Genel Pediatri

371 soru

Gelişimsel Kalça Displazisi ( $GKD$ ) erken tanısı amacıyla ülkemizde uygulanan ulusal protokol uyarınca, herhangi bir risk faktörü bulunmayan sağlıklı bir süt çocuğunun radyolojik taraması için önerilen en uygun yöntem ve zamanlama aşağıdakilerden hangisidir?

Postnatal

4-6

. haftalar arasında tüm bebeklere kalça ultrasonografisi (

USG

) yapılması

Sadece klinik muayenesinde patolojik bulgu saptanan bebeklere

2

. ayda kalça

USG

yapılması

Asetabular indeksi değerlendirmek amacıyla

4

. ayda tüm bebeklere direkt pelvis grafisi çekilmesi

Fizyolojik laksiteyi ekarte etmek için postnatal ilk

24

saat içerisinde kalça

USG

yapılması

Birinci derece akrabalarında kalça çıkığı öyküsü olmayan bebeklerde radyolojik taramaya gerek duyulmaması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Postnatal $4-6$ . haftalar arasında tüm bebeklere kalça ultrasonografisi ( $USG$ ) yapılması

Cevap

Gelişimsel Kalça Displazisi taramasında altın standart yaklaşım, tüm bebeklere postnatal 4-6. haftalar arasında kalça ultrasonografisi yapılmasıdır.

Doğru yaklaşım, tüm sağlıklı bebeklerin 4-6. haftalar arasında kalça ultrasonografisi ile taranmasıdır. Bu dönem, fizyolojik laksitenin azaldığı ve radyolojik olarak eklemin en iyi değerlendirilebildiği, aynı zamanda erken tedavinin en başarılı olduğu evrensel tarama penceresidir.

Adım Adım Çözüm

Klinik Muayene

Doğumda ve her sağlam çocuk izleminde Ortolani ve Barlow manevraları ile fizik muayene yapılır.

Klinik şüphe durumunda radyolojik zamanlama beklenmeden ileri inceleme gerekebilir.

Radyolojik Tarama Zamanlaması

Bebek 4-6 haftalık olduğunda kalça USG planlanır.

4. haftadan önce fizyolojik gevşeklik yanıltıcı olabilir; 6. aydan sonra ise kemikleşme nedeniyle USG'nin duyarlılığı azalır.

Yöntem Seçimi

Tarama yöntemi olarak ultrasonografi (Graf yöntemi) tercih edilir.

USG radyasyon içermez ve henüz kemikleşmemiş kıkırdak yapıdaki kalça eklemini en iyi gösteren yöntemdir.

Anahtar Kavram

Ulusal GKD Tarama Protokolü (Evrensel Tarama)

Soru 362Soru →

32 yaşındaki bir anne, postpartum 3. haftada sağ memede tek taraflı şiddetli ağrı, lokal ısı artışı, eritem ve $38.8^\circ C$ ateş şikayetiyle başvuruyor. Emzirme mastiti tanısı konulan bu hastanın klinik yönetimi ve anne sütü bileşenleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Enfekte memede apse riskini önlemek amacıyla emzirme derhal sonlandırılmalı ve anneye antibiyotik tedavisi başlanırken bebek formül mama ile beslenmelidir.

Anne sütü sarılığı (geç başlangıçlı) saptanan sağlıklı bebeklerde, bilirubin düzeylerini hızla düşürmek için emzirmeye 48 saat ara verilmesi ve bu sürede fototerapi uygulanması ilk seçenek yaklaşımdır.

Anne sütünün kazein/whey oranı inek sütüne kıyasla daha yüksek olup (

80/20

), bu sayede sütün pıhtı yapısı daha sertleşir ve yenidoğanın renal solüt yükü artırılarak idrar konsantrasyonu desteklenir.

Anne sütündeki temel immünoglobulin olan sekretuar IgA (sIgA), proteolitik enzimlere ve düşük pH'a dirençli yapısı sayesinde intestinal mukozada patojenlerin yapışmasını engelleyerek lokal koruma sağlar.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve UNICEF önerilerine göre; annede saptanan hepatit B (HBsAg) pozitifliği veya aktif sigara kullanımı, emzirmenin mutlak kontrendike olduğu durumlar arasında yer alır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anne sütündeki temel immünoglobulin olan sekretuar IgA (sIgA), proteolitik enzimlere ve düşük pH'a dirençli yapısı sayesinde intestinal mukozada patojenlerin yapışmasını engelleyerek lokal koruma sağlar.

Cevap

Anne sütündeki sekretuar IgA'nın proteolize dirençli olduğunu ve intestinal mukozada lokal koruma sağladığını belirten ifade doğrudur.

Anne sütündeki en önemli immünolojik koruyucu olan sIgA, J zinciri ve sekretuar parça içeren dimerik yapısı sayesinde sindirim enzimlerine karşı dirençlidir. Sistemik olarak emilmek yerine intestinal mukoza yüzeyinde kalarak mikroorganizmaların epitel hücrelerine bağlanmasını engeller. Bu durum bebeğin gastrointestinal enfeksiyonlara karşı korunmasında temel mekanizmadır.

Adım Adım Çözüm

Klinik senaryoyu değerlendir (Mastit)

Mastit, emzirmenin devam etmesi gereken bir durumdur; memenin boşaltılmaması apse riskini artırır.

Emzirme yönetimindeki yaygın hataları elemek için.

Anne sütünün immünolojik bileşenlerini incele

sIgA, sekretuar parça sayesinde mide asidinden etkilenmez ve bağırsakta patojenlerin mukozaya tutunmasını (immün dışlama) engeller.

Doğru biyokimyasal ve immünolojik mekanizmayı belirlemek için.

İnek sütü ile protein/mineral karşılaştırması yap

Anne sütü düşük kazein ve düşük renal solüt yüküne sahiptir (

whey > kazein

Beslenme ile ilgili yanlış bilgileri ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Anne sütünün immünolojik üstünlüğü ve klinik emzirme yönetimi

Daha Fazla Pratik

Anne sütündeki laktoferrin ve lizozim gibi diğer non-spesifik immün faktörlerin etkilerini gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 363Soru →

Altıncı ayını ( $180$ gün) dolduran ve sadece anne sütü alan sağlıklı bir süt çocuğunun izleminde, tamamlayıcı beslenmeye geçiş sürecinde protein kaynağı olarak yumurta başlanması planlanmaktadır. Aileye yapılacak bilgilendirmede yumurtanın hangi kısmının ne zaman ve nasıl verileceği anlatılacaktır. Buna göre, süt çocuklarında yumurta tüketimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yumurta sarısı

6

. aydan itibaren kademeli olarak başlanabilirken, yumurta beyazının yüksek alerjenite potansiyeli nedeniyle

1

yaşından sonra verilmesi önerilir.

Yumurta sarısı alerji riski en yüksek olan kısım olduğu için

1

yaşına kadar kesinlikle verilmemelidir.

Yumurta beyazı, demir ve vitamin içeriği bakımından sarısından daha zengin olduğu için ilk tercih edilmesi gereken kısımdır.

Salmonelloz riskini önlemek amacıyla yumurta

6

. ayda sadece az pişmiş (rafadan) şekilde tüketilmelidir.

Anne sütü alan bebeklerde demir eksikliğini önlemek için yumurta sarısına en geç

4

. ayda başlanmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yumurta sarısı $6$ . aydan itibaren kademeli olarak başlanabilirken, yumurta beyazının yüksek alerjenite potansiyeli nedeniyle $1$ yaşından sonra verilmesi önerilir.

Cevap

Yumurta sarısının 6. aydan itibaren başlanabileceği, ancak yumurta beyazının alerji riski nedeniyle 1 yaşından sonraya bırakılması gerektiği ifadesi doğrudur.

Bebek beslenmesinde yumurta sarısı, anne sütündeki demirin azalmaya başladığı

6

. aydan itibaren başlanması önerilen en değerli protein ve demir kaynaklarından biridir. Ancak yumurta beyazı, içerdiği proteinlerin moleküler yapısı nedeniyle süt çocuklarında ciddi alerjik reaksiyonlara yol açabileceğinden, immün sistemin daha olgunlaştığı

1

yaş civarına kadar diyete eklenmez.

