Soru

Zorluk: ZorKüresel ve Bölgesel Örgütler

Uluslararası örgütler; kuruluş amaçlarına göre siyasi, askeri, ekonomik, çevre gibi farklı kollara ayrılırken, etki alanlarına göre de küresel ya da bölgesel ölçekte sınıflandırılmaktadır. Türkiye, sahip olduğu jeopolitik konum ve yürüttüğü aktif dış politika nedeniyle bu örgütlerin birçoğunda kurucu veya üye ülke olarak yer almaktadır.

Buna göre, uluslararası örgütlerin sınıflandırılması ve Türkiye'nin bu örgütlerdeki üyelik durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Türkiye; küresel ölçekli askeri bir örgüt olan NATO'ya sonradan üye olurken, bölgesel ölçekli ekonomik bir örgüt olan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatının (KEİ) kurucuları arasında yer almıştır.Cevap
  2. B
    Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) bölgesel ölçekli siyasi bir örgüt olup, Türkiye bu örgüte sınır komşularından dolayı gözlemci üye statüsüyle katılmıştır.
  3. C
    Gelişen Sekiz Ülke (D-8) örgütü küresel ölçekli askeri bir savunma paktı olup, Türkiye bu örgütün kurucularından biri olarak barış gücü operasyonlarına destek vermektedir.
  4. D
    Greenpeace (Yeşilbarış) hükümetler arası küresel bir çevre örgütü olup, üye devletlerin çevre bakanlıklarının resmi katılımı ve bütçe destekleriyle faaliyet gösterir.
  5. E
    Avrupa Birliği (AB) bölgesel ölçekli ekonomik bir örgüt olup, Türkiye bu örgüte kurucu üye olarak katılmış fakat daha sonra tam üyeliğini dondurmuştur.

Cevap

Türkiye; küresel ölçekli askeri bir örgüt olan NATO'ya sonradan üye olurken, bölgesel ölçekli ekonomik bir örgüt olan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatının (KEİ) kurucuları arasında yer almıştır.
NATO, dünya genelinde güvenliği sağlamayı amaçlayan küresel ölçekli askeri bir örgüttür. Türkiye bu örgüte kuruluşu olan 1949 yılından sonra, 1952 yılında katılmıştır. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ) ise Karadeniz havzasındaki ülkelerin ekonomik iş birliğini hedefleyen bölgesel ölçekli bir örgüttür ve Türkiye bu örgütün kurulmasında öncü rol oynayarak kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Bu nedenle bu ifade tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Örgütlerin etki alanlarını (küresel/bölgesel) ve kuruluş amaçlarını (ekonomik, askeri, siyasi, çevre vb.) analiz etmek.
NATO küresel-askeri, KEİ bölgesel-ekonomik, OPEC küresel-ekonomik, D-8 küresel-ekonomik, Greenpeace küresel-çevre (STK), AB bölgesel-siyasi/ekonomik olarak sınıflandırılır.
Uluslararası örgütlerin sınıflandırma kriterlerini doğru tespit etmek sorunun temel basamağıdır.
2
Türkiye'nin bu örgütlerdeki üyelik statülerini ve katılım süreçlerini değerlendirmek.
Türkiye; NATO'ya sonradan (1952) katılmış, KEİ'nin ise 1992'de kurucu üyesi olmuştur. OPEC'e üye değildir. D-8'in kurucusudur ancak askeri bir pakt değildir. AB'ye üye değildir. Greenpeace hükümet dışı kuruluştur.
Seçeneklerdeki üyelik durumlarını test ederek yanlış bilgileri elemek.
3
Elde edilen verileri seçeneklerle karşılaştırarak doğru olan ifadeyi belirlemek.
NATO ve KEİ ile ilgili verilen bilgilerin hem yapısal sınıflandırma hem de Türkiye'nin üyelik statüsü bakımından tamamen doğru olduğu görülür.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Uluslararası Örgütlerin Sınıflandırılması ve Türkiye'nin Üyelik Durumu
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla