Soru

Zorluk: ZorToplumsal Sınıf ve Toplumsal Hareketlilik

Bir devlet okulunda coğrafya öğretmeni olarak çalışan Berna Hanım, edindiği uzmanlıklar doğrultusunda özel bir bilişim şirketine eğitim teknolojileri uzmanı olarak geçiş yapmıştır. Bu yeni görevinde benzer bir gelir ve prestij düzeyiyle çalışmaya devam etmiştir. Ancak birkaç yıl sonra şirkette gösterdiği üstün başarılar sayesinde genel müdür yardımcılığı pozisyonuna terfi etmiş; böylelikle hem gelir düzeyi, hem yaşam tarzı hem de toplumsal saygınlığı belirgin bir biçimde artmıştır.

Buna göre Berna Hanım’ın meslek hayatındaki bu değişimler, toplumsal hareketlilik kavramı açısından aşağıdakilerin hangisinde doğru analiz edilmiştir?

  1. Coğrafya öğretmenliğinden eğitim teknolojileri uzmanlığına geçişi yatay hareketlilik, genel müdür yardımcılığına terfi etmesi ise dikey hareketliliktir.Cevap
  2. B
    Eğitim teknolojileri uzmanlığına geçişi dikey hareketlilik, genel müdür yardımcılığına terfi etmesi ise yatay hareketliliktir.
  3. C
    Devlet memurluğundan özel sektöre geçiş dikey hareketliliğe, kurum içindeki yükselme ise yatay hareketliliğe örnektir.
  4. D
    Her iki değişim de Berna Hanım'ın mesleki unvanlarında farklılaşma yarattı��ı için yalnızca yatay hareketlilik olarak değerlendirilmelidir.
  5. E
    Berna Hanım'ın kariyerindeki tüm değişimler ekonomik sermaye artışıyla sonuçlandığı için yalnızca dikey hareketlilik kapsamına girer.

Cevap

Coğrafya öğretmenliğinden eğitim teknolojileri uzmanlığına geçişi yatay hareketlilik, genel müdür yardımcılığına terfi etmesi ise dikey hareketliliktir.
Berna Hanım'ın ilk mesleki geçişi (öğretmenlikten uzmanlığa) benzer gelir ve saygınlık düzeyinde olduğu için yatay hareketliliktir. İkinci geçişi (genel müdür yardımcılığına terfi) ise gelir, saygınlık ve yaşam tarzında belirgin bir yükselme (tabaka değişimi) getirdiği için dikey hareketliliktir. Bu nedenle doğru değerlendirme ilk geçişin yatay, ikincisinin ise dikey hareketlilik olduğunu belirten seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk değişim sürecinin analiz edilmesi
Berna Hanım'ın devlet okulunda öğretmenlikten özel sektöre eğitim teknolojileri uzmanı olarak geçmesi, benzer bir gelir ve prestij düzeyinde kaldığı için tabakalar arası bir geçiş oluşturmaz. Bu durum yatay hareketliliktir.
Yatay hareketlilik, bireyin toplumsal yapıda benzer prestij, saygınlık ve yaşam standardına sahip konumlar arasındaki dikey olmayan geçişlerini ifade eder.
2
İkinci değişim sürecinin analiz edilmesi
Uzmanlıktan genel müdür yardımcılığına geçiş; gelir düzeyinde, yaşam tarzında ve toplumsal prestijde belirgin bir yükseliş sağladığı için tabakalar arası bir yükselmeyi ifade eder. Bu durum dikey hareketliliktir.
Dikey hareketlilik, bireyin bir toplumsal tabakadan diğerine (yukarıya veya aşağıya) geçişini, dolayısıyla sınıfsal konumundaki değişimi ifade eder.
3
İki sürecin birleştirilmesi ve doğru seçeneğin bulunması
İlk aşama yatay hareketlilik, ikinci aşama ise dikey hareketlilik olarak tanımlanır.
Toplumsal hareketliliğin yönünü belirlemek için mesleki değişimin yanı sıra yaşam standardı, gelir ve prestijdeki değişime odaklanmak gerekir.

Anahtar Kavram

Toplumsal hareketlilik (yatay ve dikey hareketlilik kavramları)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla