Examkin

RNA Virüsleri

66 soru

Soru 61Soru →

Negatif polariteli, tek iplikli, segmentsiz bir RNA genomuna sahip olan; transkripsiyon ve replikasyon döngüsünü konak hücre çekirdeğinde tamamlayan ve bu süreçte konak hücrenin uç uca ekleme (splicing) mekanizmasını kullanan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bornaviridae

Cevap

Bornaviridae ailesi, RNA virüsleri arasında çekirdekte replike olan, segmentsiz negatif RNA genomuna sahip ve konak splicing mekanizmasını kullanan tek gruptur.
Bornaviridae ailesi, nörotropik bir virüs grubudur ve RNA virüsleri içerisinde oldukça istisnai özelliklere sahiptir. Negatif polariteli, tek iplikli ve segmentsiz bir RNA genomuna sahiptir. Çoğu RNA virüsünün aksine replikasyonu çekirdekte gerçekleşir. Ayrıca, viral transkriptlerin modifikasyonu için konak hücrenin splicing (uç uca ekleme) mekanizmasını kullanması, bu aileyi diğer RNA virüslerinden ayıran en belirgin moleküler özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Genom polaritesini ve yapısını değerlendir.
(−)(-) ssRNA ve segmentsiz (non-segmented) olduğu belirlenir.
Soruda verilen ilk kriter budur.
2
Replikasyon yerini saptama.
Çekirdek (Nucleus).
RNA virüslerinin büyük çoğunluğu sitoplazmada replike olurken, Orthomyxoviridae, Bornaviridae ve Retroviridae çekirdek ile ilişkilidir.
3
Segmentasyon ve işleme mekanizmasını karşılaştır.
Segmentsiz yapı ve splicing kullanımı Bornaviridae'yi işaret eder.
Orthomyxoviridae segmentli olduğu için, Retroviridae ise (−)(-) RNA olmadığı için elenir.

Anahtar Kavram

Bornaviridae, segmentsiz (−)(-) ssRNA genomu olup çekirdekte replike olan özgün bir virüs ailesidir.
Soru 62Soru →

Bir araştırma projesinde, yeni izole edilen bir RNA virüsünden elde edilen saflaştırılmış genomik RNA'nın duyarlı hücrelere doğrudan verildiğinde (transfeksiyon) viral replikasyonu başlatmadığı ve yeni virüs partikülleri üretmediği gözlenmiştir. Bu virüsün biyolojik özelliklerine dair yapılabilecek en uygun çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Virion yapısında RNA bağımlı RNA polimeraz enzimi taşımaktadır.

Cevap

Virion yapısında RNA bağımlı RNA polimeraz (RdRp) enzimi taşımaktadır.
Saflaştırılmış genomik RNA'nın infektif olmaması (transfeksiyonla virüs üretememesi), o genomun konak ribozomları tarafından doğrudan tanınamadığını ve protein sentezini başlatamadığını gösterir. Bu durum negatif polariteli (-) ssRNA virüsleri (örn. Orthomyxoviridae, Paramyxoviridae, Rhabdoviridae) ve çift iplikli RNA virüsleri (Reoviridae) için karakteristiktir. Bu virüsler, konak hücrede bulunmayan 'RNA bağımlı RNA polimeraz' enzimini kendi yapıları (virion) içinde hazır olarak hücreye sokmak zorundadırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Genomun infektifliğini değerlendir.
Saflaştırılmış RNA'nın tek başına yeni virüs üretememesi, genomun mRNA olarak işlev göremediğini gösterir.
Pozitif polariteli (+) ssRNA virüslerinin genomu doğrudan mRNA gibi davranabildiği için infektiftir.
2
Negatif polariteli RNA virüslerinin gereksinimlerini belirle.
Negatif polariteli (-) ssRNA veya çift iplikli (dsRNA) virüsler, mRNA sentezleyebilmek için bir kalıba ihtiyaç duyar.
Konak hücrede RNA'yı kalıp olarak kullanarak mRNA sentezleyecek (RNA bağımlı RNA polimerizasyonu) bir enzim sistemi bulunmaz.
3
Sonuç çıkar.
Bu virüsler, enfeksiyonun başında mRNA sentezini başlatabilmek için hazır bir RNA bağımlı RNA polimeraz (RdRp) enzimini virion (kapsid/zarf) içinde taşımalıdır.
Enzim yoksa (-) RNA ne mRNA'ya dönüşebilir ne de transle edilebilir.

Anahtar Kavram

RNA virüslerinde genom polaritesi ve infektiflik ilişkisi.
Soru 63Soru →

Elektron mikroskobunda mermi (bullet-shaped) benzeri karakteristik bir morfolojiye sahip olan, helikal nükleokapsid yapılı ve negatif polariteli tek iplikli RNA genomu içeren virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuduz virüsü

Cevap

Kuduz virüsü
Kuduz virüsü, Rhabdoviridae ailesinin bir üyesidir. Bu ailenin virüsleri karakteristik olarak mermi (bullet-shaped) şeklinde morfoloji sergilerler. Ayrıca genomları negatif polariteli tek iplikli RNA'dan oluşur, zarflıdırlar ve helikal nükleokapsid simetrisine sahiptirler.

Adım Adım Çözüm

1
Morfolojik özelliklerin değerlendirilmesi
Mermi (bullet-shaped) şekli Rhabdoviridae ailesine özgüdür.
Virolojide morfoloji, virüs ailelerini ayırt etmek için temel bir kriterdir.
2
Genom yapısının kontrol edilmesi
Rhabdovirüsler negatif polariteli, tek iplikli RNA genomu içerir.
Negatif polariteli RNA virüsleri replikasyon için virion içinde RNA bağımlı RNA polimeraz taşımak zorundadır.
3
Doğru eşleştirmenin yapılması
Mermi şekli + Negatif RNA + Zarf = Kuduz virüsü.
Bu üç özelliğin birleşimi spesifik olarak Kuduz virüsünü (Lyssavirus) tanımlar.

Anahtar Kavram

Rhabdoviridae ailesinin (Kuduz virüsü) mermi şeklindeki morfolojisi ve genom özellikleri.
Tahmini Süre:45s
Soru 64Soru →

Segmentli, çift iplikli RNA (dsRNAdsRNA) genomuna sahip, çocuklarda şiddetli gastroenterite yol açan zarfsız bir virüsün moleküler replikasyon özellikleri incelenmektedir. Bu virüsün replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Viral mRNAmRNA sentezi (transkripsiyon), sitoplazmada bulunan ve tam olarak soyulmamış olan viral partiküller (core/DLP) içerisinde gerçekleşir.

Cevap

Viral mRNAmRNA sentezi, sitoplazmadaki viral partikül (DLP) içerisinde gerçekleşir ve sentezlenen mRNAmRNA'lar kapsiddeki gözeneklerden sitoplazmaya salınır.
Doğru olan ifade, viral transkripsiyonun sitoplazmadaki tam soyulmamış 'core' partikülleri içerisinde gerçekleşmesidir. Bu mekanizma, virüsün çift iplikli RNARNA genomunu konak hücrenin antiviral savunma sistemlerinden (özellikle interferon indüksiyonundan) saklamasını sağlar. Sentezlenen pozitif polariteli mRNAmRNA molekülleri daha sonra kapsid üzerindeki kanallardan sitoplazmaya salınarak translasyona uğrar.

Adım Adım Çözüm

1
Virüsün tanımlanması
Segmentli dsRNAdsRNA ve gastroenterit ifadesinden virüsün Rotavirus (Reoviridae) olduğu belirlenir.
Reoviridae ailesi, insan patojenleri arasında çift iplikli ve segmentli RNARNA genomuna sahip tek majör gruptur.
2
Genom yapısının replikasyona etkisinin analizi
dsRNAdsRNA genomu, hücre içinde serbest kalırsa interferon yanıtını tetikler (TLR3TLR3 ve RIG−IRIG-I benzeri reseptörler).
Hücre içi savunma mekanizmalarından kaçmak için virüs genomunu kapsid içinde saklı tutar.
3
Transkripsiyon mekanizmasının belirlenmesi
Viral RNARNA bağımlı RNARNA polimeraz (RdRpRdRp), core partikülü (Double-Layered Particle - DLP) içinde mRNAmRNA sentezini gerçekleştirir.
DLP, gerekli nükleotidlerin içeri girmesine ve mRNAmRNA'nın dışarı çıkmasına izin veren ancak genomu koruyan gözenekli bir yapıya sahiptir.

Anahtar Kavram

Reoviridae replikasyonu, dsRNAdsRNA genomunu sitoplazmik sensörlerden korumak amacıyla 'subviral partikül' (DLP) içerisinde gerçekleşen bir transkripsiyon stratejisine dayanır.
Soru 65Soru →

44 aylık bir bebekte kış aylarında ani başlayan ateş, öksürük ve hırıltılı solunum (wheezing) şikayetleri görülüyor. Fizik muayenede takipne, interkostal çekilmeler ve yaygın ince raller saptanarak bronşiyolit tanısı konuluyor. Bu klinik tabloya en sık yol açan viral etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zarflı bir virüstür ve yüzeyinde hemaglütinin/nöraminidaz aktivitesi bulunmaz.

Cevap

Vakadaki klinik tabloya en sık yol açan etken Respiratuar Sinsityal Virüs (RSV) olup, bu virüs zarflıdır ancak yüzeyinde hemaglütinin ve nöraminidaz aktiviteleri taşımaz.
Klinik belirtiler (hırıltılı solunum, takipne, ince raller) ve hastanın yaşı (44 aylık) tipik bir bronşiyolit tablosuna işaret eder. Bu tablonun en sık etkeni RSV'dir. RSV, negatif polariteli tek iplikli bir RNA virüsü olup zarflıdır; ancak yüzeyinde diğer birçok Paramyxovirus'un aksine hemaglütinin ve nöraminidaz proteinlerini/aktivitelerini barındırmaz. Sadece GG (attachment) ve FF (fusion) proteinlerine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz etme
44 aylık bebekte kışın gelişen bronşiyolit tablosunun en sık etkeni RSV'dir.
RSV, özellikle süt çocukluğu döneminde viral alt solunum yolu enfeksiyonlarının (bronşiyolit ve pnömoni) bir numaralı etkenidir.
2
Etkenin virolojik özelliklerini hatırlama
RSV, Paramyxoviridae düzeni içerisinde yer alan, negatif polariteli, tek iplikli RNA genomuna sahip, zarflı bir virüstür.
Sınıflandırma ve yapısal özellikler, virüsün biyolojik davranışını belirler.
3
Spesifik yüzey glikoproteinlerini değerlendirme
RSV'nin yüzeyinde füzyon (FF) ve tutunma (GG) proteinleri bulunur; ancak hemaglütinin (HH) ve nöraminidaz (NN) yoktur.
Bu özellik RSV'yi İnfluenza (Orthomyxo) ve diğer bazı Paramyxoviruslardan ayıran kritik bir farktır.

Anahtar Kavram

Respiratuar Sinsityal Virüs (RSV) yapısal özellikleri ve klinik önemi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 66Soru →

Pozitif polariteli, tek iplikli RNA (++ ssRNA) genomuna sahip olan Togaviridae ve Flaviviridae aileleri, replikasyon stratejileri ve protein sentez mekanizmaları açısından karşılaştırıldığında; Togaviridae üyelerini Flaviviridae üyelerinden ayıran ve yapısal proteinlerin sentezinde gözlenen temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapısal proteinlerin, genomun bir kısmından sentezlenen "subgenomik mRNA" (26S26S mRNA) aracılığıyla transle edilmesi

Cevap

Yapısal proteinlerin, genomun bir kısmından sentezlenen "subgenomik mRNA" (26S26S mRNA) aracılığıyla transle edilmesi
Togaviridae ailesi üyeleri (özellikle Alphavirus cinsi), replikasyon döngüleri sırasında genomlarından daha kısa olan bir mRNA türü sentezlerler. Bu moleküle 'subgenomik mRNA' (26S26S mRNA) denir. Yapısal olmayan proteinler (replikaz kompleksi) doğrudan tam boy genomdan transle edilirken, kapsid ve zarf proteinleri gibi yapısal proteinler bu subgenomik mRNA üzerinden transle edilir. Bu durum, virüsün yapısal protein sentezini yapısal olmayan protein sentezinden miktar ve zamanlama olarak ayırmasına olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Virüs ailelerinin genom tiplerini belirle
Hem Togaviridae hem de Flaviviridae pozitif polariteli tek iplikli RNA (++ ssRNA) genomuna sahiptir.
Her iki ailenin temel genetik materyal yapısını anlamak için gereklidir.
2
Flaviviridae ailesinin translasyon stratejisini hatırla
Flaviviridae üyelerinde tüm genom tek bir açık okuma çerçevesi (ORF) içerir ve tek bir büyük poliprotein sentezlenir.
Karşılaştırma yapmak için bir tarafın mekanizmasını netleştirmek gerekir.
3
Togaviridae ailesinin translasyon stratejisini hatırla
Togaviridae üyelerinde yapısal olmayan proteinler genomdan (5′5' ucu), yapısal proteinler ise replikasyon sırasında sentezlenen subgenomik mRNA'dan (3′3' ucu) sentezlenir.
Soruda istenen ayırt edici özelliği belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Togaviridae (Alphavirus) replikasyonunda subgenomik mRNA kullanımı

Daha Fazla Pratik

Flaviviridae ve Togaviridae ailelerinin yüzey glikoproteinlerinin sentez sonrası modifikasyonlarını (ER/Golgi kullanımı) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 4 / 4
RNA Virüsleri Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 4 | Examkin