Soru

Zorluk: ZorSolunum Sistemi

İnsanda solunum gazlarının kanda taşınması sürecinde alyuvarlar içerisinde gerçekleşen bazı reaksiyonlar aşağıda verilmiştir:

I. CO2+H2OKarbonik AnhidrazH2CO3CO_2 + H_2O \xrightarrow{\text{Karbonik Anhidraz}} H_2CO_3
II. HbO2Hb+O2HbO_2 \rightarrow Hb + O_2
III. H++HCO3H2CO3H^+ + HCO_3^- \rightarrow H_2CO_3
IV. Hb+CO2HbCO2Hb + CO_2 \rightarrow HbCO_2

Buna göre, sağlıklı bir bireyin doku kılcallarından geçmekte olan kandaki alyuvarların içerisinde bu reaksiyonlardan hangileri gerçekleşir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve IV
  3. C
    II ve III
  4. I, II ve IVCevap
  5. E
    I, II, III ve IV

Cevap

Doku kılcallarında gerçekleşen reaksiyonlar karbonik asit oluşumu, oksihemoglobinin ayrışması ve karbaminohemoglobin oluşumunu içeren I, II ve IV numaralı öncüllerdir.
Doku kılcallarında karbondioksit derişimi yüksek olduğu için CO2CO_2 alyuvar içine girer. Burada karbonik anhidraz enzimi yardımıyla suyla birleşerek karbonik asidi oluşturur (I) ve bir kısmı doğrudan hemoglobine bağlanarak karbaminohemoglobini meydana getirir (IV). Aynı zamanda artan asitlik ve karbondioksit, hemoglobinin oksijeni serbest bırakmasına (II - Bohr Etkisi) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Doku kılcallarındaki gaz kısmi basınçlarını analiz etme
Dokularda hücresel solunum sonucu CO2CO_2 miktarı yüksek, O2O_2 miktarı düşüktür.
Reaksiyonların yönünü belirleyen temel faktör gazların kısmi basınç farkıdır.
2
Karbondioksit taşıma reaksiyonlarını belirleme
CO2CO_2 alyuvara girer, karbonik anhidraz ile suyla birleşir (I) ve bir kısmı hemoglobinle birleşerek HbCO2HbCO_2 oluşturur (IV).
Yüksek karbondioksit derişimi bu reaksiyonları ürünler yönüne kaydırır.
3
Oksijenin bırakılma mekanizmasını (Bohr Etkisi) değerlendirme
HbO2HbO_2'nin oksijeni serbest bırakması (II) gerçekleşir.
Artan CO2CO_2 ve düşen pH, hemoglobinin oksijene olan ilgisini azaltarak dokulara oksijen geçişini kolaylaştırır.
4
Akciğer kılcallarına özgü reaksiyonu eleme
H++HCO3H2CO3H^+ + HCO_3^- \rightarrow H_2CO_3 (III) reaksiyonu doku kılcallarında değil, akciğer kılcallarında gerçekleşir.
Bikarbonat iyonları dokularda oluşur ancak akciğerde karbondiokside dönüşmek üzere tekrar hidrojenle birleşir.

Anahtar Kavram

Solunum gazlarının kanda taşınma mekanizmaları ve Bohr Etkisi
Bu soruyu puanla