Soru

Zorluk: OrtaSolunum Sistemi

İnsan vücudunda solunum gazlarının taşınması, kanın kimyasal dengesinin korunması ve dokuların oksijen ihtiyacının karşılanması açısından kritik bir öneme sahiptir. Yoğun egzersiz yapmakta olan sağlıklı bir bireyin vücudunda gerçekleşen değişimler göz önüne alındığında;

I. Dokularda artan CO2CO_2 miktarının kanın pHpH değerini düşürmesi sonucu hemoglobinin oksijeni bırakma eğiliminin artması (Bohr etkisi),
II. Alyuvarlarda bulunan karbonik anhidraz enziminin, akciğer kılcallarında karbonik asidi (H2CO3H_2CO_3) su ve karbondioksite dönüştürmesi,
III. Dokulardan kana geçen karbondioksitin yaklaşık %90\%90 gibi büyük bir kısmının alyuvar içerisinde hemoglobin molekülüne bağlanarak karbaminohemoglobin (HbCO2HbCO_2) şeklinde taşınması

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Egzersiz sırasında Bohr etkisi ile oksijenin dokulara bırakılması kolaylaşır ve karbonik anhidraz enzimi akciğerlerde karbondioksit oluşumunu sağlar; ancak karbondioksitin asıl taşıma formu bikarbonat iyonlarıdır.
Doğru cevap olan seçenek, Bohr etkisinin (pH düşüşüyle hemoglobinin oksijeni bırakması) ve karbonik anhidraz enziminin akciğer kılcallarındaki çift yönlü (tersinir) çalışma prensibinin doğru bir kombinasyonunu sunar. Bu iki olay, egzersiz yapan bir bireyin dokularına daha fazla oksijen gitmesini ve oluşan karbondioksitin verimli bir şekilde dışarı atılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Bohr etkisinin analizi
Dokularda artan CO2CO_2 asitliği artırır, pHpH düşer ve hemoglobinin O2O_2 ilgisi azalır.
Egzersiz sırasında dokuların oksijen ihtiyacını karşılamak için hemoglobinin oksijeni serbest bırakması gerekir.
2
Karbonik anhidraz enziminin yönünün belirlenmesi
Enzim, akciğer kılcallarında H2CO3CO2+H2OH_2CO_3 \rightarrow CO_2 + H_2O tepkimesini gerçekleştirir.
Karbondioksitin vücuttan atılabilmesi için karbonik asit formundan gaz formuna dönüştürülmesi şarttır.
3
Karbondioksit taşıma formlarının oranlarının kontrolü
Karbondioksit yaklaşık %70\%70 oranında bikarbonat (HCO3HCO_3^-), %23\%23 oranında karbaminohemoglobin ve %7\%7 oranında çözünmüş halde taşınır.
Üçüncü ifadede belirtilen %90\%90 karbaminohemoglobin oranı bilimsel olarak yanlıştır; ana taşıma formu bikarbonattır.

Anahtar Kavram

Solunum gazlarının kanda taşınma mekanizmaları ve Bohr etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla