Soru

Zorluk: OrtaSinir Sistemi

Sıcak bir çaydanlığa yanlışlıkla dokunan bir bireyin, elini hızla geri çekmesi (refleks) sürecinde sinir sisteminde meydana gelen aşağıdaki olayları, uyarının alınmasından tepkinin oluşmasına kadar geçen süreci dikkate alarak kronolojik olarak sıralayınız.

  1. 1Derideki termoreseptörlerin sıcaklığı algılaması ve impulsun (uyartı) başlatılması.
  2. 2İmpulsun duyu nöronu aracılığıyla omuriliğin arka (dorsal) köküne taşınması.
  3. 3Omuriliğin boz maddesinde bulunan ara nöronda impulsun değerlendirilmesi ve motor yanıtın oluşturulması.
  4. 4Oluşan motor yanıtın, motor nöron aracılığıyla omuriliğin ön (ventral) kökünden çıkması.
  5. 5Efektör organ olan kol kaslarının kasılarak elin hızla geri çekilmesi.

Cevap

Refleks yayı; reseptör, duyu nöronu, ara nöron, motor nöron ve efektör organ sıralamasını takip eder.
Refleks yayı süreci, uyarının reseptörle alınması, duyu nöronuyla omuriliğe (arka kök) taşınması, ara nöronda değerlendirilmesi, motor nöronla (ön kök) efektöre iletilmesi ve kasın kasılması şeklinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Reseptör aktivasyonu
Dış çevreden gelen fiziksel uyarı (sıcaklık) elektriksel impulsa dönüştürülür.
Uyarıların sinir sisteminde işlenebilmesi için reseptörler tarafından impuls haline getirilmesi gerekir.
2
Afferent (getirici) iletim
İmpuls duyu nöronu üzerinden omuriliğin dorsal (arka) köküne ulaşır.
Duyu nöronları, çevresel sinir sisteminden merkeze veri taşıyan ana kanaldır.
3
Merkezi değerlendirme
Omurilikteki ara nöron impulsu işler ve bir refleks cevabı hazırlar.
Basit diz kapağı refleksi hariç çoğu refleks yayı, değerlendirme için ara nörona ihtiyaç duyar.
4
Efferent (götürücü) iletim
Motor nöron, impulsun omurilikten ventral (ön) kök yoluyla ayrılmasını sağlar.
Yanıtın hedef organa ulaştırılması motor sinirler aracılığıyla gerçekleşir.
5
Tepki oluşumu
Efektör organ (kas) kasılarak mekanik bir hareket üretir.
Refleksin amacı organizmayı zararlı uyarandan hızla uzaklaştırmaktır.

Anahtar Kavram

Refleks Yayı (Reflex Arc)
Bu soruyu puanla