Soru

Zorluk: OrtaTranslasyon (Okuma) Mekanizması ve Ribozom

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen polipeptit sentezi (translasyon) süreci ve ribozomun bu süreçteki işlevi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Durdurucu kodonlar (UAA, UAG ve UGA) için uygun antikodona sahip özel tRNA molekülleri sitoplazmadan ribozoma gelerek sentezi sonlandırır.
  2. B
    mRNA üzerindeki genetik bilginin okunması işlemi, ribozom tarafından 353' \rightarrow 5' yönünde ilerleyecek şekilde gerçekleştirilir.
  3. Amino asitler arasındaki peptit bağlarının kurulması, ribozomun büyük alt biriminde bulunan rRNA molekülünün katalizörlüğünde gerçekleşir.Cevap
  4. D
    Bir hücrenin protein sentezi (translasyon) yapabilmesi için mutlaka bölünme evresinde olması ve DNA'sını eşlemiş olması gerekir.
  5. E
    Her bir tRNA molekülü, sahip olduğu antikodon bölgesi sayesinde birden fazla farklı amino asit çeşidini tanıyıp ribozoma taşıyabilir.

Cevap

Peptit bağlarının oluşumu, ribozomun büyük alt biriminde bulunan rRNA molekülünün katalitik etkisiyle gerçekleşir.
Protein sentezi sırasında, P bölgesindeki peptit zinciri ile A bölgesine yeni gelen amino asit arasında peptit bağı kurulur. Bu reaksiyon, ribozomun büyük alt biriminde bulunan rRNA molekülü tarafından katalizlenir. Bu durum, rRNA'nın bir enzim gibi davrandığını gösterir ve bu yapıya 'ribozim' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Ribozomun alt birimlerinin rollerini analiz etmek.
Küçük alt birim mRNA'yı bağlarken, büyük alt birim tRNA'ların bağlandığı bölgeleri (A, P, E) ve peptit bağı kurucu merkezi barındırır.
Translasyonun mekanik temelini anlamak için yapı-görev ilişkisi kurulmalıdır.
2
Peptit bağı oluşum mekanizmasını değerlendirmek.
Büyük alt birimdeki rRNA'nın 'ribozim' olarak adlandırılan katalitik bir aktiviteye sahip olduğu ve amino asitler arasında bağ kurduğu belirlenir.
Enzimatik aktivitenin hangi molekül tarafından sağlandığı protein sentezinin temel bilgisidir.
3
Diğer süreçleri (yön, sonlanma, özgüllük) kontrol etmek.
Okumanın 535' \rightarrow 3' yönünde olduğu, durdurucu kodonlara protein yapılı faktörlerin bağlandığı ve tRNA'ların amino asitlere özgü olduğu doğrulanır.
Hatalı kavramları eleyerek doğru bilgiye ulaşmak için mekanizmanın tüm aşamaları taranmalıdır.

Anahtar Kavram

Ribozomun yapısı ve rRNA'nın katalitik (ribozim) görevi
Bu soruyu puanla