Soru

Zorluk: KolayTarih Biliminin Yöntemi ve Kaynakların Sınıflandırılması

Aşağıda verilen tarihî kaynak örneklerini, karşılarındaki doğru kaynak sınıflandırmalarıyla eşleştiriniz.

  • Orhun KitabeleriBirinci elden yazılı kaynak
  • Halil İnalcık'ın Osmanlı tarihini ele alan "Devlet-i Aliyye" eseriİkinci elden yazılı kaynak
  • Çatalhöyük kazılarında ortaya çıkarılan obsidyen araçlarBirinci elden yazısız kaynak

Cevap

Orhun Kitabeleri - Birinci elden yazılı kaynak; Devlet-i Aliyye eseri - İkinci elden yazılı kaynak; Obsidyen araçlar - Birinci elden yazısız kaynak
Orhun Kitabeleri dönemin doğrudan yazılı belgesi olduğu için birinci elden yazılı; Devlet-i Aliyye dönemin kaynakları kullanılarak sonradan yazıldığı için ikinci elden yazılı; obsidyen araçlar ise yazı içermeyen arkeolojik buluntular olduğundan birinci elden yazısız kaynaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Orhun Kitabeleri'nin niteliğini belirleme
Orhun Kitabeleri, dikildiği dönemin doğrudan yazılı belgesidir. Bu nedenle birinci elden yazılı kaynak sınıfına girer.
Olayın geçtiği döneme ait yazılı belgeler birinci elden yazılı kaynak olarak kabul edilir.
2
Halil İnalcık'ın Devlet-i Aliyye eserinin niteliğini belirleme
Eser, tarihî olayların gerçekleştiği dönemden sonra, o dönemin kaynakları incelenerek yazılmış bilimsel bir kitaptır. Bu nedenle ikinci elden yazılı kaynak sınıfına girer.
Olayın geçtiği dönemden sonra, birinci elden kaynaklardan yararlanılarak hazırlanan yazılı eserler ikinci elden kaynaklardır.
3
Obsidyen araçların niteliğini belirleme
Çatalhöyük'te bulunan obsidyen araçlar, o döneme ait arkeolojik buluntulardır ancak üzerinde herhangi bir yazı bulunmaz. Bu nedenle birinci elden yazısız kaynak sınıfına girer.
Döneme ait olan ancak yazılı olmayan arkeolojik malzemeler birinci elden yazısız kaynaklardır.

Anahtar Kavram

Tarihî kaynakların birinci ve ikinci elden kaynaklar ile yazılı ve yazısız kaynaklar olarak sınıflandırılması.
Bu soruyu puanla