Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAlkanlar

Doymuş bir açık zincirli hidrokarbon olan XX bileşiği ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:

* 0,1 mol0,1\text{ mol}'ü tamamen yakıldığında normal koşullarda 13,44 L13,44\text{ L} CO2CO_2 gazı oluşturuyor.
* Yapısındaki karbon atomlarından bir tanesi dört başka karbon atomuna bağlıdır (kuaterner karbondur).
* Ultraviyole (UVUV) ışık altında klor gazı ile yer değiştirme (sübstitüsyon) tepkimesi verdiğinde monoklorlu türevlerinden en fazla 33 farklı yapı izomeri elde ediliyor.

Buna göre, XX bileşiği ile ilgili;

I. IUPAC kurallarına göre sistematik adı 2,2-dimetilbütandır.
II. Yapısında 1212 tane primer (1∘1^\circ), 22 tane sekonder (2∘2^\circ) hidrojen atomu bulunur.
III. Aynı dış basınç altında kaynama noktası, kendisinin yapı izomeri olan 2,3-dimetilbütan bileşiğininkinden daha düşüktür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. C
    I ve III
  4. D
    II ve III
  5. I, II ve IIICevap

Cevap

Tüm öncüller (I, II ve III) doğrudur.
Bileşiğin 0,1 mol0,1\text{ mol}'ünün yanmasıyla oluşan 13,44 L13,44\text{ L} CO2CO_2 gazı 0,6 mol0,6\text{ mol} karbona karşılık gelir. Buradan bileşiğin 66 karbonlu bir alkan (C6H14C_6H_{14}) olduğu anlaşılır. Kuaterner karbon içeren ve klorlanmasıyla en fazla 3 monoklorlu yapı izomeri oluşturan tek C6H14C_6H_{14} izomeri 2,2-dimetilbütandır. Bu bileşikte 12 primer ve 2 sekonder hidrojen bulunur. Ayrıca dallanma miktarı 2,3-dimetilbütandan fazla olduğu için kaynama noktası daha düşüktür. Dolayısıyla öncüllerin üçü de doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşiğin mol sayısından ve yanma ürünü olan CO2CO_2 miktarından karbon sayısını belirleme.
Bileşiğin 1 mol1\text{ mol}'ünde 6 mol6\text{ mol} karbon atomu oldu��u bulunur, kapalı formülü C6H14C_6H_{14} şeklindedir.
Yanma tepkimesinde oluşan CO2CO_2'deki karbon atomları doğrudan yakılan organik bileşikten gelir.
2
Kuaterner karbon atomu bilgisi ve monoklorlu yapı izomeri sayısını kullanarak bileşiğin açık yapısını tespit etme.
Bileşiğin 2,2-dimetilbütan olduğu belirlenir.
Hexane izomerlerinden kuaterner karbona sahip olan ve klorlama ile 3 farklı yapı izomeri veren tek bileşik 2,2-dimetilbütandır.
3
Bileşikteki primer ve sekonder hidrojen sayılarını hesaplama.
12 tane primer, 2 tane sekonder hidrojen atomu olduğu doğrulanır.
Primer karbonlara bağlı hidrojenler primer, sekonder karbona bağlı hidrojenler sekonder hidrojen atomudur.
4
2,2-dimetilbütan ile 2,3-dimetilbütan bileşiklerinin kaynama noktalarını dallanma derecelerine göre karşılaştırma.
2,2-dimetilbütanın kaynama noktasının 2,3-dimetilbütandan daha düşük olduğu doğrulanır.
Alkanlarda dallanma arttıkça temas yüzeyi azalır, London kuvvetleri zayıflar ve kaynama noktası düşer.

Anahtar Kavram

Alkanların adlandırılması, fiziksel özellikleri ve klorlama (yer değiştirme) tepkimeleri
Bu soruyu puanla

Konular

Alkanlar

Bu konudan daha fazla soru