Soru

Zorluk: OrtaToplumsal İlişki, Statü, Rol ve Saygınlık

Aşağıda sol sütunda günlük yaşamdan verilen bazı durumları, sağ sütundaki ilgili sosyolojik kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Bir hâkimin, kendi oğlunun sanık olarak yargılandığı davaya bakmak zorunda kaldığında adaleti sağlama görevi ile babalık duygusu arasında kalıp karar vermekte zorlanması.Rol çatışması
  • Bir anaokulu öğretmeninin evde kendi çocuklarına ders çalıştırırken mesleki uzmanlığı ve pedagojik becerileri sayesinde annelik görevini daha kolay yapabilmesi.Rol pekişmesi
  • Bir bireyin ailesinin toplumsal sınıfı nedeniyle doğuştan sahip olduğu, kendi çabası ve iradesi dışında belirlenen toplumsal konumu.Edinilmiş (verilmiş) statü
  • Bir cerrahın gerçekleştirdiği başarılı ameliyatlar ve tıp dünyasındaki çalışmaları sebebiyle meslektaşlarından ve halktan yoğun saygı görmesi.Toplumsal saygınlık

Cevap

Hâkimin durumu 'Rol çatışması', anaokulu öğretmeninin durumu 'Rol pekişmesi', doğuştan gelen konum 'Edinilmiş (verilmiş) statü', cerrahın gördüğü saygı ise 'Toplumsal saygınlık' ile eşleşmektedir.
Verilen senaryolar ilgili tanımlar doğrultusunda kavramlarla birebir eşleşmektedir. Hâkimin durumu rol çatışmasını, öğretmenin durumu rol pekişmesini, doğuştan gelen konum edinilmiş statüyü, cerrahın gördüğü saygı ise toplumsal saygınlığı yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci durum olan hâkimin oğlunun davasına bakarken yaşadığı kararsızlık durumu analiz edilir.
Bu durumun, iki farklı rolün (hâkimlik ve babalık) gereklerinin çakışması ve bireyi zorlaması olduğu görülür ve rol çatışması ile eşleştirilir.
Rol çatışması, bireyin sahip olduğu rollerin birbirini zorlaştırması durumudur.
2
İkinci durum olan anaokulu öğretmeninin evde annelik görevini yaparken mesleki becerilerini kullanması durumu analiz edilir.
Bir rolün (öğretmenlik) getirdiği birikimin diğer bir rolü (annelik) kolaylaştırdığı görülür ve rol pekişmesi ile eşleştirilir.
Rol pekişmesi, bir toplumsal rolün diğer bir rolün yerine getirilmesini kolaylaştırmasıdır.
3
Üçüncü durum olan doğuştan gelen toplumsal konum tanımı analiz edilir.
Bireyin kendi iradesi dışında, doğuştan getirdiği konumun edinilmiş (verilmiş) statü olduğu saptanır.
Bireyin çabası olmadan doğuştan kazandığı statülere edinilmiş statü denir.
4
Dördüncü durum olan cerrahın tıp dünyasındaki başarıları neticesinde saygı görmesi analizi yapılır.
Bu durumun, statünün getirdiği takdir edilme ve hürmet görme durumu yani toplumsal saygınlık olduğu belirlenir.
Toplumsal saygınlık, bireyin statüsüne bağlı olarak toplumun ona gösterdiği saygı ve takdirdir.

Anahtar Kavram

Toplumsal statü, rol ve saygınlık kavramlarının ayırt edilmesi.
Bu soruyu puanla