Examkin

Soru

Zorluk: ZorSağlık ve Sosyal Alanlardaki Gelişmeler

Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye Cumhuriyeti Devleti; savaşlar nedeniyle yıpranmış, nüfusu azalm��ş ve salgın hastalıklarla boğuşan bir toplumsal yapıyı devralmıştır. Bu durum karşısında erken Cumhuriyet Dönemi ekonomi, sağlık ve sosyal politikalarının merkezine 'nüfusu artırma ve koruma' hedefi yerleştirilmiştir. Bu doğrultuda 1920'de Sıhhiye Vekaleti kurulmuş, salgın hastalıklarla mücadele seferberliği başlatılmış ve 1930'da Umumi Hıfzıssıhha Kanunu yürürlüğe konmuştur.

Bu politikalar ve dönemin özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi erken Cumhuriyet Dönemi'nde uygulanan sağlık ve nüfus politikası kapsamındaki gelişmelerden biri olamaz?

  1. A
    Gebeliği önleyici ilaç ve araçların satışının ve ithalatının kanunla yasaklanması
  2. B
    Çok çocuklu annelerin madalya ile ödüllendirilmesi ve ailelerin yol vergisinden muaf tutulması
  3. C
    Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsünde yerli aşı ve serum üretilerek salgın hastalıklara karşı ücretsiz uygulanması
  4. Yabancı doktor, ebe ve hemşirelerin Türkiye'de serbestçe mesleklerini icra etmelerine izin verilmesiCevap
  5. E
    Numune hastaneleri ve doğum evleri (hilal-i ahmer doğum klinikleri) kurularak anne ve çocuk sağlığının güvence altına alınması

Cevap

Yabancı doktor, ebe ve hemşirelerin Türkiye'de serbestçe mesleklerini icra etmelerine izin verilmesi
Erken Cumhuriyet Dönemi'nde millî bir sağlık politikası yürütmek amacıyla 1928 yılında çıkarılan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ile Türkiye sınırları içinde doktorluk, ebelik ve hemşirelik yapabilme hakkı yalnızca Türk vatandaşlarına tanınmıştır. Bu düzenleme ile yabancı uyruklu hekimlerin Türkiye'de serbestçe mesleklerini icra etmeleri yasaklanmış, tıp alanında millîleşme hedeflenmiştir. Bu nedenle yabancı sağlık çalışanlarına serbest meslek icra izni verilmesi dönemin gelişmelerinden biri değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Erken Cumhuriyet Dönemi'nin nüfus ve sağlık politikalarının genel amacını saptama
Savaşların demografik yıkımını onarmak amacıyla devletin pro-natalist (nüfusu artırıcı) ve koruyucu sağlık politikalarını benimsediğini belirleme
Toplumsal ve ekonomik kalkınma için nüfusun korunması ve artırılmasının öncelikli hedef olmasından dolayıdır.
2
Seçeneklerdeki uygulamaların tarihsel arka planını ve yasal düzenlemelerini inceleme
Doğum kontrol yöntemlerinin yasaklanması, çok çocuklu ailelere teşvikler verilmesi, Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü ve Numune Hastaneleri gibi kurumların açılmasının bu nüfus ve sağlık politikalarıyla doğrudan örtüştüğünü görme
Seçeneklerin dönemin ruhu ve uygulamalarıyla tutarlılığını analiz etmek için gereklidir.
3
1928 tarihli 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un hükümlerini değerlendirme
Kanunun birinci maddesinde hekimlik mesleğinin yalnızca Türk vatandaşlarına hasredildiğini, yabancı uyrukluların Türkiye'de tıp mesleği icra etmesinin yasaklandığını tespit etme
Cumhuriyet Dönemi sağlık politikalarının millîleşme ve kendi kaynaklarına dayanma prensibini test etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Sağlık Politikaları ve Millîleştirme Yasaları
Bu soruyu puanla

Konular

Sağlık ve Sosyal Alanlardaki Gelişmeler

Bu konudan daha fazla soru