Soru

Zorluk: Çok zorOsmanlı'nın Son Dönemindeki Savaşlar ve Dağılma Süreci

Aşağıda, Osmanlı Devleti'nin son döneminde imzalanan bazı antlaşmalar ile bu antlaşmaların doğurduğu diplomatik, siyasi veya toplumsal sonuçlar karışık olarak verilmiştir. Bu antlaşmaları en uygun sonuçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • 1878 Berlin Antlaşmasıİngiltere'nin Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma politikasından vazgeçtiğinin tescillenmesi ve azınlıklar üzerinden iç işlerine müdahalenin Ermeni Sorunu adıyla uluslararası hukuki boyut kazanması.
  • 1912 Uşi AntlaşmasıOsmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki siyasi varlığının sona ermesine ve Ege adalarının fiilen elden çıkma sürecinin hızlanmasına neden olan geçici bir askeri/diplomatik tedbiri içermesi.
  • 1913 Londra AntlaşmasıBalkan Savaşları'nın diplomatik aşamasında Edirne dahil Doğu Trakya'nın kaybedilmesine ve Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan etmesiyle Osmanlıcılık fikir akımının iflasına yol açması.
  • 1913 İstanbul AntlaşmasıBalkan Savaşları sonrasında yitirilen bazı toprakların diplomatik manevralarla geri kazanılmasını sağlarken, sınır dışında kalan Türk nüfusun hukuki statüsü ve haklarını kurumsal düzeyde düzenlemesi.

Cevap

Berlin Antlaşması ile Ermeni Sorunu'nun uluslararası boyut kazanması ve İngiltere'nin toprak bütünlüğünü koruma politikasından vazgeçmesi; Uşi Antlaşması ile Kuzey Afrika'daki son toprak kaybı ve On İki Ada'nın geçici olarak İtalya'ya bırakılması; Londra Antlaşması ile Birinci Balkan Savaşı sonunda Doğu Trakya'nın kaybedilmesi; İstanbul Antlaşması ile Edirne'nin geri alınması ve Bulgaristan'daki Türk azınlığın haklarının güvenceye alınması eşleşmelidir.
Berlin Antlaşması ile İngiltere'nin Osmanlı bütünlüğünü korumaktan vazgeçtiği tescillenmiş ve Ermeni Sorunu uluslararası hale gelmiştir. Uşi Antlaşması ile Osmanlı Kuzey Afrika'daki son toprağını kaybetmiş ve adalarda geçici İtalyan yönetimi başlamıştır. Londra Antlaşması Birinci Balkan Savaşı'nı bitirerek Doğu Trakya ve Edirne'nin elden çıkmasına yol açmıştır. İstanbul Antlaşması ise İkinci Balkan Savaşı sonrası Edirne'yi geri getirmiş ve Bulgaristan Türklerinin haklarını güvenceye almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Berlin Antlaşması'nın analizi
İngiltere'nin Kıbrıs karşılığında izlediği tarafsızlık/bölüşüm politikası ve Ermeni Sorunu'nun ilk kez uluslararası antlaşmaya (61. madde) yansıması tespit edilir.
Berlin Antlaşması'nın Osmanlı'nın dağılma sürecindeki diplomatik ve azınlık politikası boyutunu belirlemek.
2
Uşi Antlaşması'nın analizi
Trablusgarp ve Bingazi'nin kaybedilmesiyle Kuzey Afrika'daki son toprağın elden çıktığı ve Balkan Savaşları tehdidiyle On İki Ada'nın İtalya'ya geçici devredildiği saptanır.
İtalya ile yapılan savaşın askeri ve coğrafi sonuçlarını ortaya koymak.
3
Londra Antlaşması'nın analizi
Birinci Balkan Savaşı'nı bitiren bu antlaşmayla Midye-Enez çizgisinin batısının (Edirne dahil) kaybedildiği ve Osmanlıcılık fikrinin ağır darbe aldığı belirlenir.
Balkan hezimetinin getirdiği toprak kayıplarını ve fikir akımları üzerindeki etkisini değerlendirmek.
4
İstanbul Antlaşması'nın analizi
İkinci Balkan Savaşı sonrası Edirne ve Kırklareli'nin kurtarıldığı, Bulgaristan'da kalan Türklerin dini ve kültürel haklarının (Başmüftülük vb.) düzenlendiği anlaşılır.
Balkan Savaşları sonrasındaki sınır ve azınlık düzenlemelerini analiz etmek.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecindeki diplomatik mücadeleler, toprak kayıpları ve azınlık hakları politikaları.
Bu soruyu puanla