Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSolunum Sistemi

İnsan vücudunda doku hücrelerinde hücresel solunum sonucu oluşan karbondioksit (CO2CO_2), akciğerlere taşınmak üzere kana geçer. Bu süreçte CO2CO_2 molekülleri plazmada çözünmüş halde, hemoglobinle birleşerek veya bikarbonat iyonları şeklinde taşınır.

Buna göre, doku kılcallarından geçmekte olan kanda gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Alyuvar hücresine giren karbondioksit molekülleri, karbonik anhidraz enziminin katalizörlüğünde su (H2OH_2O) ile birleşerek karbonik asidi (H2CO3H_2CO_3) oluşturur.
  2. B
    Karbonik asidin iyonlaşması sonucunda oluşan bikarbonat iyonları (HCO3−HCO_3^-), alyuvardan çıkarak plazmaya geçer ve akciğerlere kadar plazmada taşınır.
  3. C
    Karbondioksitin bir kısmı alyuvar içindeki hemoglobinin protein kısmına bağlanarak karbominohemoglobin (HbCO2HbCO_2) bileşiğini oluşturur.
  4. Karbonik asidin iyonlaşmasıyla oluşan hidrojen iyonları (H+H^+), alyuvardan kan plazmasına çıkarak kanın pH değerini belirgin şekilde düşürür.Cevap
  5. E
    Karbondioksit moleküllerinin yaklaşık %7'lik bir kısmı, herhangi bir değişime uğramadan kan plazmasında fiziksel olarak çözünmüş halde taşınır.

Cevap

Karbonik asidin iyonlaşmasıyla oluşan hidrojen iyonlarının alyuvardan plazmaya çıkarak pH'ı düşürdüğünü belirten ifade yanlıştır; çünkü bu iyonlar alyuvar içinde hemoglobine bağlanır.
Doku kılcallarında karbonik asidin iyonlaşmasıyla serbest kalan hidrojen iyonları (H+H^+), alyuvarın dışına çıkmaz. Bunun yerine alyuvar içindeki hemoglobin molekülleriyle geçici olarak birleşerek (HbHHbH) kanın asitlik-bazlık dengesini (pH) korur. Eğer bu iyonlar plazmaya çıksaydı, kanın pH değeri hayati sınırlar dışına çıkardı.

Adım Adım Çözüm

1
Karbondioksitin alyuvar içindeki ilk tepkimesini analiz et.
CO2+H2O→Karbonik AnhidrazH2CO3CO_2 + H_2O \xrightarrow{Karbonik \ Anhidraz} H_2CO_3
Doku kılcallarında karbondioksit konsantrasyonu yüksek olduğu için tepkime karbonik asit oluşumu yönünde ilerler.
2
Karbonik asidin iyonlaşma ürünlerini belirle.
H2CO3→H++HCO3−H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^-
Zayıf bir asit olan karbonik asit, hücre içindeki sulu ortamda iyonlarına ayrışır.
3
İyonların taşınma bölgelerini karşılaştır.
HCO3−HCO_3^- iyonları plazmaya geçer, H+H^+ iyonları alyuvarda kalarak hemoglobine (HbHb) bağlanır.
Kanın pH değerinin korunması (homeostazi) için hidrojen iyonlarının serbest halde plazmaya geçmesi engellenmelidir; hemoglobin burada tampon görevi görür.

Anahtar Kavram

Karbondioksit Taşınma Mekanizmaları ve Bikarbonat Oluşumu
Bu soruyu puanla

Konular

Solunum Sistemi

Bu konudan daha fazla soru