Soru

Zorluk: ZorEndokrin Sistem

Sağlıklı bir birey ile hormonal bozukluğu olan iki hastanın kan analizleri sonucunda belirlenen TSH ve tiroksin hormonu seviyeleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

BireyTSH SeviyesiTiroksin Seviyesi
Sağlıklı BireyNormalNormal
X HastasıNormalin çok üzerindeNormalin çok altında
Y HastasıNormalin çok altındaNormalin çok üzerinde

Buna göre, tablodaki veriler ve bu hormonların çalışma mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    X hastasındaki durumun temel nedeni, beslenme yoluyla yeterli iyot alınamamasına bağlı olarak gelişen basit guatr hastalığı olabilir.
  2. B
    Y hastasındaki tiroksin miktarının aşırı yüksek olması, hipotalamus ve hipofiz bezinin negatif geri bildirimle baskılanmasına neden olmuştur.
  3. TSH hormonu, kan yoluyla tüm vücuda dağılmasına rağmen ulaştığı tüm doku ve organlardaki hücreleri uyararak tiroksin sentezlenmesine neden olur.Cevap
  4. D
    X hastasına dışarıdan uygun dozda tiroksin hormonu verilmesi, zamanla kandaki TSH seviyesinin normal sınırlara inmesini sağlayabilir.
  5. E
    Y hastasında bazal metabolizma hızının artışı, sinirlilik, vücut sıcaklığında yükselme ve kilo kaybı gibi semptomların görülmesi beklenir.

Cevap

TSH hormonu kan yoluyla tüm vücuda dağılmasına rağmen ulaştığı tüm doku ve organlardaki hücreleri uyararak tiroksin sentezlenmesine neden olur ifadesi yanlıştır.
Hormonlar endokrin bezlerden salgılandıktan sonra kan yoluyla tüm vücuda dağıtılır. Ancak bir hormonun bir hücrede etki gösterebilmesi için o hücrede ilgili hormona özgü reseptörlerin bulunması gerekir. TSH (Tiroit Uyarıcı Hormon) sadece tiroit bezindeki hücreleri uyaracak reseptörlere sahiptir. Bu nedenle TSH, kanın ulaştığı diğer doku ve organlarda (örneğin karaciğer veya kaslarda) tiroksin sentezlenmesine neden olamaz. Bu durum hormonların hedef hücre özgüllüğü prensibine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birey I (X hastası) verilerinin analiz edilmesi
TSH yüksek, Tiroksin düşük.
Tiroksin üretilemediği için hipofiz üzerindeki baskı kalkmış ve TSH artmıştır. Bu durum genellikle iyot eksikliği gibi tiroit bezinin çalışamadığı durumlarda görülür.
2
Birey II (Y hastası) verilerinin analiz edilmesi
TSH düşük, Tiroksin yüksek.
Tiroit bezinin kontrolsüz çalışması sonucu artan tiroksin, negatif geri bildirim ile hipofizi baskılayarak TSH salgısını minimuma indirmiştir.
3
Hormonların taşınma ve etki mekanizmasının değerlendirilmesi
Hormonlar kanla tüm vücuda gider ama sadece reseptörü olan hücreyi etkiler.
TSH'nin reseptörleri sadece tiroit bezinde bulunur. Dolayısıyla TSH, geçtiği her dokuda tiroksin sentezine yol açamaz; bu görev sadece tiroit bezine özgüdür.

Anahtar Kavram

Hormonal Geri Bildirim (Feedback) ve Hedef Hücre Özgüllüğü

Daha Fazla Pratik

Feedback mekanizmalarını pekiştirmek için kalsitonin ve parathormon arasındaki antagonist ilişkiyi inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla