Aşağıda verilen yeni bağımsız Türk cumhuriyetlerini ve liderlerini, bağımsızlık süreçlerinde öne çıkan en belirgin tarihi gelişme, sorun veya politikalarla doğru şekilde eşleştiriniz.
- Ebulfeyz El��ibey liderliğindeki AzerbaycanBakü'de yaşanan Kara Yanvar (Kanlı Ocak) katliamına tepki olarak gelişen ulusal uyanış dalgasıyla bağımsızlığını ilan etmesi ve Ermenistan'ın Dağlık Karabağ işgaline karşı askeri/siyasi mücadele yürütmesi
- Nursultan Nazarbayev liderliğindeki KazakistanSemipalatinsk Nükleer Test Alanı'nı kapatarak nükleer silahlardan arınma sürecini başlatması ve SSCB'nin hukuken sona erdiği Alma-Ata Protokolleri'ne ev sahipliği yapması
- Saparmurat Niyazov liderliğindeki Türkmenistan1995 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından resmen tanınan 'Daimi Tarafsızlık' statüsünü dış politikasının anayasal temeli haline getirmesi
- İslam Kerimov liderliğindeki ÖzbekistanAral Gölü'nün kurumasına yol açan pamuk üretim politikalarının ekolojik tahribatıyla mücadele etmesi ve Fergana Vadisi'nde yaşanan etnik çatışmaları önlemeye çalışması
Cevap
Ebulfeyz Elçibey liderliğindeki Azerbaycan - Kara Yanvar ve Dağlık Karabağ mücadelesi; Nursultan Nazarbayev liderliğindeki Kazakistan - Semipalatinsk nükleer alanının kapatılması ve Alma-Ata Protokolleri; Saparmurat Niyazov liderliğindeki Türkmenistan - Daimi Tarafsızlık statüsü; İslam Kerimov liderliğindeki Özbekistan - Aral Gölü ekolojik krizi ve Fergana Vadisi etnik çatışmaları ile eşleşmelidir.
Yeni bağımsız Türk cumhuriyetleri, kendi kurucu liderleri döneminde farklı sosyo-ekonomik ve politik sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Azerbaycan bağımsızlık sürecinde Kara Yanvar katliamını yaşamış ve Karabağ işgaliyle mücadele etmiştir. Kazakistan nükleer silahlardan arınmayı seçip Alma-Ata Protokolleri'ne ev sahipliği yapmıştır. Türkmenistan dış politikada Daimi Tarafsızlık statüsünü benimsemiş, Özbekistan ise Aral Gölü krizi ve Fergana Vadisi'ndeki etnik gerilimlerle uğraşmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
SSCB'nin dağılması sonrası bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetlerinin kurucu liderleri, karşılaştıkları sosyo-ekonomik/siyasi sorunlar ve izledikleri temel dış politika stratejileri.