Adım Adım Çözüm

Bebeğin beslenme evresini tanımla.

Bebek

6

aylık olduğu için tamamlayıcı beslenmeye (ek gıda) geçiş zamanı gelmiştir.

WHO ve Sağlık Bakanlığı, sadece anne sütü alan bebeklerde ek gıdaya 180. günde başlanmasını önerir.

Yumurtanın kısımlarını besinsel ve alerjik açıdan değerlendir.

Yumurta sarısı demir kaynağıdır; yumurta beyazı ise yüksek alerjenik proteinler (ovomukoid gibi) içerir.

Bebeklerin bağışıklık sistemi ilk bir yıl içinde güçlü alerjenlere karşı daha duyarlıdır.

Güvenli uygulama yöntemini belirle.

Yumurta sarısı

1/8

oranında başlanıp artırılmalı, tam pişmiş olmalı ve beyazı

1

yaşına kadar verilmemelidir.

Enfeksiyon riskini (Salmonella) önlemek ve alerji gelişimini engellemek için bu protokol izlenir.

Anahtar Kavram

Tamamlayıcı beslenmede yumurta sarısı (

6

. ay) ve yumurta beyazı (

1

yaş) ayrımı ile pişirme kuralları.

Tahmini Süre:45s

Soru 364Soru →

Sağlam çocuk polikliniğine getirilen bir bebeğin gelişimsel değerlendirmesinde; desteksiz oturabildiği, elindeki oyuncağı bir elinden diğerine rahatça geçirebildiği, yerdeki küçük bir bisküvi parçasını baş ve işaret parmağını kullanarak alabildiği ve muayene sırasında yabancılardan korkup annesine yöneldiği saptanmıştır. Bu bebeğin gelişimsel yaşı en olası aşağıdakilerden hangisidir?

6

9

12

15

18

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $9$ ay

Cevap

9

ay olan seçenek doğrudur; çünkü tarif edilen bulgular bu yaşın tipik gelişimsel özellikleridir.

Doğru yanıt olan

9

ay seçeneği; bebeğin desteksiz oturması (kaba motor), objeleri elden ele geçirmesi ve kerpeten kavrama yapabilmesi (ince motor) ile yabancıları yadırgaması (sosyal) bulgularının tamamını kapsayan en uygun gelişimsel evredir.

Adım Adım Çözüm

Kaba motor bulguları değerlendir

Desteksiz oturma

6

7

. aylarda kazanılan bir beceridir.

Çocuğun gelişimsel alt sınırını belirlemek için temel kaba motor beceriler incelenmelidir.

İnce motor bulguları analiz et

Objeleri elden ele geçirme

6

. ayda, baş ve işaret parmağı ile kavrama (kerpeten kavrama)

9

. ayda gelişir.

İnce motor beceriler, gelişim yaşını daha hassas bir şekilde belirlemeye yardımcı olur.

Sosyal ve dil gelişimini kontrol et

Yabancı anksiyetesi (yabancıları yadırgama) tipik olarak

9

. ay civarında ortaya çıkar.

Sosyal etkileşimler, nörolojik ve psikolojik olgunlaşmanın önemli göstergeleridir.

Anahtar Kavram

9. Ay Gelişimsel Miltaşları (Pincer grasp ve Yabancı Anksiyetesi)

Daha Fazla Pratik

İmmatür kerpeten kavrama (

9

ay) ile matür kerpeten kavrama (

12

ay) arasındaki teknik farkı gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 365Soru →

Fizik muayenesinde; her basamağa bir ayağını basarak (alternan) merdiven inebilen, tek ayak üzerinde sıçrayabilen ve artı ( $+$ ) şeklini kopya edebilen bir çocuğun nörogelişimsel değerlendirmesinde, aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Geçmiş zaman eklerini kullanarak olayları bir hikaye gibi anlatması

Şahıs zamirlerini (ben, sen, o) doğru şekilde kullanmaya başlaması

Gelecek zaman kipi kullanarak gelecek planlarından bahsetmesi

Sadece iki kelimelik basit cümleler (örn: 'anne su') kurması

Kendi adını, soyadını ve cinsiyetini söyleyebilmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçmiş zaman eklerini kullanarak olayları bir hikaye gibi anlatması

Cevap

Geçmiş zaman eklerini kullanarak olayları bir hikaye gibi anlatması

Soruda tanımlanan motor beceriler (alternan merdiven inme, tek ayak üzerinde sıçrama) ve ince motor beceri (artı şekli çizme) tam olarak

4

yaş (

48

ay) gelişim basamaklarını işaret etmektedir. Bu yaş grubundaki bir çocuğun dil gelişiminde olayları geçmiş zaman kullanarak bir hikaye kurgusu içinde anlatması,

4

kelimelik cümleler kurması ve renkleri tanımaya başlaması en olası bulgudur.

Adım Adım Çözüm

Çocuğun kaba ve ince motor becerilerinden kronolojik yaşını belirleyin.

Basamakları alternan (her basamağa bir ayak) inme, tek ayak üzerinde sıçrama ve artı (

+

) şeklini çizme becerileri

4

yaş (

48

ay) düzeyindedir.

3

yaşında alternan merdiven çıkılırken, alternan inme

4

yaşında başlar. Artı (+) çizimi de

4

yaşın karakteristik ince motor bulgusudur.

Belirlenen yaş grubuna (

4

yaş) uygun dil ve sosyal gelişim basamağını saptayın.

4

yaşındaki bir çocuk geçmiş zamanı kullanabilir, hikaye anlatabilir ve renkleri isimlendirebilir.

Gelişim basamakları motor, dil, sosyal ve ince motor alanlarda eş zamanlı bir ilerleme gösterir; motor yaş

4

ise dil yaşının da benzer olması beklenir.

Anahtar Kavram

Dört yaş (

48

ay) gelişimsel dönüm noktalarının (milestones) belirlenmesi.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 366Soru →

12 yaşındaki bir kız çocuk, rutin sağlık kontrolü için pediatri polikliniğine getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; her iki meme dokusunun areola sınırlarını aşarak belirginleştiği ancak areola ve meme konturunun henüz ayrılmadığı (Tanner evre 3) saptanıyor. Hastanın henüz menarş (ilk adet kanaması) görmediği öğreniliyor.

Bu hastanın pubertal gelişim ve büyüme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Boy uzama hızı doruk noktasına (

PHV

), genellikle menarş gerçekleştikten yaklaşık bir yıl sonra ulaşır.

Kız çocuklarında boy uzama hızı doruk noktasına (

PHV

), genellikle menarşın başlamasından yaklaşık bir yıl önce ulaşır.

Menarşın gerçekleşmesi, hastanın büyüme potansiyelinin tamamen sona erdiğini ve boy uzamasının durduğunu gösterir.

Pubertenin ilk klinik bulgusu menarş olup, bunu telarş ve pubarş takip eder.

Menarş gerçekleştikten sonra hastanın boyunun ortalama

15-20

cm

daha uzaması beklenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kız çocuklarında boy uzama hızı doruk noktasına ( $PHV$ ), genellikle menarşın başlamasından yaklaşık bir yıl önce ulaşır.

Cevap

Kız çocuklarında boy uzama hızı doruk noktasına (PHV), genellikle menarşın başlamasından yaklaşık bir yıl önce ulaşır.

Kız çocuklarında pubertal büyüme atağı erkeklere göre daha erken başlar. Boy uzama hızı doruk noktasına (

PHV

) genellikle Tanner evre 2 ile 3 arasında ulaşılır ve bu nokta her zaman menarş (ilk adet kanaması) öncesindedir. Menarş genellikle

PHV

geçildikten yaklaşık bir yıl sonra (Tanner evre 4 civarında) gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

Hastanın Tanner evresini ve menarş durumunu değerlendir

Hasta Tanner evre 3 meme gelişimine sahiptir ve henüz menarş görmemiştir.

Pubertal büyüme dinamikleri Tanner evreleri ve menarş zamanlaması ile doğrudan ilişkilidir.

Kız çocuklarında boy uzama hızı doruk noktası (PHV) zamanlamasını hatırla

PHV genellikle Tanner evre 2-3 arasında, menarştan yaklaşık 1 yıl önce gerçekleşir.

Kızlarda büyüme atağı erkeklerin aksine pubertenin erken döneminde zirve yapar.

Menarş sonrası büyüme miktarını hatırla

Menarş sonrası büyüme hızı yavaşlar ve ortalama 5-7 cm daha uzama beklenir.

Menarş, pubertal gelişimin son evrelerine yaklaşıldığının ve büyüme hızının azalmaya başladığının bir göstergesidir.

Anahtar Kavram

Kız çocuklarında pubertal büyüme sırası ve PHV-menarş ilişkisi

Daha Fazla Pratik

Erkek çocuklarda PHV'nin genellikle hangi Tanner evresinde gerçekleştiğini ve spermarş ile ilişkisini gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 367Soru →

$18$ aylık bir çocuk, T.C. Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşılama takvimine göre rutin kontrolleri ve aşılaması için aile sağlığı merkezine getiriliyor. Özgeçmişinden daha önceki tüm aşılarının zamanında ve eksiksiz yapıldığı öğrenilen bu çocuğa, bu vizitte aşağıdaki aşı kombinasyonlarından hangisi uygulanmalıdır?

DaBT-İPA-Hib, OPA ve Hepatit A

KPA, KKK ve Suçiçeği

Hepatit A, KKK ve OPA

DaBT-İPA, KKK ve Hepatit A

Sadece Hepatit A ve KPA

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: DaBT-İPA-Hib, OPA ve Hepatit A

Cevap

Sağlık Bakanlığı takvimine göre

18

aylık çocuklara DaBT-İPA-Hib (beşli karma) pekiştirme dozu, OPA (oral polio)

2.

dozu ve Hepatit A

1.

dozu uygulanmalıdır.

T.C. Sağlık Bakanlığı'nın güncel aşılama takvimine göre,

18.

ay viziti üç temel aşıyı kapsar: DaBT-İPA-Hib (Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanos, İnaktif Polio, Hemofilus influenza tip b) aşısının pekiştirme dozu, OPA (Oral Polio Aşısı) nın

2.

dozu ve Hepatit A aşısının

1.

dozu. Bu vizit, süt çocukluğu dönemindeki karma aşıların pekiştirildiği ve Hepatit A korunmasının başlatıldığı dönemdir.

Adım Adım Çözüm

Çocuğun yaşını ve aşı geçmişini analiz et.

Çocuk

18

aylık ve tüm önceki aşıları (doğum,

1, 2, 4, 6

12.

aylar) tamdır.

Rutin takvimde hangi vizitte olunduğunu belirlemek için gereklidir.

T.C. Sağlık Bakanlığı

18.

ay aşılarını hatırla.

Beşli karma (DaBT-İPA-Hib) pekiştirme, OPA

2.

doz ve Hepatit A

1.

doz.

18. ay, karma aşıların pekiştirilmesi ve Hepatit A serisinin başlaması için kritik bir dönemdir.

Seçenekleri karşılaştır.

Beşli karma, oral polio ve Hepatit A içeren seçenek doğrudur.

Diğer seçenekler

12.

ay veya

48.

ay (

4

yaş) aşıları ile karıştırılmıştır.

Anahtar Kavram

T.C. Sağlık Bakanlığı Çocukluk Çağı Aşılama Takvimi (

18.

Ay Cluster)

İpuçları

Bu çocukta Hepatit A serisinin ilk dozu bu vizitte başlar.

Beşli karma (DaBT-İPA-Hib) aşısının pekiştirme dozu ile okul öncesi yapılan dörtlü karma aşıyı karıştırmayın.

18. ayda hem enjeksiyon yoluyla karma aşı hem de ağızdan canlı polio aşısı (OPA) uygulanır.

Daha Fazla Pratik

48. ay (4 yaş) aşıları ile 18. ay aşıları arasındaki farkları (Hib içeriği ve KKK dozu açısından) tekrar edin.

Tahmini Süre:45s

Soru 368Soru →

$4$ yaşında Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısı alan ve yoğun kemoterapi programına başlanan bir çocuğun $12$ aylık sağlıklı kardeşi, rutin çocukluk çağı aşıları için polikliniğe getirilmiştir.

Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşı takvimi ve genel aşılama ilkeleri dikkate alındığında, bu bebeğin aşı uygulamaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) ve Suçiçeği aşıları canlı aşılar olduğu için abisinin kemoterapisi tamamlanana kadar ertelenmelidir.

Bebeğe Suçiçeği aşısı uygulanabilir; ancak aşı sonrası döküntü gelişirse döküntüler kaybolana dek abisiyle teması kısıtlanmalıdır.

Evde immünsüpresif hasta varlığında, sağlıklı bebeğe Rotavirüs aşısı yapılması virüsün dışkı ile atılımı nedeniyle kesin kontrendikedir.

Bu bebeğin

18.

24.

aylarda yapılması planlanan Oral Polio Aşısı (OPA), abisi için herhangi bir risk oluşturmayacağından güvenle uygulanabilir.

Abisi immünsüpresif olduğu için bebeğe yapılacak tüm canlı aşılar, immün yanıtı artırmak amacıyla normal dozun iki katı şeklinde uygulanmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bebeğe Suçiçeği aşısı uygulanabilir; ancak aşı sonrası döküntü gelişirse döküntüler kaybolana dek abisiyle teması kısıtlanmalıdır.

Cevap

Suçiçeği aşısı sonrası döküntü gelişmesi durumunda immünsüpresif abi ile temas kısıtlanmalıdır.

İmmün yetmezliği olan veya kemoterapi alan hastaların ev içi temaslılarına KKK ve Suçiçeği aşıları yapılabilir çünkü bu virüslerin bulaşıcı şekilde saçılımı beklenmez. Ancak Suçiçeği aşısı sonrası çocukta döküntü gelişirse, bu döküntüden bulaş riski olabileceği için döküntü düzelene kadar immünsüpresif kişiyle temas önlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

İmmün yetmezlikli hastanın ev içi temaslılarında canlı aşıların güvenliğini değerlendir.

KKK, Suçiçeği ve Rotavirüs aşıları ev içi temaslılar için güvenli kabul edilir.

Bu aşıların virüs saçılımı ya yoktur ya da çok düşüktür; hastalık oluşturma riski minimaldir.

Oral Polio Aşısı (OPA) için özel durumu kontrol et.

OPA ev içi temaslılarda kesin kontrendikedir.

OPA suşu dışkı ile saçılır ve immün yetmezlikli bireyde aşı ilişkili paralitik polio (VAPP) riskine yol açabilir.

Suçiçeği aşısı sonrası spesifik önlemi belirle.

Eğer bebekte aşı sonrası döküntü oluşursa abiyle temas kesilmelidir.

Döküntü varlığı, nadir de olsa virüs bulaş riskini artırır.

Anahtar Kavram

İmmün Yetmezlikli Hasta Yakınlarında Aşılama Prensipleri

Daha Fazla Pratik

İmmünsüpresif hastanın kendisinin ne zaman aşılanabileceğini (kemoterapi sonrası 3-6 ay) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 369Soru →

$9$ yaşında bir erkek çocuk, $26$ ay önce fankoni aplastik anemisi nedeniyle başarılı bir allojenik hematopoetik kök hücre nakli ( $HKHN$ ) geçirmiştir. Hastanın son $4$ aydır herhangi bir immünsüpresif ilaç (siklosporin, steroid vb.) kullanmadığı, son $1$ yıldır intravenöz immünglobulin ( $IVIG$ ) tedavisi almadığı ve aktif Graft-Versus-Host Hastalığı ( $GVHH$ ) bulgusu saptanmadığı bilinmektedir. Yapılan serolojik kontrollerde kızamık, kızamıkçık ve varisella IgG titrelerinin negatif olduğu saptanmıştır. Bu hasta için canlı zayıflatılmış aşıların (KKK ve Varisella) uygulanmasıyla ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Nakil üzerinden

24

ay geçtiği, aktif

GVHH

olmadığı ve immünsüpresif tedavi en az

3

ay önce kesildiği için bu aşılar güvenle uygulanabilir.

HKHN

hastalarında kızamık ve varisella gibi canlı aşıların güvenli uygulanabilmesi için nakil sonrası en az

36

ay geçmesi beklenmelidir.

Hastanın donöründe bu hastalıklara karşı serolojik bağışıklık kanıtlanmadığı sürece seronegatif HKHN hastalarına canlı aşı uygulanması kontrendikedir.

İmmünsüpresif tedavi kesilmiş olsa dahi,

HKHN

sonrası tam kimerizm ve lökosit formülünde lenfosit sayısı normale dönmeden canlı aşılar yapılamaz.

Nakilden

24

ay sonra canlı aşılar yapılabilse de, immün hafızayı uyarmak amacıyla öncesinde mutlaka

1

doz inaktive kızamık aşısı yapılmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakil üzerinden $24$ ay geçtiği, aktif $GVHH$ olmadığı ve immünsüpresif tedavi en az $3$ ay önce kesildiği için bu aşılar güvenle uygulanabilir.

Cevap

Nakil üzerinden

24

ay geçtiği, aktif

GVHH

olmadığı ve immünsüpresif tedavi en az

3

ay önce kesildiği için bu aşılar uygulanabilir.

Hematopoetik kök hücre nakli (

HKHN

) yapılan hastalarda, nakil sonrası bağışıklık sistemi sıfırlanır ve hastaların tüm aşıları baştan yapılmalıdır. İnaktive aşılar genellikle nakilden

6

ay sonra başlanırken; KKK ve Varisella gibi canlı zayıflatılmış aşılar için özel kriterler mevcuttur. Bu kriterler; nakil üzerinden en az

24

ay geçmiş olması, hastada aktif Graft-Versus-Host Hastalığı (

GVHH

) bulunmaması ve immünsüpresif tedavinin en az

3

ay (bazı kaynaklarda

6

ay) önce kesilmiş olmasıdır. Soruda verilen hasta

26

aydır nakillidir, aktif

GVHH

yoktur ve

4

aydır tedavi almamaktadır; dolayısıyla canlı aşılar için uygundur.

Adım Adım Çözüm

Hastanın nakil sonrası süresini kontrol et

Hasta nakilden

26

ay sonradır (

24

ay barajı aşılmıştır).

HKHN hastalarında canlı aşılar için en erken süre nakilden

24

ay sonrasıdır.

Hastanın immünsüpresyon durumunu ve hastalık komplikasyonlarını değerlendir

Aktif GVHH yok ve

4

aydır ilaç almıyor (

3

ay barajı aşılmıştır).

Canlı aşı yapılabilmesi için hastada aktif GVHH olmamalı ve immünsüpresif tedavi en az

3

ay önce kesilmiş olmalıdır.

Kan ürünü (IVIG) alma öyküsünü değerlendir

Son

1

yıldır IVIG almamış.

IVIG gibi antikor içeren ürünler canlı aşılara yanıtı engelleyebileceği için genellikle

8-11

ay ara verilmesi önerilir.

Aşı kararını ver

Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) ve Varisella aşıları uygulanabilir.

Tüm güvenlik ve etkinlik kriterleri karşılanmıştır.

Anahtar Kavram

Hematopoetik Kök Hücre Nakli (

HKHN

) sonrası canlı aşı (KKK, Varisella) zamanlaması.

Daha Fazla Pratik

İnaktive aşıların HKHN sonrası başlama zamanını ve grip aşısının (influenza) HKHN hastalarındaki özel durumunu gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 370Soru →

Gelişimi normal seyreden on beş aylık bir çocuğun fizik muayenesi ve gelişimsel taraması sırasında, aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması gelişim basamakları açısından beklenen bir durumdur?

"Anne" ve "baba" dışında anlamlı

3

6

kelimesinin olması

Merdivenleri bir elinden tutularak çıkabilmesi

Vücut kısımlarından en az birini doğru gösterebilmesi

Dengeli bir şekilde koşmaya başlaması

Toz alma veya süpürme gibi basit ev işlerini taklit etmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "Anne" ve "baba" dışında anlamlı $3$ - $6$ kelimesinin olması

Cevap

On beş aylık bir çocuğun dil gelişiminde "anne" ve "baba" dışında anlamlı

3

6

kelimesinin olması beklenir.

Normal gelişim gösteren 15 aylık bir çocukta bağımsız yürüme, 2 küple kule yapma ve dil alanında 'anne-baba' dışında yaklaşık 3-6 anlamlı kelime kullanımı karakteristik bulgulardır. Bu nedenle 3-6 kelime hazinesine sahip olması doğru bir gelişimsel tespittir.

Adım Adım Çözüm

Çocuğun kronolojik yaşını ve değerlendirilen alanı belirle.

Çocuk 15 aylıktır; kaba motor, ince motor ve özellikle dil/sosyal gelişim alanları sorgulanmaktadır.

Gelişim basamakları yaşa özgü kritik dönüm noktaları içerir.

15. ay ve 18. ay arasındaki temel farkları hatırla.

15. ayda bağımsız yürüme ve 3-6 kelime beklenirken; 18. ayda koşma, merdiven çıkma ve 10 kelime/vücut kısımları beklenir.

Seçeneklerdeki çeldiriciler genellikle bir sonraki gelişimsel dönem olan 18. aya aittir.

Seçenekleri bu bilgiler ışığında analiz et.

Dil gelişimine dair olan 3-6 kelime verisi 15. ay için en uygun bulgudur.

18. ay bulguları olan koşma ve vücut kısımlarını gösterme seçenekleri bu yaş için erkendir.

Anahtar Kavram

15. Ay Gelişimsel Mil taşları (Gelişim Basamakları)

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 371Soru →

Sağlıklı, miyadında (term) doğmuş ve sadece anne sütü ile beslenen bir aylık bir bebeğin rutin çocuk sağlığı izleminde, anne sütünün D vitamini içeriğinin yetersiz olması nedeniyle raşitizmden (rikets) korunmak amacıyla önerilen günlük D vitamini dozu aşağıdakilerden hangisidir?

100\text{ IU}

200\text{ IU}

400\text{ IU}

800\text{ IU}

1000\text{ IU}

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $400\text{ IU}$

Cevap

Sağlıklı ve miyadında doğan bebeklerde raşitizm profilaksisi için önerilen günlük doz

400\text{ IU}

'dir.

Sağlıklı ve miyadında doğan bebeklerde, beslenme şeklinden (anne sütü veya mama) bağımsız olarak doğumdan itibaren (genellikle ilk hafta içinde) başlanarak en az bir yaşına kadar günlük

400\text{ IU}

D vitamini verilmesi raşitizmden korunmak için standart protokolüdür.

Adım Adım Çözüm

Bebeğin klinik durumunu değerlendirin.

Bebek sağlıklı, miyadında doğmuş ve sadece anne sütü alıyor.

Profilaksi dozu bebeğin doğum haftasına ve sağlık durumuna göre belirlenir.

Anne sütünün D vitamini içeriğini göz önünde bulundurun.

Anne sütü, bebeğin günlük D vitamini ihtiyacını karşılamada tek başına yetersizdir.

Bu yetersizlik nedeniyle tüm bebeklere dışarıdan destek verilmesi zorunludur.

Ulusal sağlık protokollerine göre standart profilaksi dozunu belirleyin.

Günlük önerilen doz

400\text{ IU}

olarak saptanmıştır.

Bu miktar kemik sağlığını korumak ve raşitizmi önlemek için yeterli ve güvenlidir.

Anahtar Kavram

Bebeklerde günlük profilaktik D vitamini dozu

Daha Fazla Pratik

Demir profilaksisi için başlama zamanı ve dozlarını tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 19 / 19

Genel Pediatri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik