Soru

Zorluk: Çok zorMilli Edebiyat Dönemi Hikaye ve Romanı

Milli Edebiyat Dönemi romanı, Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılış sürecindeki toplumsal sarsıntıları, değer kaymalarını ve ahlaki çözülmeleri gerçekçi bir gözlemle ele almıştır. Bu dönemde kaleme alınan bazı eserler yapısal ve tematik özellikleri yönüyle şu şekildedir:

* I. Eser: Klasik anlamda merkezî bir kahramanı ve doğrusal olay örgüsü bulunmayan; İttihat ve Terakki Dönemi'nin yarattığı savaş zenginlerini, toplumsal tabakalar arasındaki hızlı değişimi mozaik bir yapıyla, birbirinden bağımsız portreler ve hatıra parçaları hâlinde sunan romandır.
* II. Eser: Tanzimat'tan Çanakkale Savaşı'na uzanan tarihsel süreçte bir konağın çözülüşü etrafında üç farklı kuşağın yaşadığı zihniyet çatışmasını, ahlaki yozlaşmayı ve geleneksel değerlerin yitimini merkezî bir kurguyla işleyen romandır.

Bu parçada yapısal ve tematik özellikleri verilen romanlar ve yazarları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak gösterilmiştir?

  1. İstanbul'un İç Yüzü (Refik Halit Karay) - Kiralık Konak (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)Cevap
  2. B
    Mürebbiye (Hüseyin Rahmi Gürpınar) - Aşk-ı Memnu (Halit Ziya Uşaklıgil)
  3. C
    Bugünün Saraylısı (Refik Halit Karay) - Yaprak Dökümü (Reşat Nuri Güntekin)
  4. D
    Sözde Kızlar (Peyami Safa) - Sodom ve Gomore (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)
  5. E
    Araba Sevdası (Recaizade Mahmut Ekrem) - Mai ve Siyah (Halit Ziya Uşaklıgil)

Cevap

İstanbul'un İç Yüzü (Refik Halit Karay) - Kiralık Konak (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)
Doğru seçenek, özellikleri verilen iki önemli Milli Edebiyat dönemi romanını sırasıyla 'İstanbul'un İç Yüzü' ve 'Kiralık Konak' olarak doğru eşleştirmektedir. Refik Halit Karay'ın 'İstanbul'un İç Yüzü' adlı romanı, klasik olay örgüsünün dışına çıkan mozaik yapısıyla dönemin siyasi ve iktisadi aktörlerini yansıtırken; Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun 'Kiralık Konak'ı ise Tanzimat'tan I. Dünya Savaşı/Çanakkale Savaşı yıllarına kadar olan zihniyet değişimini üç kuşak üzerinden başarıyla modeller.

Adım Adım Çözüm

1
I. eserin özelliklerinin analiz edilmesi
Eserin doğrusal olay örgüsünün olmadığı, episodic/mozaik yapıda olduğu ve İttihat ve Terakki Dönemi savaş zenginlerini (harp zenginleri) konu edindiği belirlenir. Bu özelliklerin Refik Halit Karay'ın ilk romanı olan 'İstanbul'un İç Yüzü' ile eşleştiği saptanır.
Milli Edebiyat Dönemi romanlarında yapısal anlamda yenilikçi olan ve klasik olay örgüsünü kırarak portreler sunan eseri doğru teşhis etmek.
2
II. eserin özelliklerinin analiz edilmesi
Tanzimat'tan Çanakkale Savaşı'na uzanan süreçte üç farklı kuşağın (Naim Efendi, Servet Bey, Seniha ve Hakkı Celis) zihniyet çatışmasını ve konak hayatının çöküşünü konu edinen eserin Yakup Kadri Karaosmanoğlu'na ait 'Kiralık Konak' olduğu belirlenir.
Dönemin kuşak çatışmasını konak sembolizmiyle veren başyapıtı belirlemek.
3
Bulunan eserlerin seçeneklerle karşılaştırılması
Birinci eser 'İstanbul'un İç Yüzü' ve ikinci eser 'Kiralık Konak' olarak belirlendiğinden, bu iki eseri sırasıyla ve doğru yazar eşleştirmesiyle sunan seçeneğin doğru cevap olduğu sonucuna varılır.
Yazarların diğer edebi dönemlerdeki eserleriyle olan kronolojik ve üslup sınırlarını koruyarak doğru şıkkı işaretlemek.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat dönemi romanlarının tematik (savaş zenginleri, kuşak çatışması) ve yapısal (mozaik/episodik yapı, klasik kurgu) özellikleri ile yazar-eser eşleştirmeleri.
Bu soruyu puanla