Soru

Zorluk: OrtaMısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri

Mısır'da kurulan Tolunoğulları ve Akşitler (İhşidiler) gibi devletlerde yöneticilerin ve ordunun Türk, halkın ise çoğunlukla Arap olması toplumsal bağları zayıflatmış ve bu devletlerin kısa sürede yıkılmas��na neden olmuştur. Daha sonra bu coğrafyada kurulan Memlükler (Devletü't-Türkiyye) ise hem bu demografik yapıyı başarıyla idare etmiş hem de diğer Türk-İslam devletlerindeki geleneksel veraset anlayışından sapan özgün bir yönetim modeli geliştirmişlerdir.

Buna göre, Memlükleri veraset sistemi yönüyle diğer Türk-İslam devletlerinden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ülke topraklarının Büyük Selçuklularda olduğu gibi hanedan üyeleri aras��nda paylaştırılması
  2. B
    Toprakların mülkiyetinin halka verilerek ikta sistemine son verilmesi
  3. Hükümdarlık hakkının belirli bir hanedan soyu yerine en güçlü ordu komutanlarına (emirlere) açık olmasıCevap
  4. D
    Kut inancının sürdürülerek tahta geçecek kişinin halife tarafından belirlenmesi
  5. E
    Abbasilerdeki gibi hükümdarlık makamının sadece dinsel liderlik (halifelik) ile sınırlandırılması

Cevap

Hükümdarlık hakkının belirli bir hanedan soyu yerine en güçlü ordu komutanlarına (emirlere) açık olması
Memlük Devleti'nde, diğer Türk ve İslam devletlerinden farklı olarak tek bir aileye veya hanedana bağlı bir saltanat modeli uygulanmamıştır. Ordu komutanları (emirler) arasından en güçlü ve nüfuzlu olanın sultan olma hakkı bulunmaktaydı. Bu durum tahta geçiş hakkını askeri gücü elinde bulunduran komutanlara açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Memlüklerin diğer Türk-İslam devletlerinden ayrılan yönetimsel yapısını tespit etmek
Geleneksel Türk devletlerinde (Selçuklular, Gazneliler vb.) kut inancı gereği hükümdarlığın tek bir hanedan soyuna ait olduğu, ancak Memlüklerde bu sistemin uygulanmadığı bilgisine ulaşılır.
Memlük veraset sisteminin ayırıcı yönünü belirlemek.
2
Memlük veraset sistemindeki tahta geçiş koşullarını incelemek
Memlük devlet yapısında ordu kökenli komutanların (emirlerin) her birinin sultan olma hakkına sahip olduğu, gücü elinde bulunduranın tahta çıktığı görülür.
Seçenekler arasından bu özgün yapıyı doğru tanımlayan ifadeyi doğrulamak.

Anahtar Kavram

Memlük Devleti'nin Özgün Veraset Sistemi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla