Soru

Zorluk: ZorSolunum Sistemi

İnsan vücudunda solunum gazlarının taşınması sürecinde gerçekleşen kimyasal olaylar ve bu olayların gerçekleştiği ortamlar/kavramlar aşağıda verilmiştir. Sol tarafta verilen olayları, sağ tarafta verilen en uygun ortam veya fizyolojik kavramla eşleştiriniz.

  • Karbonik anhidraz enziminin CO2CO_2 ve H2OH_2O moleküllerini birleştirerek H2CO3H_2CO_3 sentezlemesiDoku kılcalları (Alyuvar içi)
  • Bikarbonat iyonlarının (HCO3HCO_3^-) dokulardan alveollere doğru taşınmasını sağlayan ana kan bölümüKan plazması
  • Alveol kılcallarına ulaşan karbonik asidin (H2CO3H_2CO_3) dehidrasyon ile CO2CO_2 ve H2OH_2O'ya ayrıştırılmasıAlveol kılcalları (Alyuvar içi)
  • Doku kılcallarında artan CO2CO_2 ve asitliğin etkisiyle hemoglobinin oksijene ilgisinin azalarak oksijeni serbest bırakmasıBohr etkisi

Cevap

Karbonik anhidrazın asit sentezlemesi doku kılcalı alyuvarıyla, bikarbonatın taşınması kan plazmasıyla, asidin parçalanması alveol kılcalı alyuvarıyla ve oksijenin serbest bırakılması Bohr etkisiyle eşleşir.
Doğru eşleştirme, solunum fizyolojisindeki temel kimyasal döngüleri takip eder: Karbonik anhidraz doku kılcallarındaki alyuvarlarda asit sentezini (L1-R2) ve alveol kılcallarındaki alyuvarlarda asit parçalanmasını (L3-R1) katalizler. Gazın plazmada taşınan ana formu bikarbonattır (L2-R3). Dokulardaki asitliğin oksijen bırakılmasını tetiklemesi ise Bohr etkisi (L4-R4) olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Karbondioksit taşıma reaksiyonlarının yönünü belirleme
Doku kılcallarında CO2CO_2 girişi olduğu için reaksiyonlar CO2+H2OH2CO3H++HCO3CO_2 + H_2O \rightarrow H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^- yönündedir.
Doku seviyesinde metabolik faaliyet sonucu üretilen yüksek yoğunluktaki CO2CO_2'nin kanda taşınabilir forma dönüşmesi gerekir.
2
Karbonik anhidraz enziminin çalışma bölgelerini ayırt etme
Bu enzim alyuvar içinde bulunur. Temsil edilen birinci olay dokuda sentez, üçüncü olay ise akciğerde parçalamadır.
Enzim tersinir (çift yönlü) çalışır; PCO2PCO_2 yüksekse sentez, düşükse parçalama yapar.
3
Taşıma ortamlarını analiz etme
Bikarbonat iyonları plazmada çözünmüş halde taşınır.
İyonik yapıdaki bikarbonat alyuvar dışına difüzyonla çıkarak kanın tamponlanmasına ve gazın verimli taşınmasına katkı sağlar.
4
Bohr etkisini tanımlama
Düşük pHpH (asitlik), hemoglobinin oksijeni tutma kapasitesini düşürür.
Bu mekanizma, metabolik hızı yüksek (dolayısıyla asitliği yüksek) dokulara daha fazla oksijen bırakılmasını garanti altına alır.

Anahtar Kavram

Kandaki Solunum Gazlarının Taşınma Mekanizmaları
Bu soruyu puanla