Bir nöropsikoloji araştırmasında, katılımcıların farklı bilinç durumlarındayken beyin dalgaları (EEG) ve dış uyarılara verdikleri tepki süreleri incelenmiştir. Araştırma verilerine göre:
- Katılımcılar karmaşık bir matematiksel problemi çözerken yüksek frekanslı Beta dalgaları kaydedilmiş, dış uyarılara en hızlı ve seçici tepki bu evrede verilmiştir.
- Katılımcılar gözleri kapalı şekilde sakinleştiklerinde (meditasyon) Alpha dalgaları baskın hale gelmiş, çevreye olan farkındalıklarının sürdüğü ancak tepki verme eğilimlerinin azaldığı görülmüştür.
- Uykuya geçişin ilk aşamalarında (NREM Evre 1) Theta dalgaları gözlenmiş, katılımcıların dış uyarılara duyarlılığı azalsa da tamamen kaybolmamıştır.
- Derin uyku evresinde (NREM Evre 4) ise yavaş ve yüksek genlikli Delta dalgaları ölçülmüş, bu evrede uyandırılan katılımcıların çevreye uyum sağlamakta zorlandığı ve geçici bir yönelim bozukluğu yaşadığı rapor edilmiştir.
Buna göre, bilinç ve farklı bilinç durumlarına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- Bilinç durumlarındaki değişimler, hem beyindeki elektriksel aktivitenin örüntüsünü hem de bireyin çevresel uyarıcıları işleme ve onlara yanıt verme kapasitesini eş zamanlı olarak yapılandırır.Cevap
- BKatılımcıların dış uyarılara verdikleri tepki süreleri araştırmanın bağımsız değişkeni, beyin dalgalarında (EEG) meydana gelen değişimler ise bağımlı değişkenidir.
- CMeditasyon ve hafif uyku evresinde dış uyarılara karşı duyarlılığın azalması, fiziksel bir uyarıcının yanlış yorumlanmasından ziyade tamamen uyarıcısız ortamda gerçekleşen bir halüsinasyon durumudur.
- DBilinçli farkındalık süreçlerinin açıklanmasında sadece gözlenebilir uyaran-tepki ilişkisinin yeterli olması nedeniyle zihinsel durumların ve EEG dalgalarının incelenmesi davranışçı yaklaşım açısından gereksizdir.
- EDerin uyku evresinden (NREM Evre 4) uyandırılan katılımcıların geçici bir şaşkınlık yaşaması, uykuda gerçekleşen zihinsel etkinliklerin uyanıklık anındaki yeni bilgileri unutturmasıyla (geriye ket vurma) açıklanır.