Soru

Zorluk: OrtaSolunum Sistemi

İnsan vücudunda doku kılcallarına geçen karbondioksitin (CO2CO_2) büyük bir kısmının bikarbonat iyonları (HCO3HCO_3^-) şeklinde taşınması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, meydana geliş sırasına göre düzenleyiniz.

  1. 1Metabolizma sonucu oluşan CO2CO_2 moleküllerinin doku hücrelerinden doku sıvısına, oradan da kana geçmesi
  2. 2CO2CO_2'nin alyuvar içerisine girerek karbonik anhidraz enzimi aracılığıyla su ile birleşip karbonik asidi (H2CO3H_2CO_3) oluşturması
  3. 3Karbonik asidin (H2CO3H_2CO_3) iyonlaşarak hidrojen (H+H^+) ve bikarbonat (HCO3HCO_3^-) iyonlarına ayrışması
  4. 4Oluşan bikarbonat iyonlarının (HCO3HCO_3^-) alyuvardan plazmaya çıkması, hidrojen iyonlarının ise hemoglobin (HbHb) tarafından tutulması

Cevap

Süreç, karbondioksitin doku hücrelerinden kana geçmesiyle başlar, ardından alyuvar içinde enzim yardımıyla karbonik aside dönüşür, bu asit iyonlarına ayrışır ve son olarak bikarbonat iyonları plazmaya verilerek taşınır.
Karbondioksit taşınması süreci; doku hücrelerinden kana difüzyon, alyuvar içinde H2CO3H_2CO_3 oluşumu, iyonlaşma ve bikarbonatın plazmaya geçişi şeklinde bir hiyerarşi izler. Bu sıralama, kimyasal denge ve enzimatik çalışma prensiplerine uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Karbondioksitin kana geçişini belirleme
Hücrelerde oluşan CO2CO_2 konsantrasyon farkından dolayı doku sıvısına ve oradan kan kılcallarına difüze olur.
Gaz değişimi pasif taşıma (difüzyon) ile gerçekleşir.
2
Alyuvar içi enzimatik tepkimeyi analiz etme
Plazmadan alyuvara giren CO2CO_2, alyuvar içindeki karbonik anhidraz enzimi katalizörlüğünde H2OH_2O ile birleşerek H2CO3H_2CO_3 oluşturur.
Alyuvarlar CO2CO_2 transportu için gerekli enzimi barındırır.
3
İyonlaşma basamağını tanımlama
H2CO3H_2CO_3 molekülü, H+H^+ ve HCO3HCO_3^- iyonlarına ayrışır.
Karbonik asit sulu ortamda iyonlarına ayrışan zayıf bir asittir.
4
Taşıma formuna karar verme
HCO3HCO_3^- iyonları plazmaya geçerken, H+H^+ iyonları hemoglobin (HbHHbH) tarafından tutulur.
Serbest hidrojen iyonları kan pH'ını aşırı düşüreceği için hemoglobin tarafından tamponlanır; bikarbonat ise plazmada çözünmüş halde akciğerlere taşınır.

Anahtar Kavram

Karbondioksit Taşınması (Bikarbonat Yolu)
Bu soruyu puanla