Examkin

Soru

Zorluk: Orta20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti'nin Genel Durumu ve Fikir Akımları

Sosyolog ve yazar Ziya Gökalp, 20. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu buhrandan kurtulması için çözüm yolları aramış ve fikirlerini 'Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak' başlığı altında formüle etmiştir. Gökalp; millî kültürün (hars) Türk töresine ve Türkçe dil birliğine dayanması gerektiğini, toplumsal ahlak ve manevi değerlerin korunması için İslam dininden yararlanılması gerektiğini, çağdaşlaşma (medeniyet) için ise Batı'nın sadece bilim ve tekniğinin alınması gerektiğini savunmuştur.

Ziya Gökalp'in bu düşünce yapısı dikkate alındığında, onun 'Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak' senteziyle;

I. Batı medeniyetinin kültürel değerlerinin de aynen benimsenerek toplumsal yapının tamamen Batılılaştırılması,
II. Osmanlıcılık fikrinin geçerliliğini yitirmesi üzerine kültürel ve dilsel birlikteliğe dayalı Türkçülük anlayışının getirilmesi,
III. Millî kimlik inşası sürecinde dinî ve ahlaki değerlerin tamamen dışlanarak seküler bir toplumsal düzen kurulması

hedeflerinden hangilerini amaçladığı savunulamaz?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. I ve IIICevap
  5. E
    II ve III

Cevap

Birinci öncülde belirtilen kültürel yapının tamamen Batılılaştırılması ve üçüncü öncülde belirtilen dinî-ahlaki değerlerin tamamen dışlanarak seküler bir toplumsal düzen kurulması hedefleri, Ziya Gökalp'in sentezinde yer almaz ve bu amaçları taşıdığı savunulamaz.
Ziya Gökalp'in 'Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak' sentezi, millî kültürün Türk töresi ve dil birliği ile kurulmasını, toplumsal ahlak ve manevi değerlerin İslam dininden alınmasını, Batı'dan ise yalnızca bilim ve tekniğin ithal edilmesini savunur. Bu bağlamda, kültürel değerlerin tamamen Batılılaştırılması ve dinî-ahlaki unsurların dışlanarak seküler bir toplumsal düzen kurulması hedefleri Gökalp'in düşünce yapısıyla çelişmektedir. Dolayısıyla birinci ve üçüncü öncüller onun amaçları arasında yer alamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru öncülündeki Ziya Gökalp'in görüşleri analiz edilir.
Ziya Gökalp'in hars (millî kültür) ile medeniyet (uluslararası bilim ve teknik) kavramlarını birbirinden ayırdığı, kültürel yapıda millî ve dinî değerlerin korunması gerektiğini savunduğu görülür.
Gökalp'in sentezindeki fikirlerin temel dayanağını kavramak için bu analiz gereklidir.
2
Birinci öncülde yer alan kültürel yapının tamamen Batılılaştırılması hedefi değerlendirilir.
Gökalp'in kültürel asimilasyonu (harsın taklit edilmesini) reddettiği ve Batı'nın sadece bilim ve tekniğinin alınmasını savunduğu için bu hedefin savunulamayacağı belirlenir.
Gökalp'in muasırlaşma anlayışının kült��rel boyutu değil, teknolojik boyutu kapsadığını tespit etmek amacıyla bu değerlendirme yapılır.
3
İkinci öncülde yer alan Türkçülük anlayışının getirilmesi hedefi değerlendirilir.
Gökalp'in 'Türkleşmek' ilkesi doğrultusunda millî kültür ve Türkçe dil birliğini temel alan bir benlik inşasını amaçladığı, dolayısıyla bu hedefin savunulabileceği anlaşılır.
Osmanlıcılık yerine Türkçülük fikir akımının ikame edilmesinin Gökalp'in temel amaçlarından biri olup olmadığını saptamak için bu adım uygulanır.
4
Üçüncü öncülde yer alan dinî ve ahlaki değerlerin tamamen dışlanması hedefi değerlendirilir.
Gökalp'in 'İslamlaşmak' ilkesi çerçevesinde dinî ve ahlaki değerleri toplumsal yapıyı ayakta tutan manevi bir güç olarak gördüğü, bu yüzden dinî değerlerin tamamen dışlanmasını amaçlamadığı anlaşılır ve bu hedefin de savunulamayacağı sonucuna varılır.
İslamlaşmak ilkesinin toplumsal işlevini Gökalp'in bakış açısıyla analiz etmek için bu değerlendirme gereklidir.
5
Savunulamayacak hedefleri içeren doğru seçenek belirlenir.
Birinci ve üçüncü öncüllerin savunulamayacağı, ikinci öncülün ise savunulabileceği tespit edilerek birinci ve üçüncü öncülleri içeren seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Elde edilen verileri birleştirerek nihai cevaba ulaşmak için bu son adım tamamlanır.

Anahtar Kavram

20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti'nin Genel Durumu ve Fikir Akımları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti'nin Genel Durumu ve Fikir Akımları