, kondansasyon) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 280Soru →

Spermatogenez süreci incelendiğinde, tip B spermatogonyumun farklılaşmasıyla oluşan ve birinci mayoz bölünmenin (mayoz I) profaz evresine giren bir primer spermatositin, DNA replikasyonunu tamamlamış haldeki kromozom sayısı ve DNA içeriği aşağıdakilerden hangisidir? ( $n$ : haploid kromozom sayısı, $c$ : haploid DNA içeriği)

2n, 2c

2n, 4c

n, 2c

n, 4c

n, c

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2n, 4c$

Cevap

2n, 4c

genetik içeriğine sahip primer spermatosit

Spermatogenezde primer spermatositler, tip B spermatogonyumların farklılaşmasıyla oluşur. Bu hücreler mayoz I bölünmesine girmeden önce DNA replikasyonu (S fazı) gerçekleştirirler. Replikasyon sonucunda her bir kromozom iki kromatidli hale gelir, bu da DNA miktarını

2c

'den

4c

'ye çıkarır. Ancak homolog kromozomlar henüz ayrılmadığı için hücre hala diploit (

2n

) kromozom sayısına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Hücre tipini ve evresini belirle

Hücre: Primer spermatosit; Evre: Mayoz I Profaz (DNA replikasyonu sonrası).

Primer spermatositler mayoz I bölünmesine giren hücrelerdir ve bu bölünme öncesinde S fazında DNA'larını eşlerler.

Kromozom sayısını (ploidi) hesapla

Ploidi:

2n

(Diploit).

Mayoz I bölünmesi henüz tamamlanmadığı için homolog kromozomlar henüz birbirinden ayrılmamıştır.

DNA içeriğini hesapla

DNA miktarı:

4c

Başlangıçta

2c

olan DNA içeriği, S fazındaki replikasyon ile iki katına çıkarak

4c

olmuştur.

Anahtar Kavram

Spermatogenez Evrelerinde Genetik İçerik Değişimi

İpuçları

Primer spermatositin mayoz I'e girmeden önce DNA'sını eşleyip eşlemediğini hatırlayın.

Tahmini Süre:1m 0s

ÖncekiSayfa 14 / 19Sonraki

Genel Embriyoloji

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm