Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİslam Medeniyetinde Bilim ve Düşünce Kurumları

İslam medeniyetinde eğitim, bilim ve düşünce kurumlarının tarihsel gelişim süreçleri ve işlevleriyle ilgili:

I. Beytülhikme, ilk olarak Emeviler döneminde Şam'da kurulmuş olup Abbasi Halifesi Me’mun döneminde tercüme faaliyetlerinin merkezi haline gelmiştir.
II. Darülkurra, hicri ilk asırlardan itibaren mescitlerden bağımsız müstakil birer eğitim kurumu olarak kurulmuş, özellikle hadis ravilerinin cerh ve tadil faaliyetlerine ev sahipliği yapmıştır.
III. Nizamiye Medreseleri, devletin memur ihtiyacını karşılamak ve batıl inançlarla fikri düzeyde mücadele etmek gibi siyasi ve sosyal amaçlarla da kurulmuş kurumlardır.
IV. Rasathaneler, İslam dünyasında sadece astronomik gözlemlerle sınırlı kalmamış, aynı zamanda matematik eğitiminin ve alet yapım atölyelerinin de yürütüldüğü kurumsal yapılar olmuştur.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

  1. A
    I ve II
  2. B
    I ve III
  3. C
    II ve III
  4. III ve IVCevap
  5. E
    I, III ve IV

Cevap

III ve IV ifadelerini içeren seçenektir.
İslam medeniyetinde Nizamiye Medreseleri, dönemin siyasi ve inanç krizlerine çözüm üretmek üzere devlet kademelerine nitelikli bürokrat yetiştirmek ve Bâtıni propagandalara karşı fikri mücadele vermek misyonuyla kurulmuştur. Diğer yandan rasathaneler, sadece gökyüzünü gözlemlemekle kalmayıp matematik eğitiminin de verildiği ve gözlem aletlerinin üretildiği entegre bilimsel kurumlar olmuştur. Bu doğrultuda üçüncü ve dördüncü ifadeleri içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Beytülhikme'nin tarihi kökenlerini incelemek.
Beytülhikme Emeviler döneminde Şam'da değil, Abbasiler döneminde Bağdat'ta kurulmuştur. Dolayısıyla birinci öncül yanlıştır.
Kurumların kurulduğu dönem ve yerlerin doğruluğunu tespit etmek.
2
Darülkurra'nın işlevsel ve kurumsal kapsamını analiz etmek.
Darülkurra, Kur'an-ı Kerim'in ezberlenmesi, tecvidi ve kıraat ilminin öğretilmesi amacıyla kurulmuş ihtisas merkezleridir. Hadis eğitimi ve ravilerin incelenmesi faaliyetleri ise Darülhadis'te gerçekleştirilir. Dolayısıyla ikinci öncül yanlıştır.
Benzer isimli ve işlevli kurumların ihtisas alanlarını ayırt etmek.
3
Nizamiye Medreseleri'nin toplumsal ve siyasi kuruluş amaçlarını değerlendirmek.
Nizamiye medreseleri sadece dini/dünyevi eğitim vermekle kalmamış, Büyük Selçuklu Devleti'nin bürokrat ihtiyacını karşılamak ve Bâtınilik gibi ehli sünnet dışı akımlarla fikri mücadele yürütmek amacıyla tasarlanmıştır. Dolayısıyla üçüncü öncül doğrudur.
Medreselerin eğitim dışındaki sosyo-politik rollerini analiz etmek.
4
Rasathanelerin bilimsel etkinlik sınırlarını ve işlevlerini değerlendirmek.
Rasathaneler yalnızca gökyüzünü izleme mekânı değil, aynı zamanda üst düzey matematik eğitiminin verildiği ve usturlab gibi astronomi aletlerinin tasarlandığı atölyeleri içeren kurumsal merkezlerdir. Dolayısıyla dördüncü öncül doğrudur.
Rasathanelerin çok yönlü bilimsel kimliğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

İslam Medeniyetinde Bilim ve Düşünce Kurumlarının Tarihsel ve İşlevsel Özellikleri
Bu soruyu puanla

Konular

İslam Medeniyetinde Bilim ve Düşünce Kurumları

Bu konudan daha fazla soru