Doğal afetler; oluştukları ortamlar ve kökenleri dikkate alınarak jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, hidrolojik ve biyolojik afetler olmak üzere sınıflandırılmaktadır. Bazı afetlerin oluşumunda tek bir köken etkiliyken, bazılarında ise birden fazla sürecin etkileşimi söz konusudur.
Buna göre, kökenleri ve gelişim özellikleri göz önüne alındığında aşağıdaki doğal afetlerden hangisiyle ilgili yapılan değerlendirme yanlıştır?
- ATsunami; deniz veya okyanus tabanlarında meydana gelen deprem, volkanizma ya da heyelan gibi olayların büyük su dalgaları oluşturmasıyla gelişen jeolojik kökenli bir afettir.
- BÇığ; engebeli ve dağlık alanlarda birikmiş kar kütlesinin yer çekimi etkisiyle yamaç aşağı hızla kaymasıyla oluşan, hem klimatolojik hem de jeomorfolojik kökenli karmaşık bir afettir.
- Erozyon; eğimli yamaçlardaki toprak, kaya ve enkaz örtüsünün yer çekimi, aşırı yağış ya da depremlerin etkisiyle kütle hâlinde aniden aşağıya doğru kaymasıyla oluşan jeomorfolojik kökenli bir afettir.Cevap
- DSel ve taşkınlar; kısa sürede düşen aşırı yağı��lar ya da ani kar erimeleri sonucu yatak kapasitesini aşan suların çevredeki arazileri su altında bırakmasıyla oluşan hidrolojik ve meteorolojik kökenli afetlerdir.
- EKuraklık; nem miktarındaki geçici dengesizliğe bağlı olarak su kaynaklarının ciddi oranda azalmasıyla ortaya çıkan, yavaş gelişen klimatolojik kökenli bir afettir.
Cevap
Erozyon kavramını yamaçlardaki toprak ve kaya kütlelerinin aniden kayması şeklinde tanımlayan ve jeomorfolojik afet olarak sınıflandıran ifade yanlıştır. Açıklanan süreç erozyon değil, heyelandır.
Eğimli yamaçlardaki toprak, kaya ve gevşek örtünün yer çekimi ile aşırı yağışlar gibi nedenlerle kütle hâlinde aniden aşağıya doğru kayması olayı heyelan (kütle hareketi) olarak adlandırılır. Erozyon ise toprağın su ve rüzgar gibi dış kuvvetlerin aşındırmasıyla yavaş yavaş taşınması sürecidir. Tanımda erozyon olarak belirtilen süreç aslında heyelana ait olduğu için bu değerlendirme yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Doğal Afetlerin Sınıflandırılması ve Kökenleri (Heyelan ve Erozyon Ayrımı)
Tahmini Süre:2m 0s