Soru

Zorluk: KolayDoppler Olayı

Durgun bir hava ortamında sabit frekansla ses yayan bir kaynak, durmakta olan bir gözlemciye doğru sabit hızla yaklaşmaktadır. Gözlemci, kaynağın ürettiği sesin frekansını gerçek değerinden daha büyük olarak algılamaktadır.

Buna göre, gözlemcinin sesi daha yüksek frekansta algılamasının fiziksel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ses dalgalarının yayılma hızının artması
  2. B
    Ses dalgalarının yayılma hızının azalması
  3. Kaynağın hareketi nedeniyle gözlemciye doğru yayılan dalgaların dalga boyunun küçülmesiCevap
  4. D
    Kaynaktan çıkan sesin genliğinin artması
  5. E
    Kaynağın kendi titreşim frekansının artması

Cevap

Kaynağın hareketi nedeniyle gözlemciye doğru yayılan dalgaların dalga boyunun küçülmesi
Kaynak gözlemciye doğru yaklaştığında, dalga tepeleri hareket yönünde sıkışarak daha küçük bir dalga boyu oluşturur. Ortam değişmediği için dalga hızı sabit kalır. Sabit hızda dalga boyunun küçülmesi, algılanan frekansın artmasına ve sesin daha tiz duyulmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Doppler olay��nda dalga hızını belirleyen faktörü belirleme.
Ses dalgalarının hızı yalnızca ortamın özelliklerine bağlıdır. Ortam durgun ve değişmez olduğundan dalgaların hızı (vv) sabittir.
Doppler olayında kaynağın ya da gözlemcinin hareketi dalga hızını etkilemez.
2
Dalga boyundaki değişimi inceleme.
Kaynak gözlemciye doğru yaklaştığı için, kaynaktan çıkan ardışık dalga tepeleri arasındaki mesafe gözlemciye göre sıkışır ve dalga boyu (λ\lambda) küçülür.
Hareket yönündeki dalga boyu sıkışma nedeniyle daha küçük algılanır.
3
Hız, dalga boyu ve frekans ilişkisini kullanarak algılanan frekansı bulma.
v=λfv = \lambda \cdot f formülüne göre, hız (vv) sabitken dalga boyunun (λ\lambda) küçülmesi, algılanan frekansın (ff) artmasına neden olur.
Hız sabit olduğundan dalga boyu ile frekans ters orantılıdır.

Anahtar Kavram

Doppler olayında frekans ve dalga boyu değişimi
Bu soruyu puanla