Periyodik sistemin aynı yatay sırasında (periyodunda) yer alan ve ba�� grup elementi olduk… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Periyodik sistemin aynı yatay sırasında (periyodunda) yer alan ve ba�� grup elementi oldukları bilinen ardışık atom numaralı $X$ , $Y$ ve $Z$ elementlerine ait birinci iyonlaşma enerjisi ve kovalent yarıçap değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Element	Birinci İyonlaşma Enerjisi ( $\text{kJ/mol}$ )	Kovalent Yarıçapı ( $\text{pm}$ )
$X$	$899$	$112$
$Y$	$801$	$88$
$Z$	$1086$	$77$

Buna göre, bu elementler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A
$X$ elementinin temel hâl elektron dizilimi küresel simetri özelliği gösterirken, $Y$ elementininki göstermez.
B
$X$ , periyodik sistemin $s$ blokunda; $Y$ ve $Z$ ise $p$ blokunda yer alır.
$X$ elementinin değerlik elektron sayısı, $Y$ elementininkinden fazladır.Cevap
D
$Z$ elementinin çekirdek yükü, $X$ elementininkinden $2$ fazladır.
E
En dış katmanlarında bulunan toplam elektron sayısı en fazla olan $Z$ elementidir.

Cevap

X elementinin değerlik elektron sayısının Y elementininkinden fazla olduğunu belirten ifade yanlıştır. X elementinin değerlik elektron sayısı 2, Y elementininki ise 3'tür.

X elementinin değerlik elektron sayısı 2 iken, Y elementinin değerlik elektron sayısı 3'tür. Bu nedenle X elementinin değerlik elektron sayısının Y elementininkinden fazla olduğunu iddia eden ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Kovalent yarıçap değerlerini kullanarak elementlerin periyodik sistemdeki yatay sıralamasını belirlemek.

Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe kovalent yarıçap küçülür. Yarıçap değerleri

X > Y > Z

şeklinde azaldığından, elementlerin soldan sağa doğru sıralanışı

X

Y

Z

şeklindedir.

Atom yarıçapı trendini uygulayarak elementlerin periyottaki bağıl konumlarını tespit etmek.

Birinci iyonlaşma enerjisi değerlerini inceleyerek elementlerin gruplarını saptamak.

Genel eğilimin aksine

X

'in birinci iyonlaşma enerjisi (

899\text{ kJ/mol}

Y

'ninkinden (

801\text{ kJ/mol}

) daha büyüktür. Ardışık atom numaralı bu elementler arasındaki sapma,

2\text{A} > 3\text{A}

(küresel simetri) istisnasına uymaktadır. Dolayısıyla

X

elementi

2\text{A}

grubunda,

Y

elementi

3\text{A}

grubunda,

Z

elementi ise

4\text{A}

grubundadır.

İyonlaşma enerjisindeki küresel simetri sapmasını kullanarak elementlerin kesin gruplarını belirlemek.

Grup numaralarından değerlik elektron sayılarını bularak karşılaştırma yapmak.

2\text{A}

grubundaki

X

elementinin değerlik elektron sayısı

2

3\text{A}

grubundaki

Y

elementinin değerlik elektron sayısı ise

3

'tür.

X

'in değerlik elektron sayısı

Y

'den küçüktür.

Bulunan grup bilgilerinden değerlik elektron sayılarını çekmek ve kıyaslamak.

Anahtar Kavram

Aynı periyottaki elementlerin kovalent yarıçaplarının soldan sağa azalması ve birinci iyonlaşma enerjilerindeki küresel simetri kaynaklı (2A > 3A) sapmalar.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru