Zihnin kontrolsüz, dağınık ve dış dünyadan bağımsız bir şekilde çağrışımlar zinciriyle akıtılması esasına dayanan ---- tekniği ile kahramanın iç dünyasının yine kendi ağzından ancak dil bilgisi kurallarına uygun, mantıklı ve düzenli cümlelerle aktarılmasına dayanan ---- tekniği, modern ve postmodern romanda sıkça kullanılan anlatım yöntemlerindendir.
Buna göre, aşağıdaki parçaların hangisinde bu iki teknik sırasıyla örneklendirilmiştir?
- AI. Telefonu sessize alıp masaya bıraktı. Onu arayıp her şeyi açıkça anlatmalıyım. Eğer şimdi aramazsam bir daha asla cesaret edemem. Bu belirsizlik beni içten içe kemiriyor.
II. Merdivenlerden inerken ayağı kaydı. Dikkat etmeli. Adımlar... Hayat da böyle basamaklardan ibaret değil mi? Geçen g��n okuduğum kitaptaki o yaşlı bilge ne diyordu? Bilgelik... Bilge olmak için saçların ağarması mı gerek? Neyse, otobüs kaç dakika sonra gelir acaba? - BI. Yıllar sonra doğduğu eve döndüğünde içinde tarifi imkansız bir sızı hissetti. Eski günlerin hatırası, duvarlardaki çatlaklardan sızan nem gibi ruhunu sarıyordu. Kendini suçlu hissediyor, zamanında burayı terk etmemiş olmayı diliyordu.
II. Anahtarı kapının kilidine soktu. Dönmüyor. Paslanmış. Demir... Demirci Hüseyin'in dükkanındaki o kıvılcımlar. Ne çok korkardım çocukken ateşten. Ateş... Cehennem ateşi de böyle midir? Bugün cuma, yarın tatil. Çok uykum var. - I. Ceketinin düğmesini ilikledi. Soğuk. Havalar da birden soğudu. Geçen yıl bu zamanlar Bodrum'daydık. O mavi deniz... Mavinin her tonu vardı orada. Ressam amca tuvaline ne güzel yansıtıyordu dalgaları. Ressam olmak varmış. Hayatın renklerini karıştırmak... Yarınki faturaları nasıl ödeyeceğim ben?
II. Aynadaki yansımasına baktı. Bu saçlarımdaki aklar da neyin nesi? Yaşlanıyorum galiba. Artık bu şehri terk edip sakin bir kasabaya yerleşmemin zamanı geldi de geçiyor.Cevap - DI. Çayından bir yudum aldı. Şeker... Şeker pancarı tarlalarında çalışan o kadınlar. Annemin elleri de öyle nasırlıydı. Nasır... Ayakkabım ayağımı sıkıyor. Yenisini alacak para var mı cüzdanda? Cüzdanı evde mi unuttum yoksa? Hayır, cebimde.
II. Büyük salona girdiğinde herkesin gözü onun üzerindeydi. Bu ilgiden rahatsız olmuştu ama dışarıya renk vermemek için yapay bir gülümsemeyle konukları selamladı. İçindeki öfkeyi bastırmaya çalışıyordu. - EI. Mektubu katlayıp cebine koydu. Bu sırrı ölene kadar saklayacağım. Kimse gerçeği öğrenmemeli. Eğer öğrenirlerse her şey mahvolur.
II. Olanları düşündükçe içi daralıyor, babasına karşı hissettiği kırgınlığı bir türlü aşamıyordu. Aslında ona hak vermek istiyor ama gururu buna engel oluyordu.
Cevap
İlk parçada kahramanın zihnindeki çağrışımların düzensiz bir şekilde aktarıldığı bilinç akışı, ikinci parçada ise kendi kendine yaptığı mantıklı iç konuşmanın yer aldığı seçenek doğrudur.
Bilinç akışı ve iç konuşma tekniklerinin sırasıyla örneklendirildiği parça doğru cevaptır. İlk parçada ceketinin düğmesini ilikleyen kahramanın zihni serbest çağrışımlarla tamamen kopuk konular (soğuk hava, Bodrum tatili, ressam, faturalar) arasında mantıksal bağ gözetmeden geçiş yapmaktadır, bu bilinç akışıdır. İkinci parçada ise aynaya bakan kahramanın zihnindeki iç konuşma dil bilgisi kurallarına uygun, düzgün cümlelerle kendi ağzından yansıtılmıştır, bu da iç konuşma tekniğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Anlatmaya Bağlı Metinlerde Anlatım Teknikleri (Bilinç Akışı ve İç Konuşma Farkı)