Soru

Zorluk: ZorPsikolojinin Alt Dalları ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

Bir doğal afet sonrasında oluşturulan multidisipliner bir araştırma grubu, afetzedelerin uyum süreçlerini desteklemek amacıyla bir proje yürütmektedir. Proje kapsamında yapılan bazı çalışmalar şunlardır:

* Afetzedelerin geçici barınma merkezlerindeki grup içi dayanışma örüntüleri, liderlik ilişkileri ve toplumun kültürel değerlerinin bu süreçteki koruyucu rolü incelenmiştir.
* Yoğun stres altında olan bireylerin böbrek üstü bezlerinin salg��ladığı kortizol hormonunun uyku döngüleri ve bağışıklık sistemi üzerindeki baskılayıcı etkisi takip edilmiştir.
* Afet anına dair travmatik yaşantıların bellekte nasıl depolandığı ve afet sonrasındaki dikkat dağınıklığı gibi zihinsel süreçlerin işleyişi analiz edilmiştir.

Bu projedeki çalışmaların psikolojinin alt dalları ve ilişkili olduğu diğer bilim dallarıyla eşleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Grup içi dayanışma ve liderlik ilişkilerinin incelenmesi sosyal psikolojinin çalışma alanına girer ve bu süreçte toplumsal yapı ile birey etkileşimini açıklamak için sosyoloji biliminden yararlanılır.Cevap
  2. B
    Zihinsel süreçlerin ve belleğin analiz edilmesi davranışçı psikolojinin konusudur ve bu süreçte zihnin işleyişini açıklamak için bilişsel yaklaşımdan tamamen bağımsız hareket edilmelidir.
  3. C
    Hormonal salgıların uyku döngüleri ve bağışıklık sistemi üzerindeki etkisinin araştırılmasında; uyku döngüsü bağıms��z değişken, kortizol hormonu düzeyi ise bağımlı değişken olarak kabul edilir.
  4. D
    Liderlik üstlenen kişilerin gruplar üzerindeki etkisinin incelenmesi klinik psikolojinin konusudur; çünkü bu liderlerin sergilediği davranışlar statülerini, toplumdaki konumları ise rollerini ifade eder.
  5. E
    Kültürel değerlerin birey üzerindeki koruyucu rolünün araştırılması antropoloji ile ilişkilidir; çünkü bireyin kendi toplumunun değerlerini öğrenmesi süreci kültürleşme olarak tanımlanır.

Cevap

Grup içi dayanışma ve liderlik ilişkilerinin incelenmesi sosyal psikolojinin çalışma alanına girer ve bu süreçte toplumsal yapı ile birey etkileşimini açıklamak için sosyoloji biliminden yararlanılır.
Grup içi dayanışma ve liderlik ilişkilerinin araştırılması sosyal psikolojinin çalışma alanına girer. Sosyal psikoloji, bireyin sosyal çevre içerisindeki davranışlarını ve gruplarla olan etkileşimini incelerken toplumsal yapıyı inceleyen sosyoloji bilimi ile doğrudan iş birliği yapar. Bu nedenle bu değerlendirme tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki birinci çalışmayı analiz etmek ve ilgili alt dalı bulmak.
Grup içi dayanışma ve liderlik ilişkileri sosyal psikolojinin; kültürel değerlerin rolü ise antropoloji/sosyoloji iş birliğinin alanına girer.
Bireyin grup içindeki davranışlarını ve grupların yapısını anlamak sosyal psikolojinin ve sosyolojinin ortak alanıdır.
2
Paragraftaki ikinci çalışmayı analiz etmek ve değişkenleri belirlemek.
Hormon salgısının (kortizol) uyku ve bağışıklık üzerindeki etkisi fizyolojik psikoloji ve fizyoloji/biyoloji alanına girer. Burada kortizol bağımsız değişken, uyku/bağışıklık ise bağımlı değişkendir.
Hormonal ve biyolojik süreçlerin davranış üzerindeki etkilerini inceleyen alt dal fizyolojik psikolojidir; neden durumundaki etken bağımsız değişkendir.
3
Paragraftaki üçüncü çalışmayı analiz etmek ve zihinsel süreçlerin alt dalını bulmak.
Travmatik yaşantıların bellekte depolanması ve dikkat dağınıklığı gibi süreçler bilişsel psikolojinin konusudur.
Bellek, algı, dikkat gibi doğrudan gözlenemeyen zihinsel süreçlerin işleyişini inceleyen alt dal bilişsel psikolojidir.
4
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu denetlemek.
Grup içi dayanışma ve liderliği sosyal psikoloji ve sosyoloji ile doğru şekilde eşleştiren ifade doğrudur. Diğer seçenekler kavramsal karıştırmalar ve yöntemsel hatalar içermektedir.
YKS AYT düzeyinde sorularda çeldiriciler genellikle psikoloji ekolleri, değişkenler, sosyal statü/rol ve kültürel süreçler gibi temel kavramların karıştırılması üzerine kurulur.

Anahtar Kavram

Psikolojinin alt dalları (sosyal, bilişsel, fizyolojik) ve diğer bilimlerle (sosyoloji, fizyoloji, antropoloji) ilişkisi
Bu soruyu puanla