Soru

Zorluk: ZorPsikolojide Araştırma Yöntem ve Teknikleri

Bir gelişim psikoloğu, yeni yürümeye başlayan çocukların (182418-24 aylık) serbest oyun ortamındaki oyuncak çeşitliliğinin (az sayıda çok işlevli oyuncak vs. çok sayıda tek işlevli oyuncak) çocuklar��n odaklanma süreleri ve oyun içi yaratıcılık düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektedir. Bu amaçla benzer gelişimsel özelliklere ve sosyo-ekonomik arka plana sahip çocuklardan iki grup oluşturulmuştur. Deney grubuna sadece 44 adet çok işlevli ahşap blok verilirken, kontrol grubuna 2020 adet tek işlevli plastik oyuncak (araba, hazır figür vb.) sağlanmıştır. Her iki grup da aynı ısı, ışık ve gürültü seviyesine sahip odalarda, 3030 dakika boyunca gözlemlenmiş ve çocukların tek bir oyuncakla kesintisiz oynama süreleri (odaklanma) ile oyuncakları alışılmışın dışında kullanma sıklıkları (yaratıcılık) kaydedilmiştir.

Buna göre araştırmayla ilgili olarak,

I. Bağımsız değişken, çocuklara sunulan oyuncakların işlevsellik yapısı ve sayısıdır.
II. Çocukların tek bir oyuncakla kesintisiz oynama süreleri ile oyuncakları farklı amaçlarla kullanma sıklıkları bağımlı değişkenlerdir.
III. Çocukların yaş aralığı, gelişimsel özellikleri ve oyun odasının fiziksel koşulları kontrol altında tutulan (sabit) değişkenlerdir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. C
    I ve III
  4. D
    II ve III
  5. I, II ve IIICevap

Cevap

Araştırmada manipüle edilen oyuncak yapısı ve sayısı bağımsız değişkeni, ölçülen odaklanma ve yaratıcılık düzeyleri bağımlı değişkenleri, sabit tutulan yaş ve oda koşulları ise kontrol değişkenlerini temsil ettiği için öncüllerin tamamı doğrudur.
Araştırmada etkisi incelenen neden konumundaki oyuncakların yapısı ve sayısı bağımsız değişkeni; bu durumun sonucunda ölçülen odaklanma süreleri ve oyun içi yaratıcılık düzeyleri bağımlı değişkenleri; gruplar arasında sabit tutulan yaş ve oda koşulları ise kontrol değişkenlerini temsil etmektedir. Bu nedenle öncüllerin tamamı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmadaki neden-sonuç ilişkisini kurarak bağımsız değişkeni saptamak.
Bağımsız değişkenin çocuklara sunulan oyuncakların işlevsellik yapısı ve sayısı olduğu belirlenir.
Bağımsız değişken, araştırmacının doğrudan manipüle ettiği ve etkisi incelenen neden durumundaki değişkendir.
2
Bağımsız değişkenin etkisiyle ortaya çıkan sonucu, yani bağımlı değişkenleri saptamak.
Bağımlı değişkenlerin çocukların odaklanma süreleri ve oyun içi yaratıcılık düzeyleri olduğu belirlenir.
Bağımlı değişken, bağımsız değişkene bağlı olarak değişen ve ölçülen sonuç durumundaki değişkendir.
3
Deney sürecinde sabit tutulan ve gruplar arasında fark yaratması engellenen kontrol değişkenlerini belirlemek.
Kontrol değişkenlerinin çocukların yaş aralığı, gelişimsel özellikleri ve oyun odasının fiziksel koşulları olduğu belirlenir.
Kontrol değişkenleri, deneyin güvenirliğini sağlamak için sabit tutulan ve etkisi arındırılan faktörlerdir.
4
Tüm öncüllerin doğruluğunu birleştirerek doğru seçeneğe ulaşmak.
I, II ve III numaralı ifadelerin tamamının doğru olduğu sonucuna varılır.
Yapılan analizler doğrultusunda her üç öncülün de bilimsel metodolojiye uygun olarak doğru tanımlandığı görülür.

Anahtar Kavram

Psikolojide Araştırma Yöntemleri: Deneysel Yöntemin Değişkenleri
Bu soruyu puanla