Soru

Zorluk: OrtaAvrupa'daki Düşünsel ve İktisadi Değişimler

Yeni Çağ Avrupa'sında yaşanan bilimsel ve düşünsel gelişmeler; evrenin, doğanın ve insanın kilisenin skolastik dogmalarından arındırılarak akıl, deney ve gözlem yoluyla açıklanması sürecini başlatmıştır. Bu süreçte rasyonalizm ve sekülerleşme ön plana çıkmış, doğanın ilahi müdahaleler yerine kendi içindeki matematiksel ve mekanik yasalarla işlediği tezi savunulmuştur.

Buna göre, Yeni Çağ'da Avrupa'da yaşanan bu düşünsel değişimin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. Osmanlı Devleti'nin, Avrupa'daki gelişmeleri eş zamanlı olarak takip edip medrese müfredatını pozitif bilimler doğrultusunda tamamen rasyonalize etmesiCevap
  2. B
    Hukuk ve egemenlik kuramlarının dünyevileşerek ilahi meşruiyet yerine toplumsal sözleşme kavramına dayandırılmaya başlanması
  3. C
    Merkezi krallıkların kendi otoritelerini pekiştirmek amacıyla din adamlarının ve derebeylerin siyasi gücünü sınırlandırması
  4. D
    Doğa olaylarının açıklanmasında Aristotelesçi dogmatik kalıpların yerini deney, gözlem ve matematiksel yöntemlerin alması
  5. E
    İktisadi faaliyetlerin dini ve ahlaki sınırlardan bağımsızlaşarak kâr odaklı modern piyasa ilişkilerine yönelmesi

Cevap

Osmanlı Devleti'nin, Avrupa'daki gelişmeleri eş zamanlı olarak takip edip medrese müfredatını pozitif bilimler doğrultusunda tamamen rasyonalize etmesi
Osmanlı Devleti'nin, Avrupa'daki gelişmeleri eş zamanlı olarak takip edip medrese müfredatını pozitif bilimler doğrultusunda tamamen rasyonalize ettiği iddiası tarihsel olarak yanlıştır. 17. yüzyıldan itibaren Osmanlı eğitim sisteminde (özellikle medreselerde) akli bilimler geri plana itilmiş, Avrupa'daki bilimsel ve düşünsel gelişmeler uzun süre takip edilememiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen öncüldeki anahtar kavramları analiz edin.
Yeni Çağ Avrupa'sında rasyonalizm, sekülerleşme ve modern bilimsel yöntemin ortaya çıkışına vurgu yapıldığı belirlenir.
Sorunun hangi tarihsel süreç ve değişimleri kapsadığını doğru tespit etmek için bu adım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki durumların Avrupa'daki zihinsel değişimin sonuçları olup olmadığını değerlendirin.
Hukukun sekülerleşmesi, merkezi krallıklerin güçlenmesi, deney ve gözlem metodunun yerleşmesi ve iktisadi rasyonalizasyonun (merkantilizm) Avrupa'da bu sürecin doğal sonuçları olduğu görülür.
Avrupa'da yaşanan içsel dönüşümlerin siyasi, sosyal, bilimsel ve ekonomik yansımalarını doğrulamak amacıyla bu analiz yapılır.
3
Osmanlı Devleti'nin aynı dönemdeki durumunu ve Avrupa ile etkileşimini inceleyin.
Osmanlı Devleti'nin 17. ve 18. yüzyıllarda Avrupa'daki düşünsel gelişmeleri eş zamanlı olarak medreselerine aktarmadığı, aksine bu dönemde medreselerde akli ilimlerin ihmal edildiği tespit edilir.
Doğru cevaba ulaşmak için Osmanlı Devleti'nin eğitim tarihindeki gerçek gelişmelerle seçenekler arasındaki tutarsızlığı saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Yeni Çağ Avrupa'sında rasyonalizm ve sekülerleşmenin siyasi, bilimsel ve ekonomik sonuçları ile Osmanlı Devleti'ne yansımaları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla