Soru

Zorluk: OrtaMükellefin Davranışları (Ef'al-i Mükellefin)

İslam fıkhında, dinen yükümlü olan her bireyin (mükellef) yapması, kaçınması veya serbest bırakılması yönüyle dinî bir hükme bağlanan eylemlerine "ef'al-i mükellefin" adı verilir. Bu eylemler, taşıdıkları bağlayıcılık derecesi ve delil niteliğine göre sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdaki mükellef eylemleri ve dinî hüküm eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Zenginlik ölçüsüne ulaşmış bir kişinin kurban ibadetini yerine getirmesi - Vacip
  2. B
    Peygamber Efendimiz’in devamlı yaptığı, çok az terk ettiği sabah namazının sünnetinin kılınması - Sünnet-i müekked
  3. İhtiyaç sahibi birine yardım etmek amacıyla sadaka verilmesi - MübahCevap
  4. D
    Eda edilmekte olan bir namaz esnasında kasıtlı olarak bir şeyler yiyip içmek - Müfsid
  5. E
    Soğan veya sarımsak gibi kokusuyla başkalarını rahatsız eden gıdaları tüketerek camiye gidilmesi - Mekruh

Cevap

İhtiyaç sahibi birine yardım etmek amacıyla sadaka verilmesi - Mübah
Sadaka vermek, yapılması dinen tavsiye edilen ve yapıldığında mükellefe sevap kazandıran, yapılmadığında ise herhangi bir günahı veya kınamayı gerektirmeyen mendup (müstehap) bir davranıştır. Mübah ise mükellefin yapıp yapmamakta tamamen serbest bırakıldığı, kendi başına sevap veya günah kazandırmayan yeme, içme ve uyuma gibi nötr davranışlardır. Dolayısıyla 'İhtiyaç sahibi birine yardım etmek amacıyla sadaka verilmesi - Mübah' eşleştirmesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Ef'al-i mükellefin terimlerinin (farz, vacip, sünnet, mendup, mübah, haram, mekruh, müfsid) fıkhi tanımlarını ve kapsamlarını gözden geçirin.
Mübah, mükellefin yapıp yapmamakta özgür olduğu eylemlerdir (yemek, içmek, uyumak); Mendup (müstehap) ise yapılması tavsiye edilen ve sevap kazandıran eylemlerdir (sadaka vermek, nafile namaz kılmak).
Soruda verilen eylem-kavram eşleştirmelerinden hatalı olanı bulabilmek için her bir kavramın tanımını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki eylemleri ve karşılarındaki terimleri eşleştirerek doğruluklarını analiz edin.
Sadaka vermek eylemi doğrudan sevap kazandıran, yapılması teşvik edilen bir davranış olduğu için 'mübah' değil, 'mendup' (müstehap) kapsamında yer almalıdır. Mübah eylemler ise doğrudan sevap veya günah içermez.
Hatalı eşleştirmenin yapıldığı seçeneği belirlemek ve doğru fıkhi hükmü ortaya koymak için analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Ef'al-i mükellefin kavramlarından mübah ve mendup (müstehap) arasındaki farklar
Bu soruyu puanla