Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorVarlık Felsefesi (Ontoloji)

Kant, doğa bilimleri ile metafizik/felsefe arasındaki sınırı çizerken, insan zihninin dış dünyadan gelen duyusal verileri zaman, uzay ve anlama yetisinin kategorileri aracılığıyla biçimlendirerek 'fenomenal' bir varlık alanı kurduğunu savunur. Bilimler, bu fenomenal dünyayı nedensellik ilkesi çerçevesinde ele alarak deneysel düzeyde inceler ve varlığı nesnel bir veri kabul eder. Öte yandan, fenomenlerin gerisinde yer alan ve insan bilincinden tamamen bağımsız olan 'numen' (kendinde şey) alanı, bilimin sınırlarının dışında kalır. Felsefi ontoloji ise bu ayrımın farkında olarak doğrudan nesnelerin varoluşsal statüsünü ve bu nesnelerin zihindeki kuruluş süreçlerini sorgulamaya yönelir.

Bu parçaya göre, felsefi ontolojinin varlığa yönelik sorgulama tarzını bilimlerin yaklaşımından ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Varlığı dış dünyada insan zihninden bağımsız, nesnel ve olgusal bir gerçeklik olarak peşinen kabul edip onun işleyiş yasalarını keşfetmeyi amaçlaması
  2. Varlığı olgusal ve hazır bir nesnellik olarak kabul etmek yerine, onun zihindeki kurucu temellerini ve varoluşsal statüsünü problem edinmesiCevap
  3. C
    Varlığı parçalara ayırarak deneysel ve gözlemsel yöntemlerle ölçülebilir bir nesneye dönüştürmesi
  4. D
    Varlığı sadece fiziksel ve maddi boyutlarıyla ele alıp metafiziksel ya da numenal yönleri bütünüyle reddetmesi
  5. E
    Varlığın genel yasalarını, doğruluğu mantıksal olarak kanıtlanmış öncüllerden hareketle tümdengelimsel olarak sistemleştirmesi

Cevap

Varlığı olgusal ve hazır bir nesnellik olarak kabul etmek yerine, onun zihindeki kurucu temellerini ve varoluşsal statüsünü problem edinmesi
Doğru cevap, varlığın hazır bir nesnellik olarak kabul edilmeyip zihindeki kurucu temelleri ve varoluşsal statüsü çerçevesinde problem edinilmesini belirten ifadedir. Kant felsefesinde fenomenal dünya bilincin kurucu kategorilerine bağlı olduğundan, felsefe bu kurucu süreçleri masaya yatırarak ontolojik statüyü sorgular; bilim ise kurulan bu fenomenal dünyayı hazır bir olgu olarak kabul ederek yasalarını keşfetmeye çalışır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada geçen Kant'ın transandantal idealizmine dair açıklamaları ve bilimin nesne/veri kabulünü analiz etmek.
Bilimin varlığı deney ve gözleme tabi tutulabilen olgusal bir veri olarak peşinen kabul ettiği, felsefenin ise bu nesnel gerçekliğin gerisindeki kuruluş sürecini ve varoluşsal statüyü sorguladığı belirlenir.
Soru kökünde felsefeyi bilimden ayıran temel nitelik sorulduğu için her iki alanın varlığa dair metodolojik yaklaşımlarının çözümlenmesi gerekir.
2
Seçeneklerde felsefenin varlığa yaklaşımını doğrudan ve doğru bir şekilde tanımlayan ifadeyi bulmak.
Varlığın hazır bir nesnellik olarak görülmeyip zihindeki kuruluş süreçleri (kategoriler, fenomenler) ve varoluşsal statüsüyle birlikte sorgulanmasını ifade eden seçeneğin felsefeye ait olduğu tespit edilir.
Kant'ın felsefi yaklaşımı, bilinen nesnelerin zihnin kurucu kategorilerine bağımlı olduğunu savunduğu için bu yöndeki bir sorgulama ontolojiye hastır.
3
Diğer seçeneklerde yer alan ifadelerin bilimsel yaklaşımları veya yanlış ilişkilendirmeleri içerip içermediğini kontrol etmek.
Dış dünyada bağımsız nesnellik kabulü, deneysel yöntemler, fiziksel ve maddi boyutlarla sınırlılık gibi kavramların bilimin varlık yaklaşımına ait olduğu; tümdengelimsel sistemleştirmenin ise yöntemsel bir araç olduğu görülür.
Bilim ve felsefe ayrımında öğrencilerin yapabileceği kavramsal hataları eleyerek doğru sonuca emin adımlarla ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Felsefe ile bilimlerin varlığı ele alış tarzları arasındaki farklar ve Kant'ın transandantal ontolojisi
Bu soruyu puanla

Konular

Varlık Felsefesi (Ontoloji)

Bu konudan daha fazla soru