Examkin

Soru

Zorluk: ZorTarih Biliminin Tanımı, Konusu ve Özellikleri

Şanlıurfa yakınlarındaki Göbeklitepe kazılarında ortaya çıkarılan dikili taşlar üzerindeki hayvan kabartmalarını ve sembolleri inceleyen bir tarihçi, bu eserleri üreten topluluğun inanç dünyasını ve sosyal yapısını aydınlatmak amacıyla şu çalışmaları yapmıştır:

I. Dikili taşlardaki figürlerin üslup özelliklerini karşılaştırmak amacıyla aynı döneme ve bölgeye ait diğer arkeolojik buluntuları incelemiştir.

II. Taşların üzerindeki sembollerin bir yazı diline ait olup olmadığını ve ne anlama geldiğini belirlemek için paleografi ve epigrafi uzmanlarından destek almıştır.

III. Elde ettiği bulguları, günümüzün modern din ve inanç sistemlerinin kavramsal çerçevesini kullanarak yorumlamış ve bu yapıların kesin olarak birer tapınak olduğunu ileri sürmüştür.

Buna göre tarihçinin, bu araştırmasındaki uygulamalarından hangilerinde tarih biliminin konusu, yöntemi ve özellikleri açısından hata yaptığı söylenebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. II ve IIICevap
  5. E
    I, II ve III

Cevap

İkinci ve üçüncü öncülleri içeren seçenek doğru cevaptır. Tarihçi, yazı öncesi dönem için yazılı kaynakları inceleyen bilim dallarını kullanmaya çalışarak ve geçmiş buluntuları günümüz değer yargılarıyla yorumlayarak hata yapmıştır.
Tarihçinin ikinci öncülde yazı öncesi dönem için paleografi ve epigrafi bilim dallarından yararlanmak istemesi yazılı kaynak yanılgısına; üçüncü öncülde ise geçmişteki bulguları günümüz inanç sistemlerine göre kesinleştirerek yorumlaması anakronizm (tarihsel yanılgı) hatasına örnektir. Birinci öncüldeki karşılaştırmalı arkeolojik inceleme ise doğru bir tarihsel yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülün değerlendirilmesi
Arkeolojik buluntuların karşılaştırılması tarih öncesi dönem araştırmalarında kullanılan doğru bir yöntemdir.
Yazısız dönemlerin aydınlatılmasında arkeolojik karşılaştırma önemli bir metottur.
2
İkinci öncülün değerlendirilmesi
Tarih öncesi bir yerleşim olan Göbeklitepe'de paleografi ve epigrafi bilimlerinden yararlanılamaz.
Göbeklitepe yazının icadından önceki bir döneme aittir ve paleografi ile epigrafi doğrudan yazılı kaynakları inceler.
3
Üçüncü öncülün değerlendirilmesi
Göbeklitepe buluntularının günümüz dini sistemleriyle yorumlanarak kesin yargılara varılması anakronizmdir.
Tarihsel olgu ve eserler kendi dönemlerinin koşullarına göre incelenmelidir, günümüz bakış açısıyla yorumlanamaz.

Anahtar Kavram

Tarih araştırmalarında yazılı kaynak yanılgısı ve anakronizm
Bu soruyu puanla

Konular

Tarih Biliminin Tanımı, Konusu ve Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru