Soru

Zorluk: OrtaMilli Edebiyat Dönemi Hikaye ve Romanı

Millî Edebiyat Dönemi hikâye ve romanları; ele aldıkları temalar, sosyal meseleler ve karakter kadrolarıyla Türk edebiyatında gerçekçi yönelimin güçlendiği bir dönemi temsil eder. Aşağıda verilen Millî Edebiyat Dönemi romanlarını karşılarında yer alan ilgili konu ve temalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Sodom ve GomoreMütareke dönemi İstanbul'undaki ahlaki çöküşü, millî değerlerden kopuşu ve yabancı hayranlığını Necdet ile Leyla'nın ilişkisi çevresinde ele alır.
  • Dikmen YıldızıMillî Mücadele yıllarında Ankara ve çevresini merkez alarak, vatansever bir Türk kadını olan Yıldız'ın toplumsal ve bireysel mücadelesini işler.
  • Kiralık KonakTanzimat'tan I. Dünya Savaşı'na kadar geçen süreçte yaşanan kuşak çatışmalarını ve köhneleşen konak hayatının çöküşünü üç farklı nesil üzerinden yansıtır.
  • Çalıkuşuİdealist bir genç kadın olan Feride'nin, yaşadığı kırgınlık sonrası Anadolu'ya giderek öğretmenlik yapmasını ve Anadolu gerçeğini gözlemler yoluyla aktarır.

Cevap

Sodom ve Gomore eseri mütareke dönemi İstanbul'undaki ahlaki çöküşü anlatan açıklamayla; Dikmen Yıldızı eseri Ankara'da Yıldız'ın mücadelesini anlatan açıklamayla; Kiralık Konak eseri üç farklı nesil üzerinden kuşak çatışmasını anlatan açıklamayla; Çalıkuşu eseri ise Feride'nin Anadolu kasabalarındaki öğretmenlik mücadelesini anlatan açıklamayla eşleşmelidir.
Yapılan eşleştirmede Sodom ve Gomore; işgal İstanbul'unun yozlaşmış ortamını Necdet ve Leyla üzerinden aktaran açıklamayla, Dikmen Yıldızı; Ankara'da geçen vatansever Yıldız'ın mücadelesiyle, Kiralık Konak; üç kuşağın değer çatışmasıyla, Çalıkuşu ise Feride'nin Anadolu kasabalarındaki öğretmenlik serüveniyle doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eserlerin yazarlarını ve temel yönelimlerini tespit etme.
Sodom ve Gomore ile Kiralık Konak Yakup Kadri Karaosmanoğlu'na; Dikmen Yıldızı Aka Gündüz'e; Çalıkuşu ise Reşat Nuri Güntekin'e aittir.
Eşleştirme sürecinde yazar ve eser bağlamını doğru kurmak için ilk olarak bu bilgiler hatırlanmalıdır.
2
Eserlerin karakter kadrolarını ve mekânlarını analiz etme.
Necdet ve Leyla karakterleri Sodom ve Gomore'de; Yıldız karakteri Dikmen Yıldızı'nda; Naim Efendi ve Seniha Kiralık Konak'ta; Feride ise Çalıkuşu'nda yer almaktadır.
Karakter eşleştirmesi, doğru temanın ve eserin belirlenmesinde en net ayırt edici adımdır.
3
Eserlerin tematik içeriklerini açıklamalarla eşleştirme.
Sodom ve Gomore'nin işgal İstanbul'unu, Dikmen Yıldızı'nın Millî Mücadele Ankara'sını, Kiralık Konak'ın kuşak çatışmasını, Çalıkuşu'nun ise Anadolu'da öğretmenliği anlattığı belirlenir ve eşleştirme tamamlanır.
Her eserin Türk edebiyatındaki sosyolojik ve tematik karşılığı bu sayede netleşmiş olur.

Anahtar Kavram

Millî Edebiyat Dönemi romanlarının yazar, karakter, mekân ve tema düzeyinde çözümlenmesi.
Bu soruyu puanla