Mondros Ateşkes Antlaşması'nın;
- İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit eden bir durum karşısında herhangi bir stratejik noktayı işgal edebileceğine dair hükmü ile
- Doğu Anadolu'daki altı vilayette (Vilâyat-ı Sitte) karışıklık çıkması hâlinde buraların işgal edilebileceğine dair hükmü
birlikte değerlendirildiğinde, bu iki maddenin taşıdığı amaçlar yönünden temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİlk hüküm Ermeni devletinin sınırlarını genişletmeyi amaçlarken, ikinci hüküm Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü uluslararası koruma altına almıştır.
- Bİlk hüküm Milletler Cemiyeti kararlarını uygulamaya yönelikken, ikinci hüküm Lozan Konferansı öncesi sınır güvenliğini sağlamayı hedeflemiştir.
- İlk hüküm tüm ülkenin işgaline hukuki zemin hazırlarken, ikinci hüküm Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devletinin kurulmasını kolaylaştırmayı amaçlamıştır.Cevap
- Dİlk hüküm sadece Boğazlar bölgesini denetim altına almayı amaçlarken, ikinci hüküm Osmanlı ordusunun terhis edilme sürecini hızlandırmıştır.
- Eİlk hüküm kapitülasyonların kapsamını genişletmeyi hedeflerken, ikinci hüküm yerel halkın direniş cemiyetleri kurmasını engellemeye yöneliktir.
Cevap
İlk hükmün tüm ülkenin işgaline hukuki zemin hazırlaması, ikinci hükmün ise Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devletinin kurulmasını kolaylaştırmayı amaçlamasıdır.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın güvenlik tehdidi durumunda stratejik noktaların işgalini öngören ilk hükmü (7. madde), İtilaf Devletleri'nin tüm Anadolu'daki işgallerine yasal kılıf uydurmayı amaçlarken; altı doğu vilayetindeki karışıklıkları bahane eden ikinci hükmü (24. madde) ise doğrudan Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devleti kurma planını gerçekleştirmeyi hedeflemiştir. Bu durum iki madde arasındaki temel amaç farkını net bir şekilde ortaya koyar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgallere zemin hazırlayan 7. ve 24. maddeleri arasındaki amaç farkı.