Examkin

Soru

Zorluk: ZorSoğuk Savaş Dönemi ve Bloklaşmalar

Soğuk Savaş Dönemi'nde kurulan Doğu ve Batı bloklarının örgütsel yapıları ile Türkiye'nin bu süreçte dış politikada dahil olduğu veya öncülük ettiği bölgesel güvenlik ittifaklarının özellikleri tarihsel süreç içinde büyük bir önem taşımaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen uluslararası oluşum/belgeler ile sağ sütundaki açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Truman DoktriniBoğazlar ve Akdeniz havzasında Sovyet baskısını kırmak amacıyla ABD tarafından ilan edilen, Türkiye ve Yunanistan'a yönelik askeri ve finansal desteği içeren yardım belgesi
  • KominformDoğu Bloku'nda Marshall Planı'na karşı siyasi ve ideolojik eş güdümü sağlamak üzere kurulan, ancak Yugoslavya'nın bağımsız tutumu nedeniyle bu birlikten çıkarılmasıyla sarsılan örgüt
  • Balkan Paktı (1953)Türkiye'nin Batı ittifakıyla entegrasyon arayışı doğrultusunda bölgesel güvenliği sağlama amaçlı katıldığı, ancak üye ülkeler arasındaki Kıbrıs uyuşmazlığı ve Yugoslavya'nın Sovyetler ile yakınlaşması sonucu dağılan pakt
  • Bağdat PaktıOrta Doğu'da Sovyet yayılmacılığını sınırlandırmayı hedefleyen, üye devletlerden birinde yaşanan rejim değişikliği sonras��nda merkezi Ankara'ya taşınarak CENTO adını alan güvenlik örgütü

Cevap

Truman Doktrini - Türkiye ve Yunanistan'a yönelik ABD askeri/ekonomik yardım belgesi; Kominform - Doğu Bloku siyasi/ideolojik eş güdüm örgütü ve Yugoslavya'nın ihracı; Balkan Paktı (1953) - Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasındaki kısa ömürlü bölgesel pakt; Bağdat Paktı - Irak'ın çekilmesiyle Ankara'ya taşınan ve CENTO adını alan Orta Doğu güvenlik örgütü.
Doğru eşleştirmeler yapıldığında; Truman Doktrini, Türkiye ve Yunanistan'a yönelik askeri-ekonomik yardımı başlatan ABD belgesiyle; Kominform, Marshall Planı'na karşı kurulan siyasi koordinasyon örgütü ve Yugoslavya'nın ihracıyla; Balkan Paktı (1953), Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasındaki kısa ömürlü ittifakla; Bağdat Paktı ise Irak'ın ayrılmasıyla CENTO adını alan Orta Doğu güvenlik örgütüyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki 'Truman Doktrini' terimini inceleyerek amacını belirlemek.
Truman Doktrini'nin, Akdeniz ve Boğazlar çevresindeki Sovyet baskısına karşı Türkiye ve Yunanistan'a yapılacak askeri/ekonomik yardımları kapsadığı tespit edilir ve bu açıklama sağ sütundaki ilgili maddeyle eşleştirilir.
Çevreleme politikasının ilk resmi belgesi olan Truman Doktrini doğrudan Türkiye ve Yunanistan odaklıdır.
2
Sol sütundaki 'Kominform' örgütünün işlevini ve Doğu Bloku içindeki konumunu analiz etmek.
Kominform'un Doğu Bloku komünist partileri arasında siyasi koordinasyon sağladığı ve Yugoslavya'nın bu bürodan ihraç edildiği bilgisiyle sağ sütundaki birinci açıklama eşleştirilir.
Kominform, Sovyet ideolojik liderliğini pekiştirmek amacıyla kurulmuştur ve Yugoslavya'nın ihracı bu örgütün en bilinen tarihsel olayıdır.
3
Sol sütundaki 'Balkan Paktı (1953)' oluşumunun üyelerini ve akıbetini değerlendirmek.
Balkan Paktı'nın Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalandığı, ancak Kıbrıs Sorunu ve Yugoslavya'nın Sovyetler ile yumuşama politikası nedeniyle işlevsiz kaldığı bilgisiyle sağ sütundaki dördüncü açıklama eşleştirilir.
1953 Balkan Paktı, Balkan Antantı (1934) ile karıştırılmamalıdır; Soğuk Savaş dönemi savunma ittifakıdır.
4
Sol sütundaki 'Bağdat Paktı' örgütünün gelişim seyrini ve dönüşümünü incelemek.
Irak'ın pakttan ayrılmasıyla örgütün merkezinin Ankara'ya taşınması ve CENTO adını alması bilgisi doğrultusunda sağ sütundaki ikinci açıklama ile eşleştirme tamamlanır.
Irak'taki 1958 darbesi, Bağdat Paktı'nın yapısını ve adını kökten değiştirerek CENTO'ya dönüştürmüştür.

Anahtar Kavram

Soğuk Savaş Dönemi'nde Doğu-Batı Bloklarının Yapısı ve Türkiye'nin Dış Politika İttifakları
Bu soruyu puanla

Konular

Soğuk Savaş Dönemi ve Bloklaşmalar

Bu konudan daha fazla soru