Soru

Zorluk: Çok zorSosyolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi

Bir sosyolog, büyük kentlerin çeperlerinde yaşayan ve kırsaldan yeni göç etmiş ailelerin çocuklarında görülen okula uyum sorunlarını araştırmaktadır. Sosyolog; öncelikle bu çocukların bireysel düzeyde yaşadıkları kaygı durumlarını, öğretmenleriyle ilişkilerindeki savunma mekanizmalarını ve akran zorbalığı karşısındaki içsel tepkilerini psikolojik ölçeklerle incelemiştir. Daha sonra ise bu uyum sorunlarının, göç edilen kentin sosyo-ekonomik yapısı, eğitim sistemindeki fırsat eşitsizlikleri ve mahalledeki informel toplumsal kontrol mekanizmalarıyla olan nedensel bağlarını analiz etmiştir.

Bu sosyolojik araştırmanın kapsamı, yöntemi ve analizi dikkate alındığında sosyolojinin diğer bilimlerle ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Bireyin içsel yaşantılarını, duygu ve davranışlarını odak noktasına alan psikoloji ile toplumsal yapı, kurumlar ve ilişkiler ağını inceleyen sosyoloji, göç ve eğitim gibi çok boyutlu bir olguyu açıklamak için disiplinler arası bir sentez oluşturmuştur.Cevap
  2. B
    Toplumdaki öğretmen ve öğrenci gibi konumları 'rol', bu konumların getirdiği davranış beklentilerini ise 'statü' olarak tanımlayan çalışma, sosyolojinin psikolojiyle olan kavramsal sınırlarını hatasız bir şekilde çizmiştir.
  3. C
    Göçün getirdiği coğrafi yer değiştirmeyi 'dikey hareketlilik', ailenin gelir düzeyindeki değişime bağlı sınıf geçişini ise 'yatay hareketlilik' olarak ele alan çalışma, sosyoloji ile coğrafya arasındaki mekansal ilişkiyi doğru açıklamıştır.
  4. D
    Göçmen çocukların yeni kent kültürünün değerlerini benimserken kendi kültürel değerlerini tamamen yitirmesini 'kültürleşme' olarak ele alan araştırma, antropolojik verileri sosyolojiye doğru aktarmıştır.
  5. E
    Göçmen çocukların yaşadığı içsel kaygıyı bağımsız değişken (neden), toplumsal yapıdaki fırsat eşitsizliklerini ise bağımlı değişken (sonuç) olarak kurgulayan çalışma, psikoloji ile sosyoloji arasındaki nedensellik ilişkisini doğru yapılandırmıştır.

Cevap

Bireyin içsel yaşantılarını, duygu ve davranışlarını odak noktasına alan psikoloji ile toplumsal yapı, kurumlar ve ilişkiler ağını inceleyen sosyoloji, göç ve eğitim gibi çok boyutlu bir olguyu açıklamak için disiplinler arası bir sentez oluşturmuştur.
Araştırmacı, çocukların kaygı durumları ve savunma mekanizmaları gibi bireysel psikolojik süreçlerini incelerken aynı zamanda eğitim sistemi ve sosyo-ekonomik yapı gibi toplumsal kurumları ve yapısal ilişkileri analiz etmiştir. Bu durum, psikolojinin bireysel analizi ile sosyolojinin yapısal analizinin disiplinler arası bir ortaklıkla bir araya getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla iki bilimin ortak bir sentez oluşturduğunu belirten değerlendirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmanın odağındaki olguları ve yöntemleri analiz etme
Araştırmanın göçmen çocukların hem bireysel psikolojik süreçlerini (kaygı, savunma mekanizmaları) hem de toplumsal/yapısal unsurları (eğitim sistemi, sosyo-ekonomik yapı) içerdiği belirlenir.
Sosyal bilimcinin hangi disiplinlerin inceleme alanlarına başvurduğunu tespit etmek.
2
Sosyoloji ile diğer bilimlerin konu ve yöntem kesişimlerini değerlendirme
Bireysel düzeydeki analizlerin psikoloji biliminin, toplumsal ve kurumsal düzeydeki analizlerin ise sosyoloji biliminin alanına girdiği ve araştırmanın bu iki disiplini bütünleştirdiği anlaşılır.
Disiplinler arası ilişkinin niteliğini ve yönünü belirlemek.
3
Seçeneklerdeki kavramsal tanımları ve ilişkileri inceleme
Diğer seçeneklerde yer alan tanımların sosyolojik ve psikolojik kavramsal yanılgılar barındırdığı (rol-statü değişimi, hareketlilik türlerinin yanlış tanımlanması, kültürleşme ile asimilasyonun karıştırılması, bağımlı-bağımsız değişkenlerin ters verilmesi) görülür.
Çeldirici seçenekleri elemek ve doğru seçeneği doğrulamak.
4
Doğru yargıyı tespit etme
Psikoloji ile sosyolojinin göç ve eğitim olgularını açıklamada disiplinler arası bir ortaklık kurduğunu belirten ifadenin araştırmanın bütünsel yaklaşımını hatasız bir şekilde yansıttığı sonucuna ulaşılır.
Soru kökünün bizden istediği en doğru değerlendirmeyi bulmak.

Anahtar Kavram

Sosyolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi
Bu soruyu puanla