Examkin

Üreme ve Endokrin Sistemler

285 soru

Soru 281Soru →

Laktasyon dönemindeki bir kadından alınan meme bezi kesitleri incelendiğinde; sekretuar epitel hücrelerinin morfolojik özellikleri, salgı mekanizmaları ve doku stromasının organizasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütün protein bileşenleri granüllü endoplazmik retikulumda sentezlenip merokrin yolla salgılanırken, lipid bileşenleri apokrin bir mekanizma ile sitoplazmik bir kılıf eşliğinde salgılanır.

Cevap

Sütün protein bileşenlerinin merokrin (ekzositoz), lipid bileşenlerinin ise apokrin mekanizma ile salgılanması aktif meme bezinin karakteristik özelliğidir.
Aktif laktasyon dönemindeki meme bezi hücreleri, sütün protein kısmını (kazein vb.) ekzositoz (merokrin) ile, lipid damlacıklarını ise hücrenin apikal kısmından bir miktar sitoplazma ve membran kaybıyla (apokrin) lümene bırakır. Bu durum, bir hücrenin aynı anda iki farklı ekzokrin mekanizmayı kullanmasının nadir örneklerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Salgı mekanizmalarını değerlendir.
Meme bezi 'mixed' (karma) bir salgı tipine sahiptir. Proteinler (kazein, laktalbümin) GER'de sentezlenir ve merokrin yolla atılır. Lipidler DER'de sentezlenir ve apikal membranla sarılarak apokrin yolla atılır.
Hücrenin aynı anda iki farklı ekzokrin salgı modunu kullanması laktasyon sürecine özgüdür.
2
Hormonal etkileri kontrol et.
Prolaktin (ön hipofiz) epitel hücrelerinde sentezi uyarır. Oksitosin (arka hipofiz) alveol çevresindeki miyoepitelyal hücreleri kasarak sütün kanallara geçmesini sağlar.
Hormonların hedef hücreleri ve fizyolojik etkileri birbirinden farklıdır.
3
Stroma değişimlerini incele.
Aktif bezde parankim (alveoller) genişlediği için intralobüler bağ dokusu (stroma) hacimsel olarak azalır. Bu doku gevşek karakterdedir.
İstirahat halindeki meme bezinde stroma baskınken, aktif bezde parankim baskındır.

Anahtar Kavram

Meme bezinde çift salgı modu: Proteinler merokrin, lipidler apokrin yolla salgılanır.
Soru 282Soru →

Folikülogenezin sekonder (antral) folikül evresinde belirginleşen teka interna (theca interna) tabakasının histolojik ve fonksiyonel organizasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zengin bir fenestralı kapiller ağ içerir ve hücreleri steroid sentezleyen hücrelerin tipik özelliği olan bol düz endoplazmik retikulum barındırır.

Cevap

Teka interna tabakası, zengin bir fenestralı kapiller ağ içeren ve steroid sentezi için gerekli olan bol miktarda düz endoplazmik retikuluma sahip hücrelerden oluşur.
Teka interna, antral folikül aşamasında ovaryan stroma hücrelerinden farklılaşan, yoğun fenestralı kapiller ağına sahip ve steroidojenik karakterde (bol düz endoplazmik retikulum ve tübüler mitokondri içeren) hücrelerden oluşan bir tabakadır. LH reseptörleri aracılığıyla uyarılarak granüloza hücrelerine aktarılacak olan androstenodion sentezini gerçekleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Teka interna tabakasının hücresel ve vasküler yapısının analiz edilmesi.
Teka interna, folikülün dışındaki stromal hücrelerin farklılaşmasıyla oluşur. Bu hücreler steroid hormon (özellikle androstenodion) üretmek üzere özelleşmişlerdir ve bu üretim için zengin düz endoplazmik retikulum (DER) ve tübüler kristalı mitokondrilere sahiptirler.
Hücrelerin fonksiyonel kapasitesi histolojik organelleriyle doğrudan ilişkilidir.
2
Teka interna ve eksterna arasındaki farkların belirlenmesi.
İnterna tabakası vasküler ve sekretuar iken, eksterna tabakası daha çok fibröz (kollajen) ve kontraktil (düz kas) elemanlar içerir.
TUS sınavlarında bu iki tabakanın yapısal farkları sıkça sorgulanır.
3
Androjen-Östrojen iş birliğinin (iki hücre-iki gonadotropin teorisi) değerlendirilmesi.
Teka interna LH etkisiyle androjen üretir, granüloza hücreleri ise FSH etkisiyle bu androjenleri östrojene dönüştürür. Teka interna hücrelerinde aromataz aktivitesi düşüktür.
Folikülogenezin hormonal kontrolü, hücreler arası iş birliğine dayanır.

Anahtar Kavram

Teka İnterna Histofizyolojisi

Daha Fazla Pratik

Korpus luteumun oluşumu sırasında teka interna hücrelerinin dönüştüğü teka lütein hücrelerinin yerleşimini ve fonksiyonunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 283Soru →

Spermatogenez sonrası seminifer tübüllerden kaynaklanan testiküler sıvının büyük bir kısmı (>90%> 90\%), spermlerin epididimise ulaşmadan önce konsantre edilmesi amacıyla geri emilir. Bu yüksek kapasiteli sıvı absorbsiyonu görevini üstlenen ve epitel hücreleri üzerinde yoğun östrojen reseptörü (ERαER\alpha) ekspresyonu ile karakterize olan genital kanal bölümü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Duktuli efferentes

Cevap

Duktuli efferentes (Efferens kanalları)
Duktuli efferentes (efferens kanalları), testis mediastinumundaki rete testis ile epididimis başı arasında yer alır. Görevi, seminifer tübül sıvısının yaklaşık 90%90\%'ını geri emerek spermleri konsantre etmektir. Bu hücreler, epitel yüzeyinde yoğun miktarda östrojen reseptörü (ERαER\alpha) taşır ve bu reseptörler aracılığıyla sıvı transportu (sodyum/su değişimi) düzenlenir. Bu özellik, kanalları diğer kısımlardan ayıran en spesifik fizyolojik karakterdir.

Adım Adım Çözüm

1
Testiküler sıvı hacminin akıbetini değerlendir.
Seminifer tübüllerde üretilen sıvının büyük bir kısmının epididimise ulaşmadan geri emilmesi gerektiğini saptar.
Spermlerin lümende konsantre edilmesi, sonraki olgunlaşma aşamaları için gereklidir.
2
Hormonal kontrol mekanizmasını hatırla.
Duktuli efferentes epitelinin östrojen reseptörleri (ERα) bakımından vücuttaki en zengin bölgelerden biri olduğunu belirle.
Östrojen, bu bölgedeki iyon kanallarını ve su transportunu düzenleyerek absorbsiyonu kontrol eder.
3
Doğru anatomik yapıyı seç.
Bu fonksiyonel özelliklerin Duktuli efferentes'e ait olduğu sonucuna var.
Rete testis ve epididimis absorbsiyon yapsa da, östrojen bağımlı yüksek kapasiteli ana merkez efferens kanallarıdır.

Anahtar Kavram

Erkek genital sisteminde sıvı absorbsiyonu ve östrojenin rolü

Daha Fazla Pratik

Duktuli efferentes'in histolojik kesitlerinde 'testere dişi' (scalloped) görünümüne neden olan hücre tiplerini (silialı ve mikrovilluslu) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 284Soru →

Endokrin sistem histolojisi laboratuvarında hipofiz bezinin (glandula pituitaria) mikroskobik yapısını inceleyen bir asistan, adenohipofiz ve nörohipofizdeki hücresel elemanları, boyanma özelliklerini ve fonksiyonel ilişkilerini karşılaştırmaktadır.

Buna göre, hipofiz bezinin histolojik bileşenleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nörohipofizdeki Herring cisimcikleri, hipotalamik çekirdeklerde sentezlenen hormonların nörofizin proteini ile birlikte depolandığı aksonal genişlemelerdir

Cevap

Nörohipofizdeki Herring cisimcikleri, hipotalamik çekirdeklerde sentezlenen hormonların nörofizin proteini ile birlikte depolandığı aksonal genişlemelerdir
Nörohipofiz (arka lob), embriyolojik olarak nöroektoderm kökenlidir ve klasik endokrin bezler gibi sekretuvar epitel hücreleri içermez. Hipotalamusun supraoptik ve paraventriküler çekirdeklerindeki nöronların aksonları buraya uzanır. Bu nöronlarda sentezlenen hormonlar (oksitosin ve vazopressin) ve taşıyıcı proteinleri (nörofizin), akson boyunca taşınarak pars nervosa'daki akson terminallerinde birikir. Bu birikim sonucu oluşan, ışık mikroskobunda eozinofilik olarak görülen genişlemelere 'Herring Cisimcikleri' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerin analizi: Nörohipofiz yapısının değerlendirilmesi
Nörohipofiz (Pars Nervosa), glandüler epitel içermez; hipotalamustan gelen miyelinli olmayan aksonlardan oluşur.
Bu bölgede hormon sentezi yapılmaz, sadece depolama ve salınım gerçekleşir.
2
Herring cisimciklerinin tanımı
Hipotalamohipofizeal traktusu oluşturan aksonların terminallerinde veya seyirleri boyunca hormon (oksitosin/ADH) ve taşıyıcı protein (nörofizin) birikimi ile oluşan genişlemelere Herring cisimciği denir.
Bu yapı nörohipofize özgüdür ve doğru tanımdır.
3
Diğer seçeneklerin elenmesi (Boyanma ve Hücre Tipleri)
Somatotroplar asidofildir (PAS negatif). Pituositler glia hücresidir (hormon sentezlemez). Kromofoblar granülsüzdür (boyanmaz). Pars tuberalis gonadotrop zenginidir.
Yanlış seçenekler temel histolojik boyanma kurallarına ve hücre fonksiyonlarına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Nörohipofiz, hipotalamustan gelen aksonların sonlanma bölgesidir ve hormon sentezlemez. Hormonlar (Oksitosin, ADH) hipotalamusta sentezlenir, Herring cisimciklerinde depolanır. Pituositler buradaki destek (glia) hücreleridir.

İpuçları

1
Nörohipofizin (arka lob) aslında bir 'bez' dokusu olmadığını, hipotalamusun bir uzantısı olduğunu hatırlayın.
2
Arka lobda hormon üretilmez, sadece hipotalamustan gelenler depolanır. Depo yapılarına özel bir isim verilir.

Daha Fazla Pratik

Asidofilik ve Bazofilik hücrelerin salgıladığı spesifik hormonları (örn. 'B-FLAT' ve 'GPA' kodlamaları) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 285Soru →

28 günlük düzenli menstrüel siklus izleyen bir kadında, ovülasyondan yaklaşık bir hafta sonra (siklusun 21. günü) alınan endometrium biyopsisinin mikroskobik incelemesinde saptanması beklenen temel histolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bez epiteli hücrelerinin apikal yüzeyinde belirgin sekresyon ve maksimum düzeyde stromal ödem

Cevap

Bez epiteli hücrelerinin apikal yüzeyinde sekresyon ve maksimum düzeyde stromal ödem görülmesi beklenir.
Menstrüel siklusun 21. günü, sekretuar fazın ortasına denk gelir. Bu dönemde progesteronun etkisiyle stromal ödem maksimum düzeye ulaşır. Histolojik olarak bezler kıvrımlı hale gelmiş, lümenleri genişlemiş ve içleri salgı ile dolmuştur. Hücre içindeki glikojen vakuolleri artık çekirdeğin üzerinde (apikal/supranükleer) yer alır veya lümene boşalmıştır. Bu durum, implantasyonun gerçekleşmesi için gerekli olan 'implantasyon penceresi' ile uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Siklus gününü analiz etme
21. gün, 28 günlük siklusun sekretuar (luteal) fazının ortasına (mid-secretory) denk gelir.
Ovülasyonun 14. günde olduğu varsayıldığında, 7 gün sonrası progesteron etkisinin pik yaptığı dönemdir.
2
Evreye özgü histolojik değişiklikleri belirleme
Bu dönemde 'implantasyon penceresi' açıktır; endometrium en kalın halindedir, stromal ödem maksimumdur ve bezler salgı ile doludur.
Hormonal destek (östrojen ve progesteron) sayesinde uterus dokusu blastokistin tutunması için en uygun hale getirilir.
3
Hücresel düzeydeki vakuol hareketini değerlendirme
Glikojen vakuolleri erken sekretuar fazdaki bazal konumlarından çekirdek üzerine (supranükleer/apikal) göç etmiş ve lümene boşalmaya başlamıştır.
Salgının (sekresyon) lümene verilmesi, embriyonun beslenmesi için gereklidir.

Anahtar Kavram

Endometriumun sekretuar fazı içindeki kronolojik değişimler (erken, orta ve geç sekretuar faz ayırımı).

Daha Fazla Pratik

Uterus siklusunun evrelerini spiral arterlerin morfolojik değişiklikleri ile birlikte tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 15 / 15
Üreme ve Endokrin Sistemler — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 15 | Examkin