Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAnkara Savaşı, Fetret Devri ve Taht Kavgaları

Ankara Savaşı'ndan (1402) sonra Osmanlı Devleti'nde başlayan Fetret Devri (1402-1413), Yıldırım Bayezid'in oğulları arasında taht kavgalarına sahne olmuş ve her bir şehzade farklı coğrafyalarda kendi meşruiyetini kabul ettirmeye çalışmıştır.

Buna göre; Fetret Devri'ndeki taht mücadeleleri, şehzadelerin egemenlik sahaları ve yürüttükleri siyasi faaliyetler dikkate alındığında, sol sütunda verilen şehzadeleri sağ sütunda yer alan açıklamalarla doğru şekilde nasıl eşleştirirsiniz?

  • Süleyman ÇelebiEdirne merkezli olarak Bizans ve Hristiyan devletlerle tavizkâr nitelikteki Gelibolu Antlaşması'nı imzalamış, Rumeli'de egemenlik kurmaya odaklanm��ştır.
  • Musa ÇelebiRumeli'de yönetimi ele geçirdikten sonra Bizans'a karşı sert bir tutum takınarak İstanbul'u kuşatmış, ancak ulema ve askeri bürokrasinin desteğini yitirerek elenmiştir.
  • İsa ÇelebiKaresi ve Bursa çevresinde hak iddia edip Çelebi Mehmed ile savaşmış, yenilgiye uğrayınca Anadolu beyliklerine sığınmış ve taht mücadelesinden tasfiye edilmiştir.
  • Çelebi MehmedAmasya merkezli olarak Türkmen beylerinin ve ulemanın desteğini kazanmış, hem Anadolu'da birliği sağlamış hem de kardeşlerini bertaraf ederek devleti yeniden derlemiştir.

Cevap

Süleyman Çelebi Gelibolu Antlaşması ve Rumeli hâkimiyetiyle; Musa Çelebi Bizans karşıtı sert politikalar ve İstanbul kuşatmasıyla; İsa Çelebi Bursa-Karesi bölgesi mücadelesi ve beyliklere sığınmasıyla; Çelebi Mehmed ise Amasya merkezli olarak taht kavgalarını bitirip birliği sağlamasıyla eşleşmelidir.
Şehzadelerin egemenlik kurdukları bölgeler ve siyasi hedefleri tarihsel verilerle birebir uyuşmaktadır. Süleyman Çelebi batıda Gelibolu Antlaşması ile tavizkar bir yol izlerken; Musa Çelebi sert Bizans karşıtlığı ve İstanbul kuşatmasıyla öne çıkmış; İsa Çelebi Anadolu'nun batısında erken dönemde tasfiye edilmiş; Çelebi Mehmed ise merkezî Anadolu'dan başlayarak birliği sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Fetret Devri şehzadelerinin egemenlik alanlarını ve dış politikadaki yönelimlerini belirleyin.
Süleyman Çelebi'nin batı odaklı uzlaşmacı siyaset izlediği, Musa Çelebi'nin Rumeli'de Bizans karşıtı sert siyasetle İstanbul'u kuşattığı, İsa Çelebi'nin Anadolu'nun batısında tutunmaya çalıştığı, Çelebi Mehmed'in ise Amasya merkezli olarak ulema desteğiyle hareket ettiği tespit edilir.
Şehzadelerin coğrafi konumları ve ittifak kurdukları güçler, taht kavgalarının seyrini doğrudan etkilemiştir.
2
Şehzadelerin Bizans ve Balkan güçleriyle olan ilişkilerini karşılaştırın.
Bizans'a taviz veren şehzadenin Süleyman Çelebi, Bizans'ı kuşatarak baskı altına alan şehzadenin ise Musa Çelebi olduğu eşleştirilir.
Bizans'ın Fetret Devri boyunca şehzadeleri birbirine kışkırtma politikasında bu iki farklı tutum belirleyici olmuştur.
3
Anadolu'da yenilip elenen ve nihai olarak birliği sağlayan şehzadeleri ayırt edin.
Çelebi Mehmed ile yaptığı savaşı kaybedip beyliklere sığınan şehzadenin İsa Çelebi olduğu, ulema ve Türkmen beylerinin desteğiyle tüm rakiplerini bertaraf ederek devleti yeniden derleyen şehzadenin ise Çelebi Mehmed olduğu bulunur.
Çelebi Mehmed'in Anadolu birliği ve meşruiyet stratejisi, Osmanlı Devleti'nin dağılmasını önlemiştir.

Anahtar Kavram

Fetret Devri taht kavgaları, şehzadelerin siyasi ve askeri politikaları, egemenlik havzaları ve Osmanlı Devleti'nin yeniden teşkilatlanması.

Alternatif Yöntem

Şehzadelerin mücadele coğrafyalarını zihinde canlandırarak eşleştirme yapılabilir: Batı odaklı olanlar (Gelibolu Antlaşması, İstanbul kuşatması) Rumeli'de faaliyet gösteren Süleyman ve Musa Çelebi; doğu/merkez odaklı olanlar ise Anadolu'da faaliyet gösteren İsa ve Çelebi Mehmed'dir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ankara Savaşı, Fetret Devri ve Taht Kavgaları