Osmanlı Devleti'nin Klasik Dönem askeri ve sosyo-ekonomik yapısını araşt��ran bir tarihçi, Tımar ve Kapıkulu sistemlerinin özelliklerini karşılaştırırken şu tespitlerde bulunmuştur:
I. Kapıkulu askerleri doğrudan padişaha bağlı merkez ordusunu oluştururken, tımarlı sipahiler taşrada asayişi korumakla yükümlü eyalet askerleridir.
II. Her iki askeri sistemin de temel finansman kaynağı, devlet hazinesinden ödenen düzenli nakit maaşlara dayanmaktadır.
III. Tımar sisteminde sipahiye hizmeti karşılığında tahsis edilen dirlik toprağının mülkiyeti sipahinin şahsına aitken, Kapıkulu sisteminde askerlerin mülk edinme hakları kanunlarla sınırlandırılmıştır.
Bu tespitlerden hangileri doğrudur?
- Yalnız ICevap
- BYalnız II
- CI ve II
- DI ve III
- EII ve III
Cevap
Yalnız I
Klasik Dönem Osmanlı ordu teşkilatında Kapıkulu askerleri padişaha doğrudan bağlı olan, merkezde görev yapan ve hazineden ulufe adı verilen düzenli nakit maaş alan askerlerdir. Tımarlı sipahiler ise taşrada görevli olup doğrudan hazineden maaş almazlar, kendilerine tahsis edilen dirlik topraklarının vergi gelirleriyle finanse edilirler. Bu doğrultuda birinci tespit doğrudur. İkinci tespitte iddia edilen ortak nakit maaş finansmanı yanlıştır, çünkü tımarlı sipahilerin geçim kaynağı dirliktir. Üçüncü tespitteki toprağın mülkiyetinin sipahiye ait olduğu bilgisi de yanlıştır; Osmanlı toprak hukukunda mülkiyet devlete (miri arazi) aittir, sipahi yalnızca vergi toplar ve asayişi sağlar. Bu durum taşrada feodal yapıların oluşmasını engellemiştir. Dolayısıyla yalnızca birinci öncül doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Klasik Dönem Osmanlı askeri teşkilatında yer alan Kapıkulu ve Tımar sistemlerinin yapısal, ekonomik ve hukuki yönlerden karşılaştırılması